كونفەرەنتسيانىڭ ماقساتى – قازاقستان شىعىستانۋى مەن ەتنولوگياسىنىڭ جانە تاريح عىلىمدارىنىڭ قازىرگى پروبلەمەلارىن تالقىلاۋ جانە ن. ءسابيتوۆتىڭ شىعىستانۋ, بيبليوگرافيا, ەتنوگرافيا, مادەنيەت تاريحى سالالارىنداعى عىلىمي مۇرالارىن زەردەلەۋ. ءىس-شارا اياسىندا ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىندا 2020 جىلى شىققان ءا.شاشاەۆ پەن م.بەگمانوۆانىڭ عالىم جونىندە «نىعمەت ءسابيتوۆ: شىعىستانۋشى, تاريحشى-ەتنوگراف, بيبليوگراف» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. سونىمەن بىرگە قر ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دايىنداعان «نىعمەت ءسابيتوۆ (1895–1955). بيبليوگرافيالىق كورسەتكىش» (الماتى, 2020) شاعىن باسىلىمى تانىستىرىلىپ, ۆيرتۋالدى كىتاپ كورمەسىن ۇسىندى. سونداي-اق تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءاشىم باعلان مەن كۇركەەۆ ەرجان ارنايى نىعمەت ءسابيتوۆ اتىنداعى ستيپەندياعا يە بولدى.
ن. ءسابيتوۆ 1935 جىلى كسرو واك جانىنداعى ن.ن. ناريمانوۆ اتىنداعى ماسكەۋدىڭ شىعىستانۋ ينستيتۋتىن بىتىرگەن. 1924–29 جىلداردا استراحاندا شىعىپ تۇرعان «كەدەي ءتىلى» اتتى قازاق گازەتىنىڭ رەداكتورى, 1935–36 جىلداردا ستاليناباد قالاسىندا (قازىرگى دۋشانبە) تاجىك كسر حالىق اعارتۋ كوميسسارياتىنىڭ ادەبيەت جانە باسپا ءىسى جۇمىستارى بويىنشا باس باسقارماسىندا ورىنباسار جانە اسكەري تسەنزور. 1936 جىلى گلاۆليت قىزمەتكەرى رەتىندە ستالينبادتاعى كوپتەگەن كىتاپحانالاردان تروتسكيشىلدىك ادەبيەتتەردى ۋاقىتىلى الىپ تاستاماعاندىقتان پارتيادان شىعارىلىپ, قۋدالانعان.
1938–42 جىلداردا قازاق مەملەكەتتىك كوپشىلىك كىتاپحاناسىندا (قازىرگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى) عىلىمي قىزمەتكەر بولىپ, اسا قۇندى ءارى عىلىمي ورتادا سۇرانىسقا يە بىرقاتار بيبليوگرافيالىق كورسەتكىشتەردى قۇراستىرادى. 1942 جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ن. ءسابيتوۆ عىلىم اكادەمياسىندا, باستاپقىدا كسرو عا فيليالى بولعان ءتىل, ادەبيەت جانە تاريح ينستيتۋتىندا, ال 1945 جىلدان باستاپ – قازكسر عا تاريح, ارحەولوگيا جانە ەتنوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, ەتنوگرافيا ءبولىمىنىڭ العاشقى مەڭگەرۋشىسى, ديرەكتوردىڭ عىلىم جونىندەگى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعان. سونىمەن قاتار, 1945–1952 جىلدار ارالىعىندا قازكسر مينيسترلىگى جانىنداعى ءدىني ىستەر جونىندەگى كەڭەستىڭ ۋاكىلەتتى وكىلى بولدى.
ن. ءسابيتوۆ – كەڭەستىك قازاقستانداعى العاشقى كاسىبي شىعىستانۋشى, بيبليوگراف جانە العاشقى ەتنوگرافيالىق ەكسپەديتسيانى ۇيىمداستىرۋشى, تاريح جانە مادەنيەت بويىنشا ماڭىزدى عىلىمي-انىقتامالىق جانە ادىستەمەلىك جۇمىستاردىڭ اۆتورى, عىلىمي ىزدەنىس جۇمىستارىن وزىنە جۇكتەلگەن مەملەكەتتىك-اكىمشىلىك قىزمەتتەرىمەن ۇشتاستىرا بىلگەن.
قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىنەن, سونداي-اق رەسەي مەن تاجىكستاننان كەلگەن عالىمدار قازىرگى زامانعى عىلىمي جانە رۋحاني كوزقاراس تۇرعىسىنان ويشىلدىڭ تاريحي مۇراسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن قىزىعۋشىلىقپەن جانە ىقىلاسپەن تالقىلادى. ءىس-شارا بارىسىندا شىعىستانۋ ىرگەتاسىن قالاۋعا عالىمنىڭ قوسقان ۇلەسى جانە ونىڭ كوپتەگەن يدەيالارىنىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى پىكىرلەر ايتىلدى.
