ۇلتتىق ورلەۋ بيىگىنىڭ باسپالداعى

عاسىرلار قويناۋىنان باستاۋ العان ادامزات تاريحىنا كوز سالار بولساق, بۇگىندە الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق دامۋ بيىگىنىڭ كوش­با­سىندا كەلە جاتقان الدىڭعى قا­تارلى ەلدەر­دىڭ تالاي-تالاي تاع­دىر سىنىنا ءتۇسىپ, نەبىر داع­دا­رىستاردى وتكەرگەنىن بايقاۋعا بولادى. مىنە, وسىنداي سىن­دار­لى شاق­تاردا جۇزدەن جۇيرىك شىق­قان رەفورماتورلار سەرپىندى باعدار­لامالار قابىلداپ, ەلدى دامۋدىڭ تاۋەكەلدى باس­پال­داق­تارىنا باس­تاعان. بۇل رەتتە ءحVى عاسىرداعى گوللانديانىڭ, ءحVىى عاسىرداعى انگليانىڭ, ءحىح عاسىرداعى گەر­مانيانىڭ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىنگى جاپونيانىڭ ەكونوميكالىق دامۋ تاجىريبەسى مىسال بولا الادى. قازىرگى جاھاندىق قارجى-ەكونو­ميكالىق داعدارىسىنان كەيىنگى قازاق­ستاننىڭ سەرپىندى دامۋ سوقپاعىنا ءتۇسۋى دە وسى تاريحي ساباق­تاس­تىقتىڭ زاڭدى جالعاسى ىسپەتتەس. زاماناۋي رەفورماتور, تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆتىڭ 2020 جىلدارعا ارنالعان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننو­ۆا­تسيا­لىق ستراتەگيالىق دامۋ باع­دار­لاماسى شىن مانىندە ەلىمىزدى ءبا­سەكەلەستىك بيىگىنە شىعارىپ, ءداۋىر­لىك دامۋ دەڭ­گەيىنە كوتەرەتىن ۇلتتىق ورلەۋ باسپالداعى ەكەندىگى اقيقات. ەلباسى وتكەن جىلى “نۇر وتان” حدپ-نىڭ ءحىى سەزىندە سويلەگەن سوزىندە “2010 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىنان باستاپ “قازاقستان-2030” ستراتەگياسىنىڭ اياسىندا ءبىز ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جەدەل دامۋ بەسجىلدىعىن باستايمىز. ءبىز الەمنىڭ بارلىق مەملەكەتتەرىندە وتكەن عاسىردىڭ باسىندا بولعان ين­دۋستريالاندىرۋ تۋرالى ەمەس, ين­نوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ تۋ­رالى ايتىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ين­دۋس­تريالاندىرۋ الەمدىك ەكونو­ميكانىڭ قازىرگى دامۋ عۇرپىنا ءساي­كەس بولۋى ءتيىس” دەپ اتاپ كورسەتكەن بو­لاتىن. ءيا, جاھاندىق داعدارىستان قينالىسسىز شىققان قازاقستان ەل ەكونوميكاسىن جاڭا اسۋعا شىعارۋ ماقساتىندا باتىل باس­تاما – 2020 جىلعا دەيىنگى ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق-يننوۆا­تسيالىق دامۋ باع­دار­لا­ماسىن قابىلدادى. بۇل سترا­تە­گيا­لىق باعدارلاما يندۋستريالىق دامۋدىڭ ەكى بەسجىلدىق جوسپارى   بويىنشا ءىس جۇزىنە اسى­رىلاتىن بولادى. 19 ناۋرىزدا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن 2010-2014 جىل­دارداعى ۇدەمەلى ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باع­دارلاما بەكى­تىلگەن بولاتىن. جاقىندا ۇكى­مەت وسى ۇدەمەلى يندۋس­تريالىق-يننو­ۆا­تسيا­لىق دامۋدىڭ ء(ۇيد) مەملەكەتتىك باعدار­لاماسىن ءىس جۇزىنە اسى­رۋدىڭ مىنانداي نەگىزگى تە­تىكتەرىن بەلگىلەدى: ۇكىمەتتىڭ 2010-2014 جىل­دارداعى ءۇيد باع­دار­لا­ماسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ ءجو­نىندەگى شارا­لا­رىنىڭ جوس­پارى; ءوندى­رىستىك قۋات­تاردى تي­ىمدى ورنا­لاستىرۋ كەستەسى; قازاق­ستاننىڭ يندۋستريا­لان­دىرۋ كار­تاسى; بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020. ەندى وسى ما­ڭىزدى مەم­لەكەتتىك باع­دار­لامانىڭ باستى تۇجى­رىمدارىن سارالاپ كورەيىك. 