قوعام • 29 قازان, 2020

قىمباتقا الىنعان كومپيۋتەرلەر...

470 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

پاندەميا ەلىمىزدەگى مەديتسينا, ءبىلىم, تسيفرلاندىرۋ سالالارىنداعى كۇر­دەلى ماسەلەلەردىڭ بەتىن اشسا, سونىڭ الدىڭعى لەگىنە ين­­تەر­نەت بايلانىسىنىڭ ناشارلىعى نەمەسە بايلانىستىڭ بولماۋى, وقۋ ورىن­دارىن كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن جابدىقتاۋ ماسەلەسىن شىعاردى.

قىمباتقا الىنعان كومپيۋتەرلەر...

بۇل وقۋ جىلىنىڭ ءبىرىنشى توق­­سا­نى­نىڭ اياقتالۋىنا ساناۋلى كۇن­­دەر قالعاندا دا وزەكتى بولىپ وتىر. اقتوبە وبلىسىنىڭ 403 مەك­تە­بىندەگى جالپى وقۋشىلار سانى – 157 919. قىركۇيەك ايى باس­تال­عان­نان بە­رى 219 مەكتەپ ءداس­تۇرلى تۇردە وقىپ جاتىر. بۇلار – نە­گى­زى­نەن الىس ەلدى مەكەندەردە. تامىز ايى­نىڭ سوڭىندا 18 مىڭ وتبا­­سى­نىڭ 24 مىڭ وقۋشىسىن قاشىق­تان وقى­تۋعا كومپيۋتەرلىك تەحني­كامەن جابدىقتاۋ قاجەت بولدى. نەگىزىنەن كوپبالالى, از قام­­تىل­عان, ەرەكشە قا­جەتتىلىگى بار وقۋ­شى­لاردى قامتۋ جوس­پار­­لان­دى. مۇ­نىڭ ءبارىن ءبىر مەزەتتە قامتۋ مۇم­­كىن ەمەس, سودان وبلىستاعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى بار­لىق كومپيۋ­تەرلىك تەحنيكانىڭ جارام­دىلىعى تەك­سەرىلگەندە, 12 500 كوم­پيۋتەر­لىك تەحنيكانىڭ عانا تالاپقا ساي ەكەن­ى انىقتالدى. بۇعان دەيىن وسى جاب­دىقتار وقۋ كابينەتتەرىندە كورنە­كىلىك ماقساتتا عانا تۇرعان, ونىڭ كو­بىسىنىڭ جارامدىلىق مەرزىمى وتكەنى بەلگىلى بولدى.

1

تامىز ايىنىڭ جيىرما­لارىندا جارامدى 12 500 كومپيۋتەر ەڭ ءبىرىنشى قاجەتتىلىگى بار وتباسىلارعا تاراتىلىپ بەرىلدى. تامىز ايىندا رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن اقتوبە وبلىسىنىڭ قاشىقتان وقيتىن مەكتەپ وقۋشىلارىنا 19 146 كوم­پيۋتەر, 13 833 نوۋتبۋك, 2 314 كوم­پيۋتەر, 2 999 پلانشەت سا­تىپ الۋعا قارجى ءبولىندى.

10 قىركۇيەككە دەيىن وب­لىستىڭ ءبىلىم بەرۋ مەكە­مەلەرىنە 13 151 نوۋتبۋك, 2 091 كومپيۋ­تەر, 2 999 پلانشەت ساتىپ الۋ جوسپارلاندى. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءلاز­زات ورازباەۆا: «كومپيۋتەر ما­سە­لەسى ەل بويىنشا كۇردەلى بولىپ وتىر. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە قازىر كۇندەلىكتى اقپاراتتى كۇندەلىكتى بەرەمىز» دەي كەلىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بويىنشا كونكۋرس وتكىزىلىپ, قورىتىندىسىندا ەكى مەكەمەنىڭ جەڭىسكە جەتكەنىن حابارلادى. وسىلايشا, اقتوبە وبلىسىنىڭ بارلىق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن «LTD International» جشس جانە «LaborTech International» جشس-ءى جابدىقتاپ بولۋى كەرەك ەدى. الايدا جاعداي باسقاشا ءوربىدى. بۇل كەزدە كومپيۋتەر­دى كۇتۋمەن ءتورت كوز­دەرى تۇگەل بولعان وقۋشىلار ءبىرىن­شى توق­ساندى دا اياقتاپ قال­دى. كوپ­شىلىك وقۋشى ەكى اي كومپيۋ­تەرسىز ءبىلىم الدى.

