ساياسات • 02 قاراشا، 2020

وتاندىق كاسىپكەرلەر دامۋدىڭ جاڭا باعدارلارىن بەلگىلەدى

37 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەتىنشى سەزى العاش رەت ونلاين فورماتتا وتكەن بولاتىن. ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە «اتامەكەن» ۇكپ باس­قار­ما توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ اتال­عان سەزدىڭ ماقسات-مىندەتىنەن حاباردار ەتتى.

«ەڭ باستى وقيعا سەزگە مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ قاتىسۋى بولدى. دەلەگاتتار ونىڭ ستراتەگياسىن مۇقيات تىڭدادى. پرە­زيدەنت بەلگىلەگەن جەتى قاعيداتتىڭ ەكىن­شىسى كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا ارنالدى. پرە­زيدەنت ونى تاعى دا اتاپ ءوتىپ، الدىمىزعا ناقتى مىندەتتەر قويدى. سونىڭ ءبىرى – بيزنەستى ىنتالاندىرۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى. وسىعان وراي الەمدىك وزىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، جاڭا فورماتتا، ەڭ باستىسى تسيفرلاندىرىلعان فورماتتا رەتتەۋ الاڭىن تۇگەلدەي قايتا قۇرۋ قاجەتتىگى تۋىندادى»، دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ.

سەزدە ەل پرەزيدەنتى مىنا ماسەلەگە باسا ءمان بەردى: «جاقىن ارادا جەرگە قول جەت­كىزۋ سەكىلدى كاسىپكەرلەر ءۇشىن تاعى دا ءبىر ماڭىزدى ماسەلە شەشىلۋى كەرەك. مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا ۇكىمەت جەر قاتىناستارىن تسيفرلاندىرۋ جانە وتاندىق بيزنەستىڭ اۋىل شارۋاشى­لى­عىنا ارنالماعان جەر رەسۋرستارىنا قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتۋ جونىندە زاڭ جوباسىن دايىندادى. سونداي-اق زاڭدا جەر قاتى­ناستارى مەن ساۋلەت سالاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى تۇردە كورسەتۋ، جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋ مەرزىمىن 1 جىلدان 20 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋ، مەملەكەتتىك اكتىنى، جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسىن الىپ تاستاۋ جانە باسقا دا بىرقاتار ماڭىز­دى ماسەلە قاراستىرىلعان. ۇكىمەت جىل سوڭىنا دەيىن اتالعان زاڭ جوباسىن پارلا­مەنتكە بەرۋى قاجەت».

وسىعان وراي ابىلاي مىرزاحمەتوۆ الداعى جىل ۇكىمەت پەن ۇكپ بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيتىن وتە ماڭىزدى ءارى مازمۇندى جىل بولاتىنىن ايتتى. كاسىپكەرلەر، ساراپشىلار تارتىلادى.

«پرەزيدەنت پاندەميا جاعدايىندا داعدارىسقا قارسى شارالاردى ازىرلەۋ بويىنشا ۇكىمەت پەن «اتا­مەكەن» پالاتاسىنىڭ بىرلەسكەن جۇمى­سىنىڭ ءرولىن دە اتاپ ءوتتى. داعدارىس مۇمكىن­دىكتەر بەرەتىنىن دە ايتتى. يكەمدى بولىپ، ۋا­قىتپەن بىرگە قادام باسىپ، باسەكەگە قابى­لەتتى بولۋ كەرەك. سەزد دەلەگاتتارى جاق­سى اقپارات، قولداۋ جانە باعدار الدى دەپ ويلايمىن»، دەدى ەلىمىزدىڭ باس كاسىپ­كەرى.

ا.مىرزاحمەتوۆ وتاندىق عىلىم مەن بيزنەستىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ بويىنشا جۇمىستار ءجۇرىپ جاتقانىن ايتتى. بۇعان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنان بىرنەشە مىسال كەلتىرىپ ءوتتى.

«شىعىس قازاقستان وبلىسىندا فاريد ابيتاەۆ دەگەن كاسىپكەر كۇنباعىس ەگىپ، مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. بۇعان قوسا ول شارۋا قوجالىعىنىڭ قاسىنان تاجىريبە شارۋاشىلىعىن اشىپ، شەتەلدەن اكەلگەن جەتىستىكتەردى كليماتىمىزعا، جەرىمىزگە بەيىمدەپ، ونىمدىلىكتى 5-6 ەسەگە ارتتىرىپ وتىر. سونىمەن قاتار الماتى وبلىسى تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى المازبەك سادىرباەۆ تا عالىمدارمەن كەلىسىپ جاڭا ەمبريون اشىپ جاتىر. وسىن­داي جەتىستىكتەر بار. سونىڭ بارلىعىن ناقتى جولعا قويۋىمىز كەرەك»، دەدى ا.مىر­زاحمەتوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، كاسىپكەرلەر قانداي دا بولسىن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن عىلىمي جۇمىستارعا ول بيزنەستىڭ وركەن­دەۋىنە اكەلەتىن بولسا عانا قاتىسادى. نەگىزىنەن ولار شەتەلدىڭ تەحنولوگياسىمەن، شەتەلدىڭ ترانسفەرت تەحنولوگياسىنا عانا باعىتتالادى.