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننو­ۆاتسيا­لىق دامۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك باعدارلاما ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋىنىڭ ءبىرىنشى يندۋس­تريا­لىق بەسجىلدىق جوسپارى بولىپ تابىلادى. بۇل جوسپاردى بەل­گىلەۋ مەيىلىنشە اشىق جانە ترانس­­پارەنتتى تۇردە جۇزەگە اسى­رىلدى. بيزنەس قاۋىم­داس­تى­عى­مەن نەگىزگى ماسەلەلەردى تال­قى­لاعان ۇيلەستىرۋ كەڭەسى قۇرىلدى. ۇدەمەلى يندۋس­تريالدىق دامۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك باع­دارلاما ەلىمىزدىڭ ەكون­وميكالىق سالاسىنداعى بەس جىلعا ار­نالعان بىردەن-ءبىر قۇجات بولىپ سانالادى. بۇعان دەيىنگى قول­دانىستا بولعان ستراتەگيالار مەن باعدارلامالار (52 قۇجات) ءوز كۇشىن جويادى. بەسجىلدىق جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ بارى­سىندا دامۋدىڭ سالالىق باع­دار­لامالارى بەكىتى­لەتىن بولادى. باعدارلامانىڭ كوزدەگەن ماقساتى بويىنشا قازاقستان 2014 جىلعا دەيىن مىنانداي جەتىستىكتەرگە جەتۋگە ءتيىس: – ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىن 2008 جىلعى دەڭگەيدەن 50 پايىز ارتتىرۋ; – قايتا وڭدەۋ سالاسىندا ەڭبەك ونىمدىلىگىن 50 پايىزعا, ەكونوميكانىڭ جەكەلەگەن سا­لالارىندا 100 پايىزعا ءوسىرۋ; – شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورت ۇلەسىن 40 پايىزعا جەتكىزۋ; – ءىجو-ءنىڭ ەنەرگەتيكالىق شىعىنىن 2008 جىلعى دەڭ­گەيدەن 10 پايىزعا تومەندەتۋ; – جۇمىس ىستەپ تۇرعان كا­سىپورىندار ىشىندە يننو­ۆا­تسيالىق كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسىن 10 پايىز ارتتىرۋ; ەگەمەن ەلىمىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ساتىسىنىڭ جاڭا كوكجيەگىنە كوتەرەتىن بۇل ستراتەگيالىق باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا مەم­لەكەت باسشىسى 7 باسىم باعىتتى بەلگىلەپ بەردى. ولار: اگرو­ونەر­كاسىپ, مەتاللۋرگيا, مۇناي وڭدەۋ, ەنەرگەتيكا, حيميا جانە فارما­تسەۆ­تيكا, قۇرىلىس يندۋس­ترياسى, كولىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق سالالاردى دامىتۋ بولىپ تا­بى­لادى. سونىمەن بىرگە ەلباسى تاعى دا بەس باعىتتى, اتاپ ايت­قاندا, ماشينە جاساۋ, ۋران, جەڭىل ونەر­كاسىپ, تۋريزم جانە كوس­موس سا­لا­لارىن دامىتۋعا دا باسىم­دىق بەرۋ قاجەتتىگىن ەسك­ەرت­كەن بولاتىن. جاقىندا ەل ۇكىمەتى 2010-2014 جىلدارداعى ءۇيد جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانى ءىس جۇزىنە اسىرۋ جونىندەگى شارالار جوسپارىن بەكىتتى. وسى ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ ء“ۇيد باعدار­لاماسى نەگىزگى ماقساتقا جەتۋدىڭ ناقتى قۇرالدارى جانە مەحانيزم­دەرىمەن ايشىقتالعان. ول بارلىق قاتىستى سالالاردىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جان-جاقتى ساراپ­تالىپ, تالقىلانعان. ىشكى جانە سىرتقى ينۆەستيتسيالار كولەمىن ناقتى ەسكەرىپ جاسالىنعان. ەڭ باستىسى ول – ەلىمىزدىڭ تۇرعىن­دارىنىڭ بارلىق توپتارى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى”, دەپ اتاپ كورسەتتى. بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, اكىمدىكتەرمەن جانە ۇلتتىق كومپانيالارمەن بىرلەسە وتىرىپ بەلگىلەنگەن بۇل شارالار جوسپارى