قازاننىڭ سوڭىنا دەيىن 24 مىڭ مەكتەپ وقۋشىسىنا ۋادە ەتىل­گەن كومپيۋتەرلىك تەحنيكا تولىق تۇسپەدى. سونىمەن رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن بولىن­گەن 3 ملرد تەڭگە جانە وعان قوسىم­شا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قو­سىم­شا قاراستىرىلعان 1 ملرد تەڭگە­دەن استام قارجىنىڭ سۇراۋى قايدا؟!

جابدىقتاردىڭ جەتكىزىلۋ مەرزىمىن قارايىق. 18 قىركۇي̆ەك كۇنى «LOGYCOM» كومپانياسى اقتوبە قالاسىنا 660 كومپيۋتەر جەتكىزدى. مونوبلوكتار قاشىقتان وقىتۋعا ارنال­عان قۇرالدارمەن: ۆيدەوكامەرا, ميكروفون, Wi-Fi-مەن قام­تاماسىز ەتىلگەن. سول كۇنى اقتوبە وبلى­سىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپا­نى قامتاماسىز ەتۋ دەپار­تا­مەنتىنىڭ وكىلىنىڭ با­قى­لاۋى­مەن تەحنيكالىق قۇرىل­عىلار 12 مەكتەپكە تاراتىلدى.

8 قازان كۇنى 2 314 كومپيۋتەر, 765 نوۋتبۋك, 185 پلانشەت كەلدى. 20 قازاندا 3 442 نوۋتبۋك, ەرتەڭىنە 2 810 پلانشەت جەتكىزدى. مۇنىڭ بارلىعىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋر­سىنان ۇتىپ العان «LTD International» جشس-ءى جەتكىزدى.

– «LaborTech International» جشس نوۋتبۋكتەردى 10 قىر­كۇيەكتە اكەلۋى كەرەك بولسا دا, جەتكىزۋ مەرزىمى ءبىر ايدان استام ۋاقىتقا سوزىلدى», دەيدى وبلىس­تىق ءبىلىم باسقارماسى باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى مارال مىرجىقباەۆا.

مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا تاپسىرىس بەرۋشى اقتوبە وب­لىس­تىق ءبىلىم باسقارماسى سەنىم­­سىز جەتكىزۋشىنىڭ ۇستى­نەن كەلىسىم­دى ۋاقتىلى ورىندا­ماعا­نى ءۇشىن ايىپپۇل وندىرۋگە سوتقا بەرىپ جاتقان كەزدە, قاجەت­تى تەح­ني­كا دا جەتتى. «LaborTech International» جشس-ءى وكىلى عابيت بازارالين جەتكىزۋ مەر­زىمى­نىڭ كەشىكتىرىلگەنىنە شە­كارا­لاردىڭ جابىق تۇرۋى سەبەپ بولدى دەگەندى العا تارتىپ, «برەند پروتسەسسورلار ءبىر زاۋىتتا جاسالسا, قالعان بولشەكتەرى باس­قا جەردە جينالاتىندىق­تان, ونى قۇراستىرۋ ءۇشىن تاسىمالداۋدا قيىندىقتار تۋدى», دەدى. قىسقاسى, شە­كارا­لاردىڭ جابىق تۇرۋى بولشەكتەردىڭ قوزعالىسىنا اسەر ەتكەن دەگەندى العا تارتقان عابيت بازارالين نوۋتبۋكتاردىڭ «ۆەب-كامەراسى, ميكروفونى, داۋىس كۇشەيتكىشى, Wi-Fi بار», دەپ سەندىردى.

قاجەتتى كومپيۋتەرلىك جاب­دىق­تار كەلگەن بويى تەحني­كا­لىق ەرەكشەلىككە سايكەس­تى­گىن, زا­قىم­دانۋدىڭ بار-جوعى تەك­­سە­رىلدى. اقتوبە وبلىس­تىق ءبىلىم باس­قارماسىنىڭ باس­شى­­­سى ءلاززات ورازباەۆا دا: «پلان­­شەت­تەر قاشىقتان وقىتۋ­عا قاجەت­تى بارلىق قۇرال­دار­مەن جاب­دىق­تالعان: ۆەب-كامەرا­لار, ميكروفون, wi-fi-مەن جاب­دىق­تالعان» دەگەندە, جەتكىزۋشى كومپانيا مەن ل.ورازباەۆانىڭ سوزدەرى ءبىر جەردەن شىقتى.

كەشىگىپ جەتكەن قاشىقتان وقىتۋعا قاجەتتى جابدىقتاردىڭ مەكتەپتەرگە ادىلەتتى تۇردە ءبو­لىنۋى «Aqtobe – adaldyq alańy» جو­با­لىق كەڭسەسىنىڭ ساراپشى­لارى, «اتامەكەن» كاسىپ­كەر­لەر پالاتاسى, ءبىلىم جانە جۇ­مىس­پەن قامتۋدى ۇيلەس­تىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدار­لاما­لار باس­قارمالارى, ءبىلىم بەرۋ ساپا­­سىن قامتاماسىز ەتۋ دە­پار­­تا­مەنتى, وبلىستىق جاس­تار رەسۋرس­تىق ورتالىعىنىڭ وكىل­دەرى, قوعامدىق كەڭەس مۇشە­لەرىنىڭ كوز الدىندا ءوتتى. دەگەنمەن, وسى كەزگە دەيىن مەملەكەتتىڭ قارجىسىنا ساتىپ الىنعان كومپيۋتەرلىك تەحنيكا قايدا كەتتى؟ نەگە 307 مەكتەپتە بار-جو­عى 12 500 دانا كومپيۋتەر عانا قالعان دەگەن سۇراقتىڭ باسى اشىق تۇر. كۇنى كەشە عانا سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى كۇرەس اگەنتتىگىنىڭ مامان­دارى اقتوبە وبلىسىنىڭ مەك­تەپ­تەرىنە كومپيۋتەرلەر ساتىپ الۋعا بولىنگەن جانە الدىڭ­عى جىلدارى بولىنگەن قارجى­نى تەكسەرۋگە كىرىستى. ءازىر بەل­گىلى بولعانى, وبلىستىق ءبىلىم باس­­قارماسى 2018 جىلدان بەرى مەك­تەپتەرگە قاجەتتى كومپيۋ­تەر­ل­ىك تەحنيكالاردى نارىق­تاعى باعادان قىمباتقا ساتىپ الىپ كەلگەن ەكەن. ماسەلەن, 2018 جىلى ءبىلىم باسقارماسى «كازينتەرسەرۆيس» جشس-مەن 5 مىڭ دانا كومپيۋتەر الۋ جو­نىندە كەلىسىمشارتقا قول قويادى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى لوت باعاسى 250 ملن تەڭگەگە ەسەپتەلگەن. «كازينتەرسەرۆيس» جشس اقتوبە قالاسىنداعى «فورا», «تەح­نودوم» دۇكەندەرىندە باعا­سى 149 مىڭ تەڭگە تۇراتىن كوم­پيۋ­تەردى مەكتەپتەرگە 250 مىڭ تەڭ­گەدەن ساتقان. تاپسىرىس بەرۋشى – اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى.

