قىزىل كىتاپقا ەنگەن بۇل قۇستىڭ تۇرلەرى نەگىزىنەن ورماندى, تاۋلى ايماقتاردا مەكەندەيدى. ۇياسىن جىرتقىشتار جەتە المايتىنداي ەتىپ, جىرا, جارتاستارعا جاسىرىپ سالادى. جەمتىگىن تۇندە اۋلايتىندىقتان دا كوزگە كوپ كورىنە بەرمەيدى. ال مارقاكول قورىعىنىڭ قىزمەتكەرى تالعات ايتقازين كيەلى قۇستى كەزەكتى رەيد كەزىندە ورمان ىشىنەن بايقاپ قالعان. ونىڭ ايتۋىنشا, يمەك تۇمسىقتىڭ جايعانداعى قاناتى ءبىر جارىم مەتردەن اسىپ كەتكەن.
– مەن كورگەن قۇس – ەڭ ۇلكەن ۇكىلەردىڭ ءبىرى. ولار كوبىنەسە قىزىل نەمەسە اقشىل ءتۇستى بولادى. ۇكىنى شوشايعان قۇلاعى مەن قىزعىلت كوزىنە قاراپ-اق تانيسىڭ, – دەيدى قورىقشى ت.ايتقازين.
قازاق حالقى ۇكىنى كيەلى دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى بۇل قۇستىڭ قاناتىندا قۇران سوزدەرى جازىلعان دەپ تۇسىنەدى. سول ءۇشىن دە ۇلپىلدەگەن قاناتىن بەسىككە, دومبىراعا, باس كيىمگە, جۇيرىكتىڭ جالىنا تاعىپ جاتادى. نانىم-سەنىمگە نازار اۋدارساق, ۇكى قاناتى بالانى جىن-شايتاننان قورعايدى, ەرەسەكتەردى ولجاعا كەنەلتەدى-مىس.
كەيبىر عالىمداردىڭ پىكىرىنشە, جاپالاق تۇقىمداس بۇل قۇس قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەندىكتەن, قاناتىن قارا بازاردا ساتىپ تۇرعانداردى دا باقىلاۋعا الۋ كەرەك ەكەن. بىراق عالامتورداعى حابارلاندىرۋلاردى قاراپ وتىرساڭىز, قاناتىن قويىپ, ۇكىنىڭ ءوزىن ساۋدالاپ جاتقاندار بارشىلىق. باعالارى 40 مىڭ, 70 مىڭ دەپ كەتە بەرەدى. الايدا قىزىل كىتاپتاعى اڭ-قۇستار ەرەكشە قورعاۋدا بولۋى ءتيىس ەمەس پە ەدى؟!
شىعىس قازاقستان وبلىسى