ءۇيد باعدارلاماسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋدىڭ ۇيلەستىرىلگەن كارتاسى بولاپ تابىلادى. ءاربىر باعدارلامانى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ورگان نەمەسە ۆەدومستۆو جاۋاپ بەرەدى. بارلىق شارالار جوسپارى نەگىزگى 4 باعىتقا توپتاستىرىلعان. ءبىرىنشى, جالپى جۇيەلى شارالاردى قولداۋ, ينفرا­قۇرىلىمدى, ونەركاسىپتىڭ باسىم سالالارىن دامىتۋ باعدار­لاماسى, ەكىنشىدەن, ءۇيد باع­دارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ وڭىرلىك اسپەك­تىلەرى – وڭىرلەردى دامىتۋ باعدار­لاماسى, يندۋستريا­لاندىرۋ كار­تاسى, بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020, وندىرىستىك قۋات­تاردى ءتيىمدى ورنالاستىرۋدىڭ كەستەسى, قازاق­ستاننىڭ وڭىرلىك-ايماقتىق دامۋىنىڭ بولجامدىق كەستەسى, ۇشىنشىدەن ينستي­تۋ­تسيا­لىق قايتا قۇرۋ, تورتىنشىدەن, باعدارلامانى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا ءتيىمدى باسشىلىق جاساۋ. قازاقستاننىڭ 2010-2014 جىل­دارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى ءۇيد مەملەكەتتىك باعدار­لاماسىنىڭ ماڭىزدى قۇ­رام­­داس سالاسى بولىپ تابىلادى. ول مەملەكەتكە بيزنەس قاۋىمداس­تى­عىمەن بىرلەسە وتىرىپ ەلىمىزدىڭ رەسۋرستىق قۋاتىن جانە ينفرا­قۇ­رى­لىمىن دامىتۋعا, دۇرىس ين­ۆەس­تيتسيالىق شەشىمدەر بەل­گىلەۋگە جاعداي جاسايدى. جالپى العاندا, “يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا” جالپى قۇنى 7,4 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 240 جوبا ەنگىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, رەسپۋبليكالىق كارتاعا جالپى قۇنى 6,8 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 101 ءىرى جوبا كىرەدى. بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارى­سىندا 130 مىڭ ۋاقىتشا جۇمىس ورنى اشىلسا, جوبا تولىق ىسكە قوسىلعاننان كەيىن 90 مىڭ قا­زاق­ستاندىق تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قام­تىلماق. وڭىرلىك كارتا شەڭ­بەرىندە نەگىزگى ۇيلەستىرۋ مىندەتتەرى اكىمدىكتەرگە جۇكتەلگەن. وڭىرلىك كار­تالارعا جالپى قۇنى 580,4 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 139 جوبا ەنگىزىلگەن. بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا 13,3 مىڭ ادام ۋاقىتشا جۇمىسپەن قام­تىلسا, جوبا ىسكە قوسىلعاندا 18,5 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاس­تىرىلاتىن بولادى. ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ساراپتاۋ جانە مونيتورينگ جاساۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسيالىق ءۇردىس­تەردى باسقارۋ جۇيەسىن اقپارات­تاندىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلمەك. بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىنداعى شارالاردا مەم­لەكەت جانە جەكە سالالاردىڭ اراسىنداعى ءتيىمدى ۇيلەسىمدىكتى قامتاماسىز ەتپەك. اقپارات­تاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋى تۋرالى جان-جاقتى دەرەكتەر بەرىلەدى. كارتا جونىندەگى اقپاراتتىق جۇيەگە بيزنەس قاۋىم­داستىعىنىڭ كەڭىنەن تارتىلۋى قامتاماسىز ەتىلەدى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ تاپسىر­ماسىمەن جوبالارعا مونيتورينگ جۇرگىزۋ مىندەتى ساۋدا- ونەركاسىپ پالا­تاسىنا جانە ونىڭ وڭىرلىك فيليالدارىنا جۇكتەلىپ وتىر. 2015 جىلعا دەيىن وندىرىستىك قۋاتتاردى ءتيىمدى ورنالاستىرۋ كەستەسى ءۇيد باعدارلاماسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋدا وندىرىستىك قۋات­تاردى ءتيىمدى ورنالاستىرۋ كەستەسى اي­رىقشا ماڭىزدى بولماق. بۇل كەستە “ين­دۋستريالاندىرۋ كا­ر­تاسىن” ەسكەرە وتىرىپ ەلىمىزدىڭ ينفرا­­­قۇرى­لىمدىق جانە رەسۋرس­تىق بازاسىن دامىتۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى جوس­پارىن ۇيلەستىرەدى. ول ءبىرى­نشىدەن, مەملەكەتكە بيزنەس قاۋىمداس­تى­عىمەن بىرلەسە وتىرىپ, دۇرىس ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەر بەل­گىلەۋگە, ەكىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمدىق جانە رەسۋرس­تىق قۋاتىن دامىتۋ نەگىزىندە جەكە مەنشىك سالانىڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جۇمىسىن رەتكە كەلتىرەدى. بۇل كەستەگە مىنانداي ماڭىزدى سالالار ەنگىزىلگەن: كەستەنى بەلگىلەۋ بارىسىندا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا قاجەتتى جاعدايلار, اتاپ ايتقاندا ەلىمىز­دىڭ جانە وڭىرلەردىڭ ەكونو­ميكالىق دامۋ دەڭگەيىنىڭ نەگىزگى پارامەترلەرى, تابيعي مونوپو­ليا­لىق سۋبەك­تىلەردىڭ 2015 جىلعا دەيىنگى تاريفتەرىنىڭ دەڭگەيى ەسكەرىلۋى قاجەت. مەم­لەكەتتىك جوبالاۋ قۇرى­لىمىندا بۇل كەستەلەردىڭ ءتيىمدى ورنا­لاس­تىرىلۋى تومەندەگى كەستە بويىن­شا ورىن الماق: سونىمەن اتالمىش كەستەلەر “يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا” بايلانىستى وڭىرلىك-سالالىق دامۋدىڭ العىشارتى رەتىندە بيز­نەستىڭ ينۆەستيتسيالىق شەشىم­دەرىن جوسپارلاۋدا باعدارعا الىنادى. وڭىرلەردى دامىتۋ جوسپارلارىن بەلگىلەگەندە بولجامدىق باعدار رەتىندە قولدانىلادى. ماسەلەن, بەلگىلى ءبىر كاسىپكەر وڭىرلىك (وب­لىستىق) رىنوكقا كىرۋ الدىندا سول ءوڭىردىڭ جاعدايىمەن, اتاپ ايت­قاندا, بۇل وڭىردە وسىنداي قانشا ءوندىرىس ورنى بار ەكەندىگى, ساتۋ رىنوگىنىڭ دارەجەسى تۋرالى, جىلۋ جانە سۋ قۇبىرلارىنىڭ جاعدايى تۋرالى, مامان كادرلار جونىندە جان-جاقتى دەرەك الاتىن بولادى. بۇل بيزنەس ءۇشىن دە, ۇكىمەت ءۇشىن دە وتە ءتيىمدى. ءۇيد باعدار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋ شارالارى بارىسىندا كەستە تولىقتىرىلىپ, جاڭارتىلىپ وتىرىلادى. بولاشاقتا بۇل كەستە ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى وڭىرلىك-ايماقتىق دامۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلماق. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى جولداۋىندا مەملەكەت تاراپىنان كەشەندى كومەكتى قاجەت ەتەتىن 4 ماڭىزدى مىندەتتى اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. ولار: – وڭىرلەردەگى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ; – جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپ­ورىنداردىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋ جانە جاڭا ءوندىرىس ورىن­دارىن اشۋ; – ەكونوميكانىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سالالارىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي قالىپ­تاس­تىرۋ; – وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ­شىلەردىڭ تاۋارلارىن سىرتقى رىنوكقا شىعارۋ. قابىلدانعان