15 قاراشا, 2013

بارماق باستى, كوز قىستى تەندەر

420 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيە­ءسىن­دە جەڭ ۇشىنان جالعاسقان ءتۇرلى زاڭسىزدىقتاردىڭ تىيىل­ماي وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجى­لىسىندە ەلباسى وسى ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ, بيلىك ورىندارىنىڭ تەندەرلەردە «بوگدە» جەتكىزۋشىلەردىڭ قاتى­سۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيتىن شارتتار بەلگىلەپ, ءوز «ادامدارىن» وتكىزىپ جىبەرەتىن كەلەڭسىزدىكتەردى قاتتى سىنعا العان بولاتىن. ءبىز تومەندە بۇراتارتۋشىلىقپەن ۇيىمداستىرىلعان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ارقىلى كاسىپكەردى ناپاقاسىنان ايىرىپ, تەنتىرەتىپ جىبەرە جازداعان مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جايلى اڭگىمەلەمەكپىز.

مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيە­ءسىن­دە جەڭ ۇشىنان جالعاسقان ءتۇرلى زاڭسىزدىقتاردىڭ تىيىل­ماي وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجى­لىسىندە ەلباسى وسى ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ, بيلىك ورىندارىنىڭ تەندەرلەردە «بوگدە» جەتكىزۋشىلەردىڭ قاتى­سۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيتىن شارتتار بەلگىلەپ, ءوز «ادامدارىن» وتكىزىپ جىبەرەتىن كەلەڭسىزدىكتەردى قاتتى سىنعا العان بولاتىن. ءبىز تومەندە بۇراتارتۋشىلىقپەن ۇيىمداستىرىلعان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ارقىلى كاسىپكەردى ناپاقاسىنان ايىرىپ, تەنتىرەتىپ جىبەرە جازداعان مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جايلى اڭگىمەلەمەكپىز.

«نۇر وتان» پارتياسى وبلىس­تىق فيليالىنىڭ توراعاسى, ايماق باسشىسى سامات ەسكەندىروۆتىڭ قوعامدىق قابىلداۋىنا ارىزدانا كەلگەندەردىڭ ءبىرى «پەتروپاۆل-ليفت» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى سەرگەي تساركوۆ بولدى. ول ءوز سوزىندە جەكە كاسىبىن دامىتۋدا قولدان جاسالعان كەدەرگىلەرگە كەزدەسىپ وتىرعانىن ايتا كەلىپ, اراشا سۇرادى. شەنەۋنىكتەردىڭ تەن­دەردى كوپەكورىنەۋ وزگەگە جىعىپ بەرگەن قياناتىنا شىداي الماي, ادىلدىك ىزدەپ كەلگەنىن جاسىر­مادى. سامات ساپاربەك ۇلى ءجابىر­لەنۋشىنىڭ شاعىمىن مۇقيات تىڭداپ العاننان كەيىن ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ەگجەي-تەگجەيلى انىق­تاۋ­دى پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمى تولەگەن زاكىريانوۆقا تاپسىر­دى. قالا اكىمى ىلە-شالا وسى سا­لا­­عا جاۋاپتى باسشىلاردى قا­­­­تىس­­تىرا وتىرىپ ليفت جوندەۋ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ ءجۇر­گەن مەكەمە وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا 15 جىلدان بەرى ليفت جوندەۋمەن شۇعىلداناتىن «پەتروپاۆل-ليفت» سەرىكتەستىگىنىڭ بيىل بىردە-ءبىر تاپسىرما الماعانى ءمالىم بولدى. كەرىسىنشە, سىرتتان كيلىككەن «تەحنوسيب» جشس «تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىعىن جاڭعىرتۋ» باعدار­لاماسى شەڭبەرىندە تەندەردى ۇتىپ الا بەرگەن. ونىڭ كولدە­نەڭ كوك اتتىداي جولدان قوسىل­عان ءىس-ارەكەتىنىڭ ارعى جاعىندا زاڭناما تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇزىلعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس ەدى. سويتسە, تۇرعىن ءۇي ينسپەك­تسياسىنىڭ وكىل­دەرىن شايتان ازعىر­عان بولۋ كەرەك, قوس تاراپ­تىڭ تەندەرگە قاتىسۋ قارىمى مەن مۇمكىندىكتەرىن جان-جاقتى تارازىلاپ, ادىلدىكپەن شەشۋدىڭ ورنىنا تۋرا جولدان تايىپ كەتكەن. ءتىپتى, نارىق ايدىنىندا مول تاجىريبەسى بار مەكەمە باسشىلىعىن جيىندار مەن باسقوسۋلارعا شاقىرۋدى قاجەت دەپ تاپپاعانعا ۇقسايدى. كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىن وزدەرى بوپسالاپ وتىرعان مەكەمەنى تاڭداۋعا ۇگىت­تە­گەن كورىنەدى. وسىلايشا, بيۋرو­كراتتىق وزىمبىلەمدىلىكتىڭ شىلبىرىنا وراتىلىپ, جەكە-دارا شەشىم قابىلداۋدىڭ سالدارىنان قارسى تاراپتى جەڭىمپاز ەتىپ شىعارعان.

«تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى» مەكەمەسىنىڭ زاڭگەرى جانار ەسە­تو­ۆا ءوز ارەكەتتەرىن اقتاماق بولىپ قانشا جەردەن جانتالاسسا دا, قىزمەتتەن بوساتۋ ۇيعارىلدى. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىعى, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى الەكساندر چەرنوۆ سوگىس الدى.

بۇل مىسال زاڭ تالاپتارىن بەل­دەن باسۋعا ۇيرەنگەن وزگە لاۋازىمدى تۇلعالارعا ساباق بولسا يگى.

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان».

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار