كىتاپتىڭ اتى «ابىلاي حاننىڭ قارا جولى» دەپ اتالادى (قۇراستىرعان م.ىدىرىس ۇلى., كوكشەتاۋ., «مير پەچاتي»., 464 بەت., 2020 جىل). قازاق جولعا قاتىستى تىركەستەردى «دارا جول», «سارا جول», «قارا جول» دەپ اتاعان عوي. سونىڭ ىشىندە «قاراعا» قاتىستىسى تەرەڭ ماعىنالى دۇنيەلەردەن سىر شەرتەدى. «قارا شاڭىراق», «قارا وتكەل» دەگەندەردە قولدانىلاتىن «قارا» دەگەن سىن ەسىم ەجەلگى, بايىرعى دەگەن ماعىنانى بەرسە كەرەك. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە باستالعان بۇل ساپار رەسمي تۇردە كوكشەتاۋ قالاسىنان 2018 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باستالعان ەكەن. جورىقشىلار 17-26 قىركۇيەك ارالىعىندا حاننىڭ بولعان جەرلەرىنىڭ كوبىن باسىپ وتكەن.
مۇنى «رۋحاني جاڭعىرۋ» شەڭبەرىندە وبلىستىق جانە اۋداندىق اكىمدىكتەر قولداپتى. ەكسپەديتسيانىڭ جەتەكشىسى جەرگىلىكتى ولكەتانۋشى مۇرات ىدىرىس ۇلى, مۇشەلەرى جانە «قارا جولدىڭ» جوباسىن جاساۋعا قاتىسقاندار تاريحشى, پروفەسسور قادىرجان ابۋەۆ, عيزات تابىلدين, قۋانىش شاقشاقوۆ, بيبىگۇل بەيسەنبايقىزى. ەكسپەديتسيا نۇر-سۇلتان قالاسىنا جەتكەندە وعان مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جاباي قاليەۆ پەن قانات ەڭسەنوۆ قوسىلىپتى. شەرۋشىلەر استانادان ءارى سابىندى, قورعالجىن, شۇباركول, ۇلىتاۋ, «الاشا حان, «جوشى حان» كەسەنەلەرى, ودان ءارى ساتباەۆ, جەزقازعان, قىزىلوردا قالالارىنان ءوتىپ, سىعاناق, ساۋران, وتىرار, تۇركىستان, شىمكەنت, «حان قورعان» جانە ت.ب. جەرلەردى باسىپ وتكەن. ءسويتىپ, ابىلاي حاننىڭ جولىمەن قازاق دالاسىن جاڭعىرتىپ, ۇلكەن ەڭبەك جاساعان.
قالىڭ كىتاپتىڭ ءوزى ابىلاي حان تۋرالى جازىلعان ءتۇرلى عالىمدار, جۋرناليستەر مەن اقىن-جازۋشىلاردىڭ ماقالالارىمەن تولتىرىلىپتى. سوندىقتان بۇل كىتاپتى ساپارناما دەگەننەن گورى, ابىلاي حان جانە ونىڭ زامانىندا بولعان وقيعالار تۋرالى جازىلعان ءتۇرلى ماقالالاردىڭ جيناعى دەسە بولارلىق. ىشىندە ءبىزدىڭ قىزىلجارداعى «ابىلاي حاننىڭ اق ءۇيى» تۋرالى ماقالامىز دا بار.
پەتروپاۆل