سونداي-اق «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپ­كەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسى ەلىمىزدە 5 جىلدىڭ وڭىرلىك باعدار­لا­مالار ازىرلەنەتىنىن جەتكىزدى. بۇل ۇسى­نىستى مەملەكەت باسشىسى قولداپتى. ا.مىرزاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، باعدار­لاما ءار ءوڭىردىڭ ماماندانۋىنا جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە بايلانىستى ازىرلەنەدى. قازاقستاندا كاسىپكەرلەر ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسالۋدا، بىراق شەكارادا ورنالاسقان وڭىرلەرگە قوسىمشا جەرگىلىكتى باعدارلاما اشۋ ارقىلى كومەك كورسەتۋ جوسپارلانعان.

«بۇل كاسىپ اشۋعا، ونى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. مىسالى، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرى ومبىعا اپارىپ ءسۇت ساتقىسى كەلەدى. ال ومبىنىڭ ساۋدا ورتالىعىنا ءوتۋ ءۇشىن سۋبسيديا كەرەك. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن كومەكتەسۋ ارقىلى ءسۇت ساتۋعا، ءسۇت شارۋاشىلىعىن، ءسۇت بيزنەسىن سول وڭىردە دامىتۋعا جاعداي جاسالادى. مۇنداي بەس جىلدىق باعدارلاما ءوز ناتيجەسىن بەرەدى دەپ ويلايمىن»، دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ.

ول سونداي-اق ۇكىمەتپەن بىرگە ءتۇرلى ستسەنا­ري­لەردى دامىتۋ قاراستىرىلىپ جاتقا­نىن اتاپ ءوتتى. ەڭ ناشار جاعداي ورىن العاندا قولدانىلاتىن بەس نەگىزگى باعىت انىقتالدى.

«بيزنەس سالىقتار، نەسيەلەر، جالعا الۋ جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر بو­يىنشا تولەمدەردى، سونداي-اق ءماجبۇرلى تۇردە بوساتىلعان قىزمەتكەرلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋدى سۇرايدى. ەگەر بولەك توقتالاتىن بولساق، كاسىپكەرلەردىڭ كوبى ارزان نەسيە جەلىلەرىن سۇرايدى. قانداي دا ءبىر تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە بولادى. قازىر بارلىق باعدارلامالار بو­يىنشا مولشەرلەمە 6% ەكەنىن بىلەسىزدەر، بىراق بيزنەس 2%-بەن بەرۋگە بولادى دەيدى. رەسەيلىك تاجىريبەدە 0% ەكەنىن بىلەمىز»، دەدى ۇلتتىق پالاتا باسشىسى.

ونىڭ ايتۋىنشا، زارداپ شەككەن سالالار ءتىزىمى دە كەڭەيتىلمەك. زارداپ شەككەن سالالار تىزىمىندە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى 29 سالانى انىقتادى، بۇل نەگىزىنەن قىزمەت كورسەتۋ سالالارى. پاندەميا كەزىندە بارلىق سالا زارداپ شەكتى. تىكەلەي زارداپ شەككەندەر دە بار. ولار – بانكەت زالدارى، بيليارد سياقتى قوسالقى سالالار. ولار ءالى كۇنگە دەيىن لوكداۋننان شىققان جوق. ءبىزدىڭ باعالاۋىمىز بويىنشا، ولاردا 132 مىڭنان اسا ادام جۇمىس ىستەيدى جانە ولار ۇلكەن شىعىنعا ۇشىرادى. ال جاناما تۇردە ميلليونعا جۋىق كاسىپكەر زارداپ شەكتى، بۇل – بارلىق قازىرگى بيزنەستىڭ 70%-دان استامى. سوندىقتان اتالعان ءتىزىمدى كەڭەيتۋ جانە وعان ەڭبەك قورىن تولەۋدەن بوساتۋ جاعىنان شىعىنعا ۇشىراعان وڭدەۋشى سالالاردىڭ تۇرلەرىن ەنگىزۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ۇسىنىس جاسالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • بۇگىن، 13:05

كيىكتەردىڭ تولدەۋ كەزەڭى باستالدى

فوتوگالەرەيا • بۇگىن، 12:07

«بارىستىڭ» العاشقى ترانسفەرى

حوككەي • بۇگىن، 08:50

«ءان» بە، «ءۇن» بە؟

رۋحانيات • بۇگىن، 08:36

جۋرناليست قاسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 08:34

ءسوز سويىل: ءازىل-وسپاق

رۋحانيات • بۇگىن، 08:32

دالالىق وركەنيەت تاعىلىمى

تاريح • بۇگىن، 08:23

بالاباقشانىڭ جوعىنان بارى جاقسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

كاسىپكە باۋلۋ – قاسيەتتى بورىش

ايماقتار • بۇگىن، 08:16

ۇقساس جاڭالىقتار