جوعارىدا ايتىپ وتكەن كومپانيالاردىڭ العاشقىسى اپەننين تۇبەگىندە ورنالاسقان. كەيىنگىسى – فرانتسۋزداردىڭ مەنشىگىندە. الەمدىك نارىقتا ەكەۋى دە ءبىر-بىرىنە باسەكەلەس سانالادى. اسىرەسە ولار ەۋروپاداعى كەمە جاساۋ سالاسىنا بەلسەنە ارالاسىپ ءجۇر.
2017 جىلى فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون مەن يتاليانىڭ سول كەزدەگى پرەمەر-ءمينيسترى پاۋلو گەنتيلوني ەكى كومپانيانى بىرىكتىرۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول جەتكىزگەن. سودان بەرى تاراپتار بۇل باعىتتاعى جۇمىستى اياقتاۋعا بەلسەنە كىرىستى. ءتىپتى يتاليا جىل باسىندا ەۋروپالىق وداقتان كومپانيالاردى بىرىكتىرۋ جونىندەگى نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى جەڭىلدەتۋدى سۇراعان-دى. جوسپار بويىنشا, كومپانيالاردىڭ بىرىگۋى الەمدىك نارىقتاعى كەمە جاساۋ سالاسىندا, اسىرەسە كرۋيزدىك كەمەلەر نارىعىنا تىڭ سەرپىن بەرۋى ءتيىس ەدى.
دەگەنمەن بۇل كەلىسىمنىڭ ورىندالۋى قيىنداپ بارادى. بىرىنشىدەن, ەۋروپالىق وداق بىرىگۋ جونىندەگى زاڭنامانى دەر كەزىندە قابىلداپ ۇلگەرگەن جوق. ونىڭ باستى سەبەبى – كوروناۆيرۋس ىندەتى. شارتاراپتىڭ تۇكپىر-تۇكپىرى قاتەرلى دەرتپەن كۇرەسۋگە كىرىسىپ كەتكەندە, قارت قۇرلىق شەنەۋنىكتەرىنىڭ بىرىگۋ تۋرالى ويلانۋعا مۇرشاسى بولمادى.
ەكىنشىدەن, Fincantieri قازىرگى تاڭدا قىتايلىق ارىپتەستەرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. فرانتسۋزداردىڭ پايىمداۋىنشا, مۇنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ كەرى اسەرى مول بولماق. ماسەلەن فرانتسيا سەناتى ەۋروپادا قولدانىلاتىن بىرەگەي تەحنولوگيالاردى قىتاي تاراپى كوشىرىپ الۋىنان قاۋىپتەنەدى. سونداي-اق كەمەگە قاجەتتى جابدىقتاردى جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردەن ەمەس, قىتايدان تاسۋى ىقتيمال دەپ ەسەپتەيدى. سوندىقتان شىعار, سەناتورلار بۇل كەلىسىمدى وتە ۇلكەن ستراتەگيالىق قاتەلىك دەپ باعالادى.
قازىرگى تاڭدا كەمە جاساۋ سالاسىندا وزىق شىعۋعا ۇمتىلىپ جاتقاندار جەتەرلىك. ماسەلەن, جۇك كەمەلەرىن شىعارۋدا قىتاي مەن وڭتۇستىك كورەيا كومپانيالارى الدىنا جان سالمايدى. الايدا كرۋيزدىك كەمەلەر نارىعى تولىقتاي ەۋروپالىقتاردىڭ مەنشىگىندە. وسىعان قاراماستان, بەيجىڭ بيلىگى كرۋيزدىك كەمە جاساۋعا دەگەن نيەتىن جاسىرعان ەمەس. سوندىقتان Fincantieri-ءدىڭ قىتايلىقتارمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋىنە فرانتسيا شەنەۋنىكتەرىنىڭ الاڭداۋىنا نەگىز بار.
جالپى, يتاليالىق كومپانيا Fincantieri-ءدىڭ فرانتسيانىڭ Chantiers de l’Atlantique كومپانياسىن ساتىپ الۋ قۇنى 59,7 ميلليون دوللاردى قۇرايدى. بۇل ەۋروپالىق وداق اياسىندا بىرىككەن باسقا كومپانيالار قۇنىنان الدەقايدا تومەن. ماسەلەن تاياۋدا عانا فيات پەن PSA Group كومپانيالارى بىرىگۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزدى. بۇل كەلىسىمنىڭ قۇنى 38 ميلليارد دوللارعا تەڭ. وسىلايشا ەۋروپاداعى ەكى ۇلكەن كولىك شىعارۋ كومپانيالارى بىرىگىپ, ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى 4-ءشى كۇشكە اينالماق.
بىرىگۋ باعاسىنىڭ تومەندىگىنە قاراماستان, كەلىسىم جۇزەگە اسىپ جاتسا, قارت قۇرلىقتاعى كەمە جاساۋ سالاسىنا تيگىزەر اسەرى ەرەكشە. قۇرلىقتاعى كرۋيز كەمە جاساۋدا ەشكىمگە دەس بەرمەيتىن Fincantieri كومپانياسى فرانتسيالىق باسەكەلەسىن قاتارىنا قوسقاننان كەيىن تەك نەمىستىڭ Meyer Werft كومپانياسىمەن عانا تايتالاسپاق.
كەيبىر ساراپشىلار كومپانيالاردىڭ قوسىلۋىنا كوروناۆيرۋس ىندەتى كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن دەگەن بولجام ايتادى. ازىرگە Fincantieri دە, Chantiers de l’Atlantique تە پاندەميا زالالى تۋرالى ءتىس جارعان جوق. بۇعان باستى سەبەپ مىنادا. كەمەگە تاپسىرىس بەرۋ تۋرالى كەلىسىمدەر ادەتتە 5-10 جىلعا جاسالاتىندىقتان, ىندەتتىڭ قىسقا مەرزىمدە تەز اسەر ەتۋى ەكىتالاي.
دەگەنمەن بىرىگۋدى جۇزەگە اسىرۋعا باسقا دا ماسەلەلەر كەدەرگى كەلتىرۋى ىقتيمال. ماسەلەن, باسەكەلەسىن «جۇتىپ قويعان» Fincantieri الداعى ۋاقىتتا نارىقتا مونوپوليستكە اينالىپ شىعا كەلمەي مە؟ بۇل دا تالقىلاۋدى قاجەت ەتەتىن تاقىرىپ. سونداي-اق يتاليالىق كومپانيا بىرىككەننەن كەيىن وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى قانشالىقتى ورىنداي الادى؟ اتالعان سۇراق تا باسى اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر.
ازىرگە اپەننين تۇبەگىندەگى شەنەۋنىكتەر كەلىسىمنىڭ جۇزەگە اسقانىن قۇپ كورەدى. ولاردىڭ پايىمداۋىنشا, قازىرگىدەي كەزەڭدە ۇلتتىق مۇددەدەن ەۋروپالىق مۇددەنى جوعارى قويىپ, جاھاندىق تۇرعىدا ويلانۋ كەرەك.
