ونەر • 25 قاراشا، 2020

الماتىدا ادولف اداننىڭ "كورسار" بالەتى قويىلادى

25 رەت كورسەتىلدى

اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى قويىلىمنىڭ الدىندا جۋرناليستەرمەن كەزدەسىپ، ويلارىمەن ءبولىستى، دەپ جازادى Egemen.kz   

باستى قويۋشى-بالەتمەيستەر، قر حالىق ءارتىسى گۇلجان تۇتكىباەۆانىڭ زاماناۋي حورەوگرافيالىق وڭدەۋىندەگى وشپەس كلاسسيكا، يتالياندىق سۋرەتشى ۆيليام ءورلانديدىڭ ستسەنوگرافياسى بالەت قويىلىمىنا اۋقىمدى رومانتيكالىق كورىنىس بەرەدى، شەبەر سالىنعان ساحنا مەن ءانسامبلدىڭ اۋقىمدىلىعى اۆانتيۋرالىق شىتىرمان وقيعاعا كەنەلتەدى. اباي اتىنداعى ماوبت سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ قويۋشى-ديريجەرى ەربولات احمەدياروۆ بولماق.

ادولف اداننىڭ سوڭعى تۋىندىسى "كورسار" اباي اتىنداعى قماوبت ساحناسىندا بالەت پرەمەراسىنىڭ 165 جىلدىعى قارساڭىندا قويىلادى.

بۇرىن "كورسار" قماوبت ساحناسىندا 1996-2006 جىلدار ارالىعىندا بولعان، الايدا بۇل جاڭا قويىلىم ەمەس، نوۆوسيبيرسك مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ اۋىستىرىلعان نۇسقاسى ەدى. بالەتتىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ۆلاديمير ۆلاديميروۆتىڭ حورەوگرافياسىنداعى سپەكتاكل بارلىق دەكوراتسيالارىمەن، كوستيۋمدەرىمەن، جارىق جانە مۋزىكالىق شەشىمدەرىمەن ءبىزدىڭ تەاترعا سىيعا تارتىلدى. تاۋەلسىز ەل رەتىندە قايتا قۇرىلۋدىڭ قيىن جىلدارىندا مۇنداي سىيلىق ۇلكەن ءسان-سالتانات بولىپ سانالدى. بىرتىندەپ، دەكوراتسيالار مەن كوستيۋمدەردىڭ تولىق توزۋىنا بايلانىستى (سپەكتاكلدى نوۆوسيبيرسك تەاترى ساحنادا بىرنەشە جىل قويعاننان كەيىن سىيعا تارتتى) قويىلىم رەپەرتۋاردان الىنىپ تاستالدى، دەگەنمەن ول ءاردايىم كورەرمەندەردىڭ انشلاگىن جينايتىن.

– بۇگىن بالەت ونەرىن باعالاۋشىلار ءۇشىن قازاقستاندىق بالەتمەيستەر گۇلجان تۇتكىباەۆانىڭ "كورسار" سپەكتاكلىنىڭ جاڭا نۇسقاسىنىڭ تۇساۋكەسەرى بالەت مەرەكەسىنە اينالاتىنى ءسوزسىز! –دەيدى  ايا قاليەۆا، اباي ات. قماوبت ديرەكتورى، قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ايا قاليەۆا.

"كورسار" بالەتى – ءبىر جارىم ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت بويى الەمدىك مۋزىكالىق كلاسسيكا قورجىنىندا جارقىن ءىنجۋ بولىپ سانالادى. ادولف اداننىڭ تاعى ءبىر ايگىلى جاۋھارى "جيزەل" بالەتىمەن قاتار، ول الەمدىك بالەت رەپەرتۋارىنىڭ التىن قورىنا كىرەدى. ليبرەتتونىڭ نەگىزىندە بايروننىڭ اتتاس پوەماسى جاتىر.