مەملەكەتتىك باعدارلامادا ەلباسى باسىمدىق بەرگەن وسى مىندەتتەردى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا نەگىز قالاندى. قازاق­ستاننىڭ 2010-2014 جىلدار­داعى ۇدەمەلى يندۋس­تريالىق-يننو­ۆاتسيالىق دامۋى جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ورلەۋ بيىگىنىڭ العاشقى تۇعىرى بولىپ تابىلادى. بۇل ومىرشەڭ جوسپاردىڭ تولىق جۇزەگە اسىرىلاتىندىعىنا قا­زىردىڭ وزىندە بەرىك نەگىز قالانۋدا. ماسەلەن, بيىلعى جىلدىڭ وزىندە جالپى قۇنى 713,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 144 يندۋس­تريا­لىق جوبانىڭ قۇ­رىلىسى اياق­تالماق. قازىرگى تاڭدا وسى ماقساتقا تارتىلعان ينۆەس­تيتسيانىڭ 583 ميلليارد تەڭگەسى يگەرىلدى. ءبىرىنشى جار­تىجىلدىقتا جالپى قۇنى 396 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 72 ينۆەستيتسيالىق جوبا پايدالانۋعا بەرىلمەك. بۇل ورايدا ءساۋىر ايىنداعى دەرەكتەر بويىنشا پاۆلودار وبلى­سىن­داعى نىساندار 97,5 پايىز, ماڭعىستاۋ وبلى­سىنداعى ينۆە­ستيتسيالىق جوبالار 96 پايىز, اقمولا وبلىسىنداعى نىساندار 90,2 پايىز دايىندىق ساپىنا كەلىپ قالعان. ەكىنشى جارتى­جىلدىقتا جالپى قۇنى 440 ميلليارد تەڭگە بولاتىن تاعى 72 نىسان پايدالانۋعا بەرىلمەك. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دا­مۋىنىڭ لوكوموتيۆى بولاتىن 2020 جىلعا دەيىنگى ۇدەمەلى يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باع­دارلاماسىنىڭ شەڭ­بەرىندە بيىلعى جىلدىڭ وزىندە بىرقاتار ءىرى قۇرىلىس نىساندارى قاتارعا قوسىلدى. ماسەلەن, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا كەرامو­گرانيت ءوندىرىسى جونىندەگى زاۋىت, ماقتا ماتەريالدارىنىڭ سورتتى تۇقىمىن ءوندىرۋ ءجو­نىن­دەگى زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلسە, قىزىلوردا وبلىسىندا قيىر­شىقتاس زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. وسى ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن اقتوبە وبلى­سىنداعى “رامازان” جشس قۇس ءوسىرۋ فابريكاسى قايتا قۇرۋدان وتكىزىلىپ, “ماڭ­عىستاۋ وبلىسى كەمە جوندەۋ زاۋىتى” جشس-نىڭ شاعىن كە­مە­لەردى جوندەۋ جونىندەگى زا­ۋىتى پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال مامىر ايىندا ۇدە­مەلى يندۋس­تريا­لىق-يننو­ۆاتسيا­لىق دامۋ باعدار­لاماسى نەگىزىندە پاۆ­لودار وبلىسىندا ءۇش ءىرى زاۋىت, قاراعاندى, اقتوبە جانە قى­زىلوردا وبلىستارىندا تاعى ءۇش ءىرى ينۆەستيتسيالىق نىساندار ىسكە قوسىلادى. مەملەكەت باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ ەل حال­قىنا ارناعان بيىلعى جول­داۋىندا ەلىمىزدىڭ الداعى ونجىل­دىق دامۋ ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى تۇعىرلارىن ناقتى ايقىنداپ بەردى. “بۇل باعدارلا­ما­نىڭ تۇپكى ماقساتى – ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن باياندى ەتۋ, قازاقتىڭ ۇلت بولىپ وركەندەۋىنە جول اشۋ, ونىڭ ءتىلى مەن ءما­دەنيەتىنىڭ كەڭ قۇلاش جايۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋ”, دەپ اتاپ كورسەتتى ەلباسى. ەلىمىزدىڭ ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ العاشقى بەسجىل­دىعىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما ومىرگە جولداما الدى. ىسكە ءسات! جىلقىباي جاعىپار ۇلى.