«كومپيۋتەردىڭ نارىق­تاعى باعاسىن, ساپاسى مەن قانشا­لىقتى ۇسىنىسقا يە ەكەنىن تەكسەرە كەلە, بۇل قۇرىلعىلاردىڭ كونفيگۋراتسياسى ءالسىز بولعانى جانە سەرۆيستىك قىزمەتپەن قام­تاماسىز ەتىلمەگەنى انىقتالدى», دەيدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتىكتىڭ ارنايى مونيتورينگ توپ ساراپشىسى نادير مەرعاليەۆ. ويتكەنى, ەلەكتروندى لوتقا قاتىسىپ, جەڭىپ العان تاراپ كومپيۋتەرلىك تەحنيكاعا 36 ايعا دەيىن سەرۆيستىك قىزمەتتى تەگىن جاساۋى كەرەكتىگى ءبىلىم باس­قارماسىمەن جاسالعان كەلى­سىم­شارتتا كورسەتىلگەن. مىنە, تەحنيكا كەلىپ تۇسكەن بويى وبلىس­تىق ءبىلىم باسقارماسى جاڭا جاب­دىقتاردىڭ كومپيۋتەرلىك سەرۆيس­تىك قىزمەتى ءۇشىن بيۋدجەتتەن تاعى دا قارجى بولەدى. بۇل قار­جى دا «كازينتەرسەرۆيس» جشس-ءنىڭ ەسەپشوتىنا قۇ­يىلادى. مۇنىمەن ءبىر مەزگىل­دە 1 ملرد تەڭگەدەن استام مەملەكەت قارجىسىنا تاعى دا كومپيۋ­تەرلىك تەحنيكا ساتىپ الۋعا ءبىلىم باسقارماسى كونكۋرس جاريالايدى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتىكتىڭ ارنايى موني­تو­رينگ ءبولىمى وسى زاڭبۇزۋ­شى­لىقتارعا قارسى تەكسە­رىس جۇرگىزۋدى باستاعانىن جانە قو­رى­تىندىسىن ءتيىستى قۇرىلىم­دارعا جولدايتىنىن مالىمدەدى.

 ال ماماندار مۇنى مەملە­كەت­تىك ساتىپ الۋ زاڭىنداعى ولقىلىقتاردان كورەدى. قازىرگى زاڭ بويىنشا بۇل پروتسەسس ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلادى. ماسەلەن, كونكۋرس جاريالانعاندا, تەك قانا ءبىر ساتىپ الۋشى قاتىسقان جاعدايدا, كونكۋرس وتپەگەن بولىپ شىعادى. 20 كۇن بويى ەكىنشى قاتىسۋشىنىڭ قوسىلۋىن كۇتۋ كەرەك. ەگەر ساتىپ الۋعا ەكىن­شى نە ءۇشىنشى قاتىسۋشىلار ىن­تا بىلدىرمەسە, وندا كونكۋرس وتپەگەن بولىپ شىعادى. سون­دىقتان دا قاشىقتان وقىتۋدى ۇيىم­داستىرۋ سياقتى وتە قاۋىرت جانە قاجەتتى شارالارعا كون­كۋرس جاريالاماي-اق, شۇعىل ۇيىم­داستىرۋعا زاڭعا وزگەرىس جاساۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى. قازاق­ستاننىڭ بارلىق مەكتەپ­تەرىنە قا­جەتتى تەحنيكانى سەنىم­دى برەند كومپانيالار­دان تىكەلەي سا­تىپ الۋدى ۇيىمداستىرعاندا, جاع­­داي قازىرگىدەي بولماس ەدى دەيدى ماماندار. سوندا عانا جەم­قور­لىق تا, مەرزىمىنەن كەشىك­تىرمەۋ سياقتى قولبايلاۋ بولماس ەدى.

 

اقتوبە وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار