رەسمي دەرەككە قاراعاندا, Renault Duster كولىگىندەگى ءتورت جولاۋشى قىزىلقوعا اۋدانىنان اتىراۋ قالاسىنا باعىت العان ەكەن. ال Geely كولىگىنە وتىرعان بەس جولاۋشى اتىراۋدان ساعىز اۋىلىنا بارۋ ءۇشىن جولعا شىققان. الايدا ءبارى دىتتەگەن جەرىنە جەتە الماي, جول ۇستىندە جان ءتاسىلىم ەتتى.
توعىز ادامنىڭ ءومىرىن ۇزگەن جول اپاتى ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆتىڭ ءوزىن الاڭداتىپ وتىر. ءمينيستردىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, جول-كولىك وقيعالارىنىڭ 96 پايىزى جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن. ويتكەنى جۇرگىزۋشىلەر پاترۋلدىك كەزەكشىلىكتەر مەن بەينەكامەرالار جوق جولداردا ەرەجەنى ورەسكەل بۇزادى. ناقتىراق ايتقاندا, جىلدامدىقتى شامادان تىس ارتتىرىپ, تىيىم سالىنعان, ءتىپتى جولدىڭ قاۋىپتى تۇستارىندا الداعى كولىكتى باسىپ وزۋعا اسىعادى. ال مۇنداي جەلىگۋدىڭ سوڭى كوبىنە قايعىلى اپاتقا, ورنى تولماس وكىنىشكە ۇرىندىرادى.
– ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرى كولىك جۇرگىزۋ ءوتىلى ءبىر جىلدان تومەن تاجىريبەسىز جۇرگىزۋشىلەردىڭ ۇلەسىنە جول-كولىك وقيعالارىنىڭ تەك 1,8 پايىزى عانا تيەتىنىن كورسەتەدى. جول اپاتتارىنىڭ باسىم بولىگى تاجىريبەلى جۇرگىزۋشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن بولادى. ولار قاۋىپتى تاۋەكەلدەرگە سانالى تۇردە بارىپ, وزدەرىنىڭ عانا ەمەس, باسقا ادامداردىڭ ومىرىنە دە ۇلكەن قاتەر توندىرەدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جول-كولىك وقيعاسىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىن قاپەرگە الادى. بۇل – بىرىنشىدەن, جىلدامدىقتى ارتتىرۋ (33,1%), ەكىنشىدەن, مانەۆر جاساۋ ەرەجەسىن بۇزۋ (17,7%), ۇشىنشىدەن, رەتتەلمەيتىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلىنەن ءوتۋ ەرەجەسىن بۇزۋ (7,6%). وسىعان بايلانىستى مينيسترلىك اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىن جول قوزعالىسى ەرەجەلەرى مەن شەكتەۋلەرىن قاتاڭ ەسكەرۋگە شاقىرادى. ال جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە جولدا قىراعى بولۋدى ەسكەرتەدى, – دەيدى مينيستر ەرلان تۇرعىمباەۆ.
ءمينيستردىڭ الاڭدايتىنىنداي ءجونى بار. بۇعان اتىراۋ وبلىسىنىڭ مىسالىنان مىنا دەرەكتەردى العا تارتۋعا بولادى. ناقتىلاي ايتقاندا, جاقىندا ءوڭىر پوليتسەيلەرى «قاۋىپسىز جول» اكتسياسىن وتكىزىپ, جۇرگىزۋشىلەردىڭ ءۇش كۇندە جول ەرەجەسىن 1839 رەت بۇزعانىن انىقتادى. ونىڭ ىشىندە 366 رەت جىلدامدىقتى ارتتىرۋ, 288 قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاۋ, 174 كولىك جۇرگىزۋ كەزىندە ۇيالى تەلەفوندى پايدالانۋ دەرەكتەرى تىركەلدى. سونداي-اق تەحنيكالىق بايقاۋدان وتپەگەن 100 كولىك انىقتالىپ, اكىمشىلىك حاتتامالار تولتىرىلدى. كولىكتى ماس كۇيىندە باسقارعان 17 جۇرگىزۋشى ۇستالدى.
ماس جۇرگىزۋشى دەمەكشى, جىل باسىنان ولاردىڭ سانى 500-گە جۋىقتاپ وتىر. ولاردىڭ 385-ىنە اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 608-بابىمەن اكىمشىلىك حاتتامالار تولتىرىلىپتى. مامانداندىرىلعان اكىمشىلىك سوتتىڭ شەشىمىمەن بۇل جۇرگىزۋشىلەر 15-تەن 20 تاۋلىككە دەيىن قاماۋعا الىنىپ, 7 جىل مەرزىمگە كولىك قۇرالىن باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلدى. سوت قاۋلىسىمەن كولىك جۇرگىزۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان 47 ازاماتقا قاتىستى اتىراۋ قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ انىقتاۋ ءبولىمى قىلمىستىق كودەكستىڭ 346-بابى, 1-بولىگىمەن سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزىپ جاتىر.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تەك 1-14 قىركۇيەك ارالىعىندا ماس كۇيدە كولىك قۇرالىن باسقارعان 30 جۇرگىزۋشىنى توقتاتتى. ولاردىڭ اراسىنان 24 جۇرگىزۋشىگە اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 608-بابىمەن حاتتاما تولتىرىلىپ, 15 تاۋلىككە قاماۋعا الىنىپتى. تەكسەرۋ كەزىندە 6 جۇرگىزۋشىنىڭ بۇدان بۇرىن كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلعانى انىقتالدى. ەندى بۇلارعا قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 346-بابىمەن تەكسەرۋ باستالدى.
جۇرگىزۋشىلەردىڭ شەكتەن شىعۋى وزگە دەرەكتەردەن دە اڭعارىلادى. مۇنى ولاردىڭ ءتۇرلى ايىپپۇلدى تولەمەي جۇرگەنىنە بايلانىستى ايتىپ وتىرمىز. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى وسىعان وراي «بورىشكەر» اكتسياسىن وتكىزىپ كەلەدى. مۇنىڭ ماقساتى – بورىشكەرلەردى انىقتاپ, قۇقىق بۇزۋشىلار اراسىندا ايىپپۇل تولەۋ تۋرالى حابارلامالاردى تاراتۋ, سونداي-اق سالىنعان اكىمشىلىك ايىپپۇلداردى ءوندىرتىپ الۋ.
– ءۇش كۇندە جۇرگىزىلگەن رەيد كەزىندە موبيلدىك توپتارمەن 53 اۆتوكولىك قۇرالى اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 785-بابىمەن (اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەر بويىنشا ءىس جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ شارالارى) مەملەكەتتىك نومىرلىك بەلگىلەرىن الىپ تاستاۋمەن ايىپپۇل تۇراعىنا قويىلدى. سونداي-اق 37 بورىشكەرگە حابارلاما تابىس ەتىلدى. ءۇش كۇندە 16 ملن 534 تەڭگە ايىپپۇل ءوندىرىلدى. ونىڭ ىشىندە 747 750 تەڭگەسى اتىراۋ قالاسىندا ۇستالعان بورىشكەرلەرگە تيەسىلى بولىپ وتىر, – دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اتىراۋدا كولىك جۇرگىزۋشىلەرى تاراپىنان بولاتىن جول ەرەجەسىن بۇزۋدى ازايتۋ ماقساتىندا ءتۇرلى شارالار قولعا الىنىپ وتىر. سونىڭ قاتارىنداعى «سەرگەك» جوباسىمەن كوشەلەرگە 2748 كامەرا ورناتىلدى. ونىڭ 774-ءى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى باقىلاۋعا ارنالىپ وتىر. بۇعان دەيىن ورناتىلعان 750 بەينەباقىلاۋ كامەراسى دا اتالعان جۇيەگە قوسىلدى. ال جول قيىلىستارى مەن جەلىلىك ۋچاسكەلەردى 612 كامەرا باقىلايدى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا, 10 قىركۇيەكتەن بەرگى سەگىز كۇندە اتىراۋ قالاسىندا «سەرگەك» كامەرالارىمەن 2513 قۇقىقبۇزۋشىلىق تىركەلگەن. قۇقىق بۇزۋشىلارعا 35 ملن 983 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان. ايىپپۇلدىڭ 3 ملن 533 مىڭ تەڭگەسى وندىرىلگەن.
مىنە, وسىنداي شارالار قولعا الىنعانمەن, تاقتايداي تەگىس تاس جولعا تۇسسە, جەلىگىپ شىعا كەلەتىن جۇرگىزۋشىلەر ايىلىن جيار ەمەس. سونىڭ كەسىرىنەن تاس جولدا تالاي تاعدىر ءۇزىلىپ, قانشاما وتباسى قايعى جۇتىپ وتىر. بالالاردىڭ اتا-اناسىز, اعايىن-تۋىستىڭ باۋىرسىز قالىپ جاتقانى الاڭداتپاي قويمايدى. ال بۇل جۇرگىزۋشىلەردى دە الاڭداتسا, جول اپاتى ورىن الماس ەدى-اۋ.
اتىراۋ وبلىسى
