رۋحانيات • 23 قاراشا, 2020

ابىلايدىڭ جولىمەن ءجۇرىپ ءوتتى

570 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا ءبىزدىڭ قو­لىمىزعا ساپالى قاعازعا باسىلعان وتە قالىڭ كىتاپ ءتيدى. بۇل كوكشە­تاۋلىق ءبىر توپ ول­كەتانۋشى ازامات­تاردىڭ ابىلاي حاننىڭ ىزىمەن قىزىلجاردان شىمكەنتكە دەيىن­­گى 2,7 مىڭ شا­­قىرىم جولدى ءجۇرىپ وتكەن ەكسپەدي­تسياسىنان جا­زىلعان دۇنيە ەكەن.

ابىلايدىڭ جولىمەن ءجۇرىپ ءوتتى

كىتاپتىڭ اتى «ابىلاي حان­نىڭ قارا جولى» دەپ اتالادى (قۇراستىرعان م.ىدى­رىس ۇلى., كوكشەتاۋ., «مير پەچاتي»., 464 بەت., 2020 جىل). قا­زاق جولعا قاتىستى تىركەس­تەردى «دارا جول», «سارا جول», «قارا جول» دەپ اتاعان عوي. سونىڭ ىشىندە «قاراعا» قاتىس­تىسى تەرەڭ ماعىنالى دۇنيە­لەردەن سىر شەرتەدى. «قارا شا­ڭىراق», «قارا وتكەل» دە­گەن­دەردە قولدانىلاتىن «قا­را» دەگەن سىن ەسىم ەجەلگى, با­يىر­عى دەگەن ماعىنانى بەرسە كەرەك. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە باستالعان بۇل ساپار رەسمي تۇر­دە كوكشەتاۋ قالاسىنان 2018 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باستالعان ەكەن. جورىقشىلار 17-26 قىركۇيەك ارالىعىندا حاننىڭ بولعان جەرلەرىنىڭ كوبىن باسىپ وتكەن.

مۇ­نى «رۋحاني جاڭعىرۋ» شەڭ­بەرىندە وبلىستىق جانە اۋدان­دىق اكىمدىكتەر قول­داپتى. ەكس­پەديتسيانىڭ جە­تەكشىسى جەر­گىلىكتى ولكە­تانۋشى مۇرات ىدى­­رىس ۇلى, مۇشەلەرى جانە «قارا جولدىڭ» جوباسىن جا­ساۋعا قاتىسقاندار تاريح­شى, پروفەسسور قادىرجان ابۋەۆ, عيزات تابىلدين, قۋا­نىش شاقشاقوۆ, بيبىگۇل بەي­سەنبايقىزى. ەكسپەديتسيا نۇر-سۇلتان قالاسىنا جەتكەندە وعان مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جاباي قاليەۆ پەن قانات ەڭسەنوۆ قوسىلىپتى. شەرۋ­شىلەر استانادان ءارى سابىندى, قورعالجىن, شۇباركول, ۇلى­تاۋ, «الاشا حان, «جوشى حان» كەسەنەلەرى, ودان ءارى ساتباەۆ, جەزقازعان, قىزىلوردا قالا­لارىنان ءوتىپ, سىعاناق, ساۋ­ران, وتىرار, تۇركىستان, شىم­كەنت, «حان قورعان» جانە ت.ب. جەرلەردى باسىپ وتكەن. ءسويتىپ, ابىلاي حان­نىڭ جولىمەن قا­زاق دالاسىن جاڭ­عىرتىپ, ۇلكەن ەڭبەك جاساعان.

قالىڭ كىتاپتىڭ ءوزى ابى­لاي حان تۋرالى جازىلعان ءتۇر­لى عالىمدار, جۋرناليستەر مەن اقىن-جازۋشىلاردىڭ ماقا­لالارىمەن تولتىرىلىپتى. سوندىقتان بۇل كىتاپتى ساپارناما دەگەننەن گورى, ابىلاي حان جانە ونىڭ زامانىندا بولعان وقيعالار تۋرالى جازىلعان ءتۇرلى ماقالالاردىڭ جيناعى دەسە بولارلىق. ىشىندە ءبىزدىڭ قىزىلجارداعى «ابىلاي حان­نىڭ اق ءۇيى» تۋرالى ماقالامىز دا بار.

 

پەتروپاۆل

 

سوڭعى جاڭالىقتار