عالىمنىڭ «قازاق تىلىندەگى سوزجاسامدىق ۇيا ماسەلەسىنىڭ تەوريالىق سيپاتى» اتتى مونوگرافيالىق ەڭبەگى مەن «تورتتىلدىك تاقىرىپتىق تىلدەسىم» دەپ اتالاتىن وقۋ قۇرالى جيىنعا قاتىسقان الماتى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى مەن ادىسكەر-وقىتۋشىلاردىڭ تاراپىنان جوعارى باعالاندى.
ءسوزجاسامنىڭ جالپى تەوريالىق ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە سوزجاسامدىق ۇيانىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى جان-جاقتى زەرتتەلىپ, ونىڭ تەرەڭ عىلىمي نەگىزىن قالاعان ء«سوزجاسامنىڭ جالپى تەوريالىق ماسەلەلەرى», «قازاق تىلىندەگى سوزجاسامدىق ۇيا پروبلەمالارىنىڭ عىلىمي-تەوريالىق نەگىزدەرى», «سوزجاسامدىق ۇيانىڭ پاراديگماتيكالىق قاتىستاعى بىرلىگى مەن ساتىلارى» جانە «سوزجاسامدىق ۇيانىڭ سينتاگماتيكالىق قاتىستاعى كۇردەلى بىرلىكتەرى» سياقتى مونوگرافيالىق ەڭبەكتەرمەن قاتار, وتىزدان استام عىلىمي ماقالا جاريالاعان عالىمنىڭ جاڭا ەڭبەگىنە دە عىلىمي ورتا ءوز ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ءسوزجاسام بويىنشا جازىلعان تەوريالىق ەڭبەكتەر تارالىمىنىڭ ازدىعى مەن قولجەتىمدىلىك دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى ءسوزجاسامنىڭ جاڭا باعىتتاعى زەرتتەۋلەرىمەن تانىسۋ قيىنشىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعاندىعىنا بايلانىستى, سوزجاسامدىق ۇيا ماسەلەسىنىڭ قازاق جانە ورىس ءتىل بىلىمدەرىندە زەرتتەلۋى, سوزجاسامدىق ۇيانىڭ انىقتاماسىن ايقىنداۋعا ارنالعان العى شارتتار, ءسوزجاسام ۇياسىنىڭ ماعىناسى, سوزجاسامدىق ۇياداعى تۋىندى سوزدەر مەن تۋىندى تۇبىرلەر, ۇياداعى سوزجاسامدىق جۇرناق تۋرالى سوزجاسامدىق ۇيا ماسەلەسىنىڭ تەوريالىق سيپاتى مەن سوزجاسامدىق ۇيانىڭ قۇرامىنداعى سوزجاسامدىق بىرلىكتەر جايلى جازىلعان ەڭبەكتەر جاريالانعان مونوگرافيادا جان-جاقتى قاراستىرىلىپ, «قازاق ءتىلىنىڭ ءسوزجاسامى» ءپانىنىڭ باعدارلاماسىنا بەيىمدەلىپ بەرىلگەندىگى وتە ورىندى ەكەنى ايتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا عالىمنىڭ جەتەكشىلىگىمەن «سوزجاسامدىق سوزدىك جاساۋدىڭ تەورياسى مەن پراكتيكاسى (قازاق ءتىلى ماتەريالى نەگىزىندە)» اتتى عىلىمي جوبا قولعا الىنىپ, كوپ تومدىق سوزجاسامدىق سوزدىك ءتۇزۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتقانى دا تىلگە تيەك ەتىلدى.
قازىرگى ابىلايحان اتىنداعى حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەمىس ءتىلى فاكۋلتەتىنىڭ تۇلەگى – اكادەميك ك.قۇرماناليەۆ ءتىلشى-عالىم عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قازاق ءبولىمى ستۋدەنتتەرى ءۇشىن شەتەل ءتىلىن وقىپ ۇيرەنۋگە ارنالعان عىلىمي-ادىستەمەلىك وقۋ-قۇرالداردىڭ, مەتوديكالىق نۇسقاۋلىقتار, كوپ ءتىلدى تىلدەسكىشتەر مەن ءتىلاشارلار, قوس ءتىلدى سوزدىكتەر جاساۋعا شەت ءتىلىن مەڭگەرگەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىن جۇمىلدىرىپ, تابىستى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ كەلە جاتقان بەلگىلى ادىسكەر-عالىم ەكەنىن عىلىمي جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى.
قازىرگى كەزدە ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن قۇرىلعان عالىمدار توبى «شەتەل تىلدەرىن قازاق ءبولىمى ستۋدەنتتەرىنە كوممۋنيكاتيۆتى ءادىس ارقىلى وقىتۋدىڭ تەورياسى مەن پراكتيكاسى» اتتى عىلىمي جوبا بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلۋدە. وسى جوبانىڭ اياسىندا العاشقى قورىتىندىلار نەگىزىندە جاريالانىپ وتىرعان وقۋ قۇرالىندا قازاق-ورىس-نەمىس-اعىلشىن تىلدەرىندە كۇندەلىكتى قارىم-قاتىناس جاساۋعا قاتىستى تاقىرىپتارمەن قاتار نەگىزىنەن ستۋدەنتتەردىڭ ومىرىمەن بايلانىستى تاقىرىپتار بەرىلگەن. ءار تاقىرىپتىڭ ءمانىن اشاتىن ءجيى قولدانىستاعى سوزدەر توپتاماسى ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ سوزدىك قورىن مولايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەڭبەكتىڭ تانىستىرىلىمىندا ءسوز العان ادىسكەر-عالىمدار بۇل ەڭبەكتىڭ ء«ۇش تۇعىرلى ءتىل» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا دا ءوز ۇلەسىن قوساتىنىنا سەنىمدەرىن ءبىلدىردى.
ءىس-شارانى قورىتىندىلاعان قاينار اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, بەلگىلى عالىم ەرەنعايىپ وماروۆ جوعارى وقۋ ورىندارى فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن بۇگىنگى تانىستىرىلعان قوس ەڭبەكتىڭ دە قاجەتتىلىگى مول ەكەنىن ايتا كەلىپ: «قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى جايلى, قازاق ءتىلىنىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ, لاتىن قارپىنە كوشۋ, تەرمينولوگيا ينستيتۋتىن قۇرۋ, حالىقارالىق تەرميندەر, ەلىمىزدەگى كوپ تىلدىلىك تۋرالى كەلەلى ماسەلەلەر كوتەرىپ, عىلىمي جيىنداردا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا تىڭ يدەيالار ۇسىنىپ, قوعامدىق قايراتكەرلىگىن تانىتىپ جۇرگەن اكادەميك كارىمبەك قۇرماناليەۆتىڭ ەلىن, جەرىن, ءتىلىن سۇيگەن ءتىل جاناشىرلارىنا تۋعان ءتىلدى تۇعىرىنا قوندىرۋدا, مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندەگى دەڭگەيىن قامتامسىز ەتۋدە سوزبەن ەمەس, ىسپەن قولداۋىمىز كەرەك دەگەن وزىندىك ۇستانىمىن ۇسىنىلىپ وتىرعان وسى ەكى ەڭبەگى ارقىلى-اق دالەلدەپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدى», دەدى.
كەزدەسۋ سوڭىندا عالىم ستۋدەنتتەر ءۇشىن قاينار اكادەمياسىنىڭ كىتاپحاناسىنىڭ قورىنا قوس كىتاپتىڭ ءجۇز داناسىن سىيلىق رەتىندە ۇسىندى.
التىنشاش ارىستانبەكقىزى,
قاينار اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى, PhD دوكتورى