– "كورساردىڭ" العاشقى قويىلىمىنان بەرى 160 جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى جانە ءبىرتالاي قويىلىمدار بولدى. ولاردىڭ نەگىزىن اۆتوردىڭ ءوزى، ءتۇرلى مۋزىكانتتار مەن كومپوزيتورلار وركەسترلەگەن ادولف اداننىڭ مۋزىكاسى قۇرادى. سونىمەن قاتار، رەجيسسەرلەر بالەت ونەرىن مينكۋس، دريگو، دۆورجاك، چايكوۆسكي، كورنبليت جانە باسقا دا كومپوزيتورلاردىڭ مۋزىكاسىمەن تولىقتىردى. الەمدە "كورسار" بالەتىنىڭ وركەسترلەرىنىڭ 4-5 نۇسقاسى بار. جاڭا قويىلىمدا ءبىز وركەستردىڭ باسقا، نەعۇرلىم تولىق جانە قىزىقتى دىبىسىن الۋعا تىرىستىق. ءبىزدىڭ نۇسقامىزدىڭ ەرەكشەلىگى – ادولف اداننىڭ "La Poupee de Nuremberg" ("نيۋرنبەرگ قۋىرشاعى") وپەراسىنا ۋۆەرتيۋرانى قولدانعان مۋزىكالىق ۇزىلىسكە ارنالعان قوسىمشا ءنومىر. "كورسار" بالەتىنىڭ جاڭا قويىلىمى ءبىزدىڭ سۇيىكتى الماتىمىزدىڭ، بۇكىل قازاقستاننىڭ مادەني ومىرىندەگى جارقىن وقيعاعا اينالاتىنىنا جانە كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنەتىنىنە سەنىمدىمىن، – دەيدى  ەربولات احمەدياروۆ.

تەاتردىڭ بالەت ترۋپپاسىنىڭ جەتەكشى سوليستەرى ساحنادا كورسارلاردىڭ تاريحىن سومدايدى. بالەت سيۋجەتى اسەرلىلىگى مەن سەرپىندىلىگى سونشالىق، ەشكىمدى بەيجاي قالدىرمايتىنى ءسوزسىز.

"كورسار" بالەتىن بۇكىل الەم بولىپ جاقسى كورەمىز. ويتكەنى، بۇل ولمەس كلاسسيكا. بۇل سپەكتاكلدىڭ كوپتەگەن نۇسقالارى بار. ءبىز ءوزىمىزدىڭ تەاترىمىز ءۇشىن، ترۋپپامىز ءۇشىن، سوليستەرىمىزگە اكتەرلىك دارىنى مەن تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا ايقىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءوز نۇسقامىزدى ۇسىنعىمىز كەلەدى. "كورسار" – بۇل رومانتيكالىق-شىتىرمان وقيعالى بالەت. مەنىڭ مىندەتىم – ديناميكالىق، جاندى، ءتۇرلى-ءتۇستى، قىزىقتى، زاماناۋي سپەكتاكل قويۋ. ءبىز كورەرمەن ءوزىن ءىس-ارەكەتتىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە جانە وسى سپەكتاكلدىڭ ىشىندە جۇرگەندەي سەزىنگەنىن قالايمىز. بالەتكە ارنالعان كوستيۋمدەردى رەسەيدىڭ حالىق سۋرەتشىسى ۆياچەسلاۆ وكۋنەۆ جاسادى. ادەتتەگىدەي، ولار وزدەرىنىڭ ەرەكشە ستيلىمەن ەرەكشەلەنەدى. ستسەنوگرافيانى يتالياندىق سۋرەتشى ۋيليام ورلاندي ازىرلەدى. ونىڭ يدەياسى ءبىز ءۇشىن مۇلدەم باسقا، قايتالانباس دەكوراتسيانىڭ قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىردى، ونىڭ ەرەكشەلىگى – دەكوراتسيالاردىڭ سپەكتاكل كەزىندەگى قوزعالىسى. بۇل سپەكتاكلگە ساحنالىق كەڭىستىك پەن ديناميكانىڭ جاڭا سەزىمىن سىيلايدى، ال قويىلىمدى بەينەماتەريالمەن قانىقتىرۋ بالەتتىڭ شىنايى ءارى كوركەمدىك تۇتاس قابىلداۋىن قالىپتاستىرادى"، دەيدى گۇلجان تۇتكىباەۆا، قويۋشى-حورەوگراف، قر حالىق ءارتىسى.

Arte گالەرەياسىندا تۇساۋكەسەر كۇندەرى تانىمال قازاقستاندىق فوتوگراف نيكولاي پوستنيكوۆتىڭ كوستيۋمدەرى مەن سۋرەتتەرىنىڭ كورمەسى وتەدى. ا.اداننىڭ "كورسار" بالەتىنىڭ ءباسپاسوز كورسەتىلىمىنەن كەيىن باق وكىلدەرىنە ارنالعان Talk Show وتەدى، وندا ارتىستەر مەن قويىلىم توبى سپەكتاكلدەگى شىعارماشىلىق جۇمىستىڭ قۇپيالارىمەن بولىسەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل پىكىرى ەسكەرىلدى

پىكىر • بۇگىن، 07:33

جاستارعا ءۇمىت سىيلادى

پىكىر • بۇگىن، 07:32

كوكەيدەگىنى ءدوپ باسقان

پىكىر • بۇگىن، 07:26

سقو «قىزىل ايماققا» ەندى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار