ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى – اسكەرلەر مەن قارۋ-جاراقتى قولدانۋداعى ناقتى جاڭاشىلدىق. بۇگىندە الەم ەلدەرى ولاردى قارۋلى قاقتىعىستاردا دا, سونداي-اق ءىس-شارالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دە كەڭىنەن قولدانۋعا كوشتى.
قارۋ-جاراقتىڭ بۇل ءتۇرى قازاقستان اسكەرىنە بەلسەندى تۇردە ەنگىزىلىپ جاتىر. قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرلىق اسكەرلەرى «SkyLark» تاكتيكالىق ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىمەن جابدىقتالعان. ول 10 شارشى شاقىرىم اۋماقتى باقىلاۋعا ارنالعان. ول بازادان 40 شاقىرىم قاشىقتىقتا بىرنەشە جۇزدەگەن مەتر بيىكتىكتەن جەردەگى جەكە ادامداردى كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق سۋرەتتى وپەراتوردىڭ مونيتورىنا بەرە الادى.
اسكەري-اۋە كۇشتەرىنىڭ تىزىمىندە «WingLoong» بارلاۋ-سوققى بەرۋ كەشەنى بار. ول اۋە بارلاۋىن جۇرگىزۋ مىندەتتەرىن عانا ورىنداپ قويماي, باسقارىلاتىن زىمىراندار مەن بومبالارعا جوعارى دالدىكتى سوققى بەرەدى.
ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى ارنايى ينفراقۇرىلىمدى تالاپ ەتپەيدى. بۇل رەتتە ولار جاۋىنگەرلىك تيىمدىلىكتى ايتارلىقتاي ارتتىرىپ, باسقارىلاتىن اۆياتسياعا جۇكتەمەنى تومەندەتەدى. ولاردى ماقساتتى ايقىنداۋعا, ارتيللەريا اتىسىن تۇزەتۋگە, جەردەگى نىساناعا سوققى بەرۋگە, اسا ماڭىزدى نىسانالار مەن ولاردىڭ ەلەمەنتتەرىن جەدەل جويۋ ءۇشىن قولدانىلادى.
كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى توتەنشە جاعداي كەزىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى قولدانىلدى. ولاردىڭ كومەگىمەن 80-گە جۋىق قۇقىقبۇزۋشىلىق انىقتالدى. اتاپ ايتقاندا, رۇقساتسىز ادامداردىڭ جانە كولىك قۇرالدارىنىڭ كارانتيندىك ايماقتاردان تىس جەرلەرگە ءوتۋى.
ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن قامتاماسىز ەتۋ مەن پايدالانۋ بويىنشا مامانداردى اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتىندا دايارلايدى. تاراز قالاسىندا ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن دايىنداۋ جانە جاۋىنگەرلىك قولدانۋ ورتالىعى قۇرىلدى. شاھارداعى ورتالىقتا وپەراتورلار بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, نۇسقاۋشىلاردى وقىتادى. سونداي-اق جىل سايىن وقۋ-ادىستەمەلىك جيىندار دا وتكىزىلەدى. ماسەلەن, تاياۋدا تاراز قالاسىندا توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ ماماندارىنا ارنالعان كەزەكتى سەمينار-ترەنينگ ءوتتى. وندا تابيعي جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ ماقساتىندا ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن پايدالانۋ ماقسات ەتىلگەن.
ترەنينگ بارىسىندا وقيتىندار ورتالىق جاتتىقتىرۋشىسىمەن جانە قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ ۇشۋدىڭ قول رەجىمىن جانە «DJI Pilot» مامانداندىرىلعان بق-دا باسقارۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ۇشۋ الدىندا باپتاۋدى جۇرگىزدى.
«Pix4d Capture» جانە «CTRL+DJI» باعدارلامالارى ارقىلى اۆتونومدى رەجىمدە ۇشۋ جوسپارىن جاسادى. سونداي-اق جاتتىعۋ كەزىندە ىقتيمال قاۋىپتى مانەۆرلەر پىسىقتالىپ, «DJI Assistiant 2», «AIR map» جانە «UAV Forecast» قوسالقى باعدارلامالارىنىڭ ءادىس-تاسىلدەرى تانىستىرىلدى.
بۇدان بولەك, اسكەريلەر ۇشۋدى باستاۋ كەزىندەگى ۇشقىشتاردىڭ نەگىزگى قاتەلىكتەرىن جانە ۇشۋ كەزىندەگى نەگىزگى ساقتىق شارالارىن پىسىقتادى. ەل اۋماعىنداعى اۋە قوزعالىسىن رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى زەردەلەپ, «Pix4Dmapper» ارقىلى دەرەكتەردى ۇشۋدان كەيىنگى وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ تالدامالىق باعدارلاماسىن ۇيرەندى. سونداي-اق تالاس وزەنى ارناسىنىڭ ۇلگىسىندە رەلەفتىڭ جانە ەگجەي-تەگجەيلى ورتوفوتو جوسپاردىڭ تسيفرلى مودەلى ازىرلەندى.
ترەنينگتە اسكەريلەر ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن باسقارۋعا, جوعارى ساپالى ورتوفوتو جوسپارلاردى, عيماراتتاردىڭ ءۇش ولشەمدى مودەلدەرىن, جەرگىلىكتى جەر مەن رەلەفتىڭ تسيفرلىق مودەلدەرىن, بيىكتىك كارتالارىن جاساۋ تاسىلدەرىن پىسىقتادى.
قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر بىلىكتىلىكتەرىن ارميا حالىقارالىق ويىندارى بارىسىندا دا شىڭداي تۇسەدى. قازاقستان جىل سايىن ەلىمىزدە وتكىزىلەتىن «سۇڭقار اڭشىلىعى» ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن سىناۋ سايىسىنا باستاما كورسەتتى. 2017 جىلدان 2019 جىلعا دەيىن قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ كومانداسى سايىستا ءبىرىنشى ورىنعا يە بولعان-دى. بۇل ەلىمىزدەگى قارۋ-جاراقتىڭ وسى ءتۇرىنىڭ تابىستى قولدانىلۋى مەن دامۋىن كورسەتەدى.
جالپى, ەلىمىزدە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتاردى ۇشىرۋ مەن پايدالانۋ ءتارتىبى 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا جۇمىسى» زاڭىندا جانە ۇكىمەتتىڭ 2011 جىلعى 12 مامىرىندا بەكىتىلگەن اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ تۋرالى №506 بۇيرىعىنىڭ 5 ەرەجەسىندە قاراستىرىلعان.
قازىرگى ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ كەشەندى تۇردە قولدانىس اياسى كەڭەيىپ كەلەدى. اۆتوماتتاندىرىلعان ۇشقىشسىز اۆياتسيالىق جۇيەلەر بەلگىلى ءبىر اۆياتسيالىق جۇمىس تۇرلەرىن ورىنداۋ ءۇشىن قۇرىلادى.
ولاردىڭ اۆياتسيالىق جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى تۇرىنە اۋە تۇسىرىلىمدەرى مەن باقىلاۋلارى, اۋە گەودەزيالىق جانە ماركشەيدەرلىك, اۆياتسيالىق-حيميالىق جۇمىستاردى اتقارۋ, اۋە تاسىمالى كىرەدى. سونداي-اق ولاردى ۇشىرۋ ءتارتىبىن ايماققا بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگاندار رەتتەيدى. ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىندا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن درونداردى ساتىپ الۋعا جانە پايدالانۋعا شەكتەۋ قويىلماعان. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ۇشقىشسىز 277 ۇشۋ اپپاراتى تىركەلگەن.
جالپى, مۇنداي درونداردىڭ قارۋلى كۇشتەردە قولدانىلۋى كەيىنگى كەزدە كۇرت ارتقان. كەي ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, كەلەشەكتە ساربازداردىڭ اربىرەۋى دەربەس ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتىنا يە بولۋى مۇمكىن. ۇشقىشسىز ۇشاتىن شاعىن اپپاراتتار اسكەري تاپسىرمانى ورىنداۋعا شىققان ساربازدارعا كومەكتەسەدى.
«كت-بەسپيلوتنىە سيستەمى» ارنايى جوباسىنىڭ باس كونسترۋكتورى پاۆەل روجكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا سالماعى 180 گرامم تارتاتىن نانو ۇشقىشسىز ۇشاتىن اپپاراتتار قۇراستىرۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. مۇنداي درون بىرقاتار مامانداندىرىلعان اسكەري تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەت. اسىرەسە, ىزدەۋ-قۇتقارۋ وپەراتسيالارىندا, قيىن نەمەسە جابىق نىسانداردى تەكسەرۋ, مونيتورينگ جۇرگىزۋدە تاپتىرماس كومەكشى.
