ءۇش عاسىردىڭ كۋاگەرى, 136 جىل عۇمىر كەشكەن قۇرتقا سۇلتانقوجا ۇلى – ءتاۋىپ-ەمشى, سىنىقشى عانا ەمەس, حالىقتىڭ بىرلىگىن ويلاعان قايراتكەر تۇلعا. ەل اراسىن ءبىتىستىرىپ, جاۋگەرشىلىك زامانداردا شاشىراپ كەتكەن اعايىننىڭ باسىن قوسۋداعى قايراتكەرلىك ەڭبەگى ءوز الدىنا ءبىر توبە. سوندىقتان دا ەل اراسىنا «ەل يەسى – قۇرتقا» دەپ تانىلعان.
القالى جيىندا ءسوز العان رەكتور تاكير بالىقباەۆ «اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ەلىمىزدەگى مۇعالىم كادرلارىن دايارلايتىن باس وقۋ ورنى بولعاندىقتان, بولاشاق مامانداردى تۇلعالىق قاسيەتتەرگە تاربيەلەۋ مەن ونىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن ايقىنداۋ جاۋاپكەرشىلىگى وسى وقۋ ورنىنا زور مىندەتتەر جۇكتەپ وتىرعانى بەلگىلى», دەپ اتاپ ءوتتى. وسى باعىتتا ۋنيۆەرسيتەتتە اشىلعان « ۇلى دالا تۇلعالارى» ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا توقتالىپ وتكەن ت.بالىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ دامۋ, كەمەلدەنۋ تاريحىندا ءوز ورنى بار كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ۇلت باتىرلارى, اقىندار مەن بي-شەشەندەردىڭ ءومىر جولى مەن ۇلتقا سىڭىرگەن ەڭبەگىن, تاريحي مۇرالارىن زەرتتەپ, دارىپتەۋدى ماقسات ەتىپ كەلەدى. ورتالىقتا ءاربىر وقۋ جىلى سايىن كەم دەگەندە 20-دان استام تانىمدىق ءدارىس وتكىزىلەدى.
عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تەمىرحان تەبەگەنوۆ, س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى تالعات نۇرعوجين قۇرتقا سۇلتانقوجا ۇلىنىڭ مەديتسينا سالاسىنداعى ەڭبەكتەرىنە توقتالسا, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك مامبەت قويگەلدى قۇرتقا ءتاۋىپ ءتالىم العان ءابۋ ءالي يبن سينا ەڭبەكتەرىنىڭ تاريحي رولىنە ەرەكشە ءمان بەردى. پروفەسسور جولمۇحان تۇرىكپەن ۇلى, قازاقستان ەمشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلى نۇرگۇل وتەباەۆا جانە باسقا دا عالىمدار تاريحي تۇلعانىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ, قۇرتقا سۇلتانقوجا ۇلىنىڭ ءومىرى مەن ەمشىلىك قىزمەتىن تەرەڭنەن اشىپ كورسەتۋ ماقساتىندا بۇقاراعا, سامارقاندقا, ەگيپەتكە جانە پەتەربۋرگكە ارنايى ەكسپەديتسيالار جىبەرىپ, ارحيۆ دەرەكتەرىن زەرتتەۋ ءىسىن جالعاستىرۋ تۋرالى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا مىرزاحان احمەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى جەتىسۋ جانە كورشىلەس قىرعىز ەلىنە اتى ءمالىم بولعان, اراب-پارسىشا حات تانىعان حالىق ەمشىسى قۇرتقا سۇلتانقوجا ۇلى جايىنداعى قوسىمشا دەرەكتەردى ۇسىندى. سونىمەن بىرگە بەلىلى كينوجۋرناليست جانە رەجيسسەر دوقتىرحان تۇرلىبەكتىڭ ء«ۇش عاسىردىڭ كۋاگەرى» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلىپ, جيىنعا قاتىسقان عالىمدار ۋنيۆەرسيتەت باسپاسىنان شىققان قۇرتقا ءتاۋىپ تۋرالى كىتاپپەن تانىستى.
الماتى
