وقيعا • 16 قاراشا, 2020

كونە تۇركى جادىگەرلەرى

890 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

عاسىرلار بويى ەل جادىندا ماڭگى وشپەس مۇراعا اينالعان ءتۇبى ءبىر تۇركى حالقىنىڭ مادەني جاۋھارلارى مەن تاۋاڭدى تاريحى ەكەنى بەلگىلى. سول اسىل دۇنيەلەردەن باستاۋ العان باۋىرلاستىق بۇگىندە الەمدى ەرىكسىز تاڭعالدىرۋدا. وعان تاعى ءبىر دالەل – ۇلتتىق مۋزەيدە اشىلعان «كونە تۇركى وركەنيەتى» زالى.

كونە تۇركى جادىگەرلەرى

اتالعان زالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا بەتاشار ءسوزدى ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى الدى.

– ادامزات تاريحىندا تۇركى وركەنيەتىنىڭ الاتىن ورنى وتە زور. ۇلان-عايىر اتىراپتى با­عىندىرعان تۇركىلەر كوش­پە­لىلىك پەن وتىرىقشىلىق مادە­نيەتتى شەبەر ۇشتاستىرىپ, ونەر مەن عىلىمنىڭ ىرگەلى ورداسىنا اينالدى. سوندىقتان اتا-بابا ەرلىگىن ۇلىقتاۋ – ءبىز­دىڭ مىندەتىمىز! – دەدى ا.مۇ­حامەدي ۇلى.

شارا بارىسىندا تۇر­كيا رەس­پۋبليكاسىنىڭ قازاق­ستانداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي, وز­­بەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاق­ستانداعى توتەنشە جا­نە وكىلەتتى ەلشىسى ساي­دي­كرام نيازحودجاەۆ, قىر­عىز­­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاق­­ستان­داعى توتەنشە جا­نە وكىلەتتى ەلشىسى جەەن­بەك كۋ­لۋباەۆ, ازەر­­­باي­جان رەس­­پۋبليكاسىنىڭ قازاق­ستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسىنىڭ ءبىرىنشى حات­­شىسى ەيۆاز مۋساەۆ قۇت­تىق­تاۋ ءسوز سويلەپ, كونە تۇركى وركەنيەتىنىڭ مادەني جانە رۋحاني مۇرالارىن سارالاپ, ولار­­دىڭ بۇگىنگى ۇرپاق ءۇشىن ما­ڭىزىن اتاپ ءوتتى.

ايتا كەتەيىك, ءىس-شارانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەۋرازيانىڭ دالالىق اۋماعىندا يمپە­ريا­لىق دارەجەگە جەتكەن كونە تۇركى وركەنيەتىنىڭ مادەني جانە رۋحاني مۇرالارىن بۇگىنگى تۇر­كى حالىقتارىنىڭ مىزعىماس مۇراسى رەتىندە ناسيحاتتاۋ.

«كونە تۇركى وركەنيەتى» زالى ۇلى دالا توسىندە الىپ مەملەكەتكە اينالعان ورتاعاسىرلىق تۇركىلەردىڭ رۋحاني جانە ما­تەريالدىق مادەنيەتىنە ار­نالعان. جالپى, زال ەكسپوزيتسياسى ءۇش بولىكتەن تۇرادى. العاشقىسى تۇركىلەردىڭ جاز­با مادەنيەتىنە ارنالسا, ەكىن­شى بولىگىندە تۇركىلەردىڭ ءدى­ني سەنىمىنەن سىر شەرتەتىن تاس مۇسىندەر قويىلعان. زال ەكس­پوزيتسياسىنىڭ ءۇشىنشى بو­لىگىندە ءتۇرلى قورىمدار مەن وبالاردان تابىلعان تاريحي جا­­دىگەرلەر (ات-ابزەلدەرى, قارۋ-جاراقتار جانە ت.ب.) توپتاس­تىرىلعان.

ەندى, بۇدان بىلاي ۇلتتىق مۋزەيدىڭ قوناقتارى جاڭادان اشىلعان «كونە تۇركى وركەنيە­تى» زالىن تاماشالاپ, ۇلتتىق تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزگە قاتىستى تىڭ ماعلۇماتتارمەن تانىسا الادى.

سوڭعى جاڭالىقتار