التىنبەك باياديلوۆ 38 جىل عۇمىرىن ەلىمىزدەگى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ دامۋىنا ارنادى. ول ەڭبەك جولىن 1982 جىلى ەكىباستۇزداعى بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى 1-ماەس-تە قاراۋشى بولىپ باستايدى. ۋاقىت وتە كەلە قاراۋشى ءماشينيستىڭ مىندەتىن اتقارىپ, ەنەرگوبلوك ءماشينيسى قىزمەتىنە دەيىن كوتەرىلەدى.
«شامامەن 40 جىل عۇمىرىم وسى سالادا ءوربىدى. بالالارىم ەكىباستۇزدا دۇنيەگە كەلىپ, ءوستى. ۇلكەن ۇلىم قىتايدا تۇرىپ جۇمىس ىستەسە, ەكىنشى بالام ءوزىمنىڭ جولىمدى قۋىپ ەنەرگەتيكا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. نەلىكتەن بۇل سالانى تاڭدادىم؟ اۋىلدا وسكەن قازاقپىز. مەكتەپتى ءتامامداپ, قالاعا كەلگەندە وڭ-سولىمىزدى بىلمەدىك. الايدا تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قانداستارىمىز كوپ بارا بەرمەيتىن. وسى ءبىر تاپتاۋرىن تۇسىنىكتى بۇزىپ, ەنەرگەتيكا سالاسىن تاڭداۋعا بەل بۋدىم. تانىستارىم 1-ماەس-كە بارۋعا كەڭەس بەردى. وسىلايشا بۇل كاسىپورىندا قىزمەت ەتۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ, سىرتتاي وقىپ ءبىلىمىمدى شىڭدادىم. اتاپ ايتقاندا, بۇرىنعى تسەلينوگراد, قازىرگى نۇر-سۇلتان شاھارىندا كەزىندە بۇكىلوداقتىق ەنەرگەتيكالىق تەحنيكۋمنىڭ بولىمشەسى بولاتىن. سوندا سىرتتاي وقىدىم», دەدى ا.باياديلوۆ.
ەلەكتروەنەرگەتيكا سالاسى جوعارى قاۋىپپەن بايلانىستى بولعان سوڭ ءوندىرىس ورىندارىندا قاتاڭ ءتارتىپ ساقتاۋ قاجەت. ويتكەنى بۇل ماماندىق قاتەلىكتى كەشىرمەيدى.
«ەكىباستۇزداعى 1-ماەس-تە قۋات مولشەرى 4 مىڭ مەگاۆاتتى قۇرايدى. قازاقستانداعى ەڭ ۇلكەن ەلەكتر ستانسانىڭ ءبىرى. ەندى وسىعان قاراپ, جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قانداي بولاتىنىن باعامداي بەرسەڭىز بولادى. مىندەتىڭدى دۇرىس اتقارماي, ولقىلىققا جول بەرسەڭ ونىڭ سالدارىن ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. ونىڭ ۇستىنە تاۋلىكتىك كەزەكشىلىكتى اتقارۋعا تۋرا كەلەدى», دەدى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ ارداگەرى.
بۇگىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دامىعان زاماندا ەنەرگەتيكالىق نىسانداردىڭ دا جۇمىسى اۆتوماتتاندىرىلىپ, ءوندىرىس تە ىلگەرىلەي تۇسكەنىن ايتا كەتكەن ورىندى. دەسەك تە بۇل سالادا بىلىكتى ماماندارعا سۇرانىس ارقاشان دا جوعارى.
«كەڭەس وداعى كەزەڭىندە قوندىرعىلار قازىرگىدەي ەمەس, باسقاشا بولاتىن. مىسالى, ول كەزدە زاماناۋي كومپيۋتەرلەر جوق. بىراق سول داۋىرگە ساي اپپاراتتارمەن قامتىلىپ وتىردىق. مۇنى دا ايتا كەتكەن ءجون. قازىر مۇمكىندىكتەر كوپ. بۇل باعىتتا وركەنيەتتى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە جۇگىنىپ, وزىق تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋگە ەش كەدەرگى جوق. شەتەلدە ءبىلىم الىپ, وتاندىق ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ جاتقان جاستاردىڭ قاتارى بىرتىندەپ كوبەيىپ جاتقانى قۋانتادى», دەدى ا.باياديلوۆ.
ەنەرگەتيكا ارداگەرى قازىر تەحنيكالىق ماماندىقتاردى مەڭگەرىپ جۇرگەن قاراكوزدەرىمىزدىڭ قاتارى ارتقانىنا ريزا. ماسەلەن, كەڭەس وداعى كەزەڭىندە كەزەكشىلىكتە 30 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەسە, سونىڭ نەبارى ەكى-ۇشەۋى عانا قازاق بولاتىن.
«تۇتاستاي ەنەرگەتيكا سالاسىن الىپ قاراساق, اتالعان سەكتوردا قازاقستاننىڭ كەلەشەگى زور دەپ بىلەمىن. ويتكەنى وسى باعىتتى دامىتۋ ءۇشىن ەلىمىزدە بارلىق رەسۋرس بار. جوعارىدا ايتقانىمداي ءبىلىمدى, دارىندى جاستارىمىز از ەمەس. وسى نارىقتىڭ كوشباسشىسىنا اينالۋعا بولادى. تەك مامانداردىڭ جالاقىلارىنا كوڭىل ءبولىپ, باسقا دا جەڭىلدىكتەردى قاراستىرعان ارتىق ەتپەيدى دەپ سانايمىن. سالانى دامىتۋ جاستاردىڭ قولىندا», دەدى كەيىپكەرىمىز.
بىلىكتى مايتالماننىڭ ۇلى رۋستام دا اكە جولىن تاڭداپ, بۇگىندە بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى 1-ماەس-تە تابىستى قىزمەت ەتىپ ءجۇر.
«اكە كورگەن وق جونار» دەمەكشى, بالا كەزدەن اكەمنىڭ ماماندىعىنا قىزىعاتىنمىن. ەر جەتىپ, وقۋدى اياقتاعان سوڭ اۋلەتتىك جولدى جالعاستىرامىن دەپ شەشتىم. وسىلايشا, 1-ماەس-تە ەل قاتارلى جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. جالپى, ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق يندۋسترياسى وڭ جولعا قويىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون. دەسە دە ءالى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەتىن تۇستارى بار. قۋانتارلىعى, باسشىلىق ءبىزدىڭ ۇسىنىستارىمىزعا قۇلاق سالادى. ايتقاندارىمىزدى جەرگە تاستامايدى», دەدى ر.باياديلوۆ.
باياديلوۆتەر اۋلەتىنىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جالپى ەڭبەك ءوتىلى 94 جىلدى قۇرايدى. ماسەلەن, التىنبەك اقساقال مەن ونىڭ ۇلىنان بولەك, بۇل ماماندىقتى ءىنىسى الىبەك باياديلوۆ پەن ونىڭ قىزى اينۇر دا يگەرگەن ەكەن. دەمەك, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەلەكترەنەرگەتيكاسىن وركەندەتۋگە اتالعان اۋلەتتىڭ ەكىنشى بۋىنى سۇبەلى ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.
