1992 جىلى اقتوبە مەدينستيتۋتىنىڭ پەدياتريا فاكۋلتەتىن ءتامامداپ, ءبىر جىل رەانيماتولوگ-انەستەزيولوگ باعىتى بويىنشا ينتەرناتۋرادان وتكەن سوڭ جولدامامەن ورال وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنا باردىم. ەمدەۋ ورنىنىڭ باسشىسى قاميدوللا يرمەنوۆ «جاڭا تولقىن قىزمەتكە كەلدى» دەپ ءبىزدى قۋانا قابىلدادى. ول كىسىمەن تانىستىعىمىز وسىلاي باستالدى.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايى ءماز ەمەس ەدى. تۇرمىستىڭ قيىندىعىنا بايلانىستى مەديتسينا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەندەردىڭ ءبىرازى بيزنەسكە بەتبۇردى, باسقا سالاعا اۋىستى, ەندى ءبىرى قونىس اۋدارىپ جاتتى. ءبىز, جاڭادان كەلگەن جاس ماماندار ەشتەڭەگە قاراماستان جۇمىس ىستەۋگە, تاجىريبە جيناۋعا ۇمىتىلدىق. ءبىلىمدى دە بىلىكتى اعا, ورتا بۋىن ارىپتەستەرىمىزدەن كوپ نارسە ۇيرەنگىمىز كەلدى. باسشىمىز بىزگە سوزىمەن دە, ىسىمەن دە رۋحاني قۋات بەرىپ وتىردى. قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى ۇجىمدى بارىنشا ۇيىستىرۋعا تىرىسىپ, اۋرۋحانانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن شاشاۋ شىعارماي ۇستادى. ءتۇرلى جاعدايدا بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ جان ساقتاۋ بولىمىنە ءتۇسىپ جاتقان 1,5 ايلىق نارەستەدەن باستاپ 14 جاسقا دەيىنگى بالالارعا قاجەت ءدارى-دارمەكتىڭ جانە باسقا دا كەرەك جابدىقتاردىڭ ۋاقتىلى ءارى جۇيەلى كەلۋىنە بارىن سالاتىن. وسىلايشا ءبىرىنشى باسشىمىزدىڭ بەدەلىنىڭ, العىرلىعىنىڭ, تالاپشىلدىعىنىڭ ارقاسىندا جوسپارلى ەمدەۋ شارالارى ۋاقتىلى جۇزەگە اساتىن. سول ءۇشىن كوپتەگەن اتا-انا شىن جۇرەكتەن العىستارىن بىلدىرگەنى ءالى ەسىمدە.
90-جىلداردىڭ ورتاسىندا ورال قالالىق بالالار اۋرۋحاناسى جەكەمەنشىككە ءوتىپ, ونداعى حيرۋرگيا ءبولىمى جابىلعان ەدى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى سوعان بايلانىستى ونداي ءبولىمدى ەندى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنان اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. وسىناۋ شەشىمدى ەستىگەن بويدا باسشىمىز بىردەن ىسكە كىرىستى. ايتا كەتۋ كەرەك, ول كەزدە قازىرگىدەي قارجىلاندىرۋ جوق. قۇرىلىس, جوندەۋ جۇمىستارى ۇنەمدەلگەن قارجى ەسەبىنەن جۇرگىزىلەتىن. بۇرىن وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى بولعان اۋرۋحانامىزدىڭ عيماراتى كەڭسەگە ارنالىپ سالىنعان ەدى. سول سەبەپتى مۇندا حيرۋرگيا بولىمىنە قاجەتتى بولمەلەردى جاساقتاۋدىڭ رەتتى دە ىڭعايى بولعان جوق. بۇلاي دەپ وتىرا المايسىڭ. تاپسىرمانى ورىنداۋ كەرەك. باس دارىگەردىڭ ۇسىنىسىمەن, امال جوقتىقتان اكت زالىن حيرۋرگيا ءبولىمى ەتىپ جاساقتايمىز دەپ شەشتىك. باسشىمىز سول اكت زالىن ادىمداپ ولشەپ ءجۇرىپ, بولاشاق حيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ بولمەلەرىن ويشا جاساقتاپ جاتقانىنا قاراپ ءبىز, ياعني جاس ماماندار تاڭدانعانىمىز راس. ءسويتىپ قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى وتا الدىنداعى, تازا, لاس ء(ىرىڭدى) وتالارعا, وتا جاساۋ ءۇشىن قاجەت قۇرال-جابدىقتاردى ساقتاۋعا ارنالعان بولمەلەردى بەلگىلەپ بەردى. قۇرىلىسشىلار سول بويدا كىرپىشتەردى قالاي جونەلەدى. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما دەگەندەر جوق ول كەزدە. بۇل جەردە باسشىمىز ءوزىنىڭ ابىروي-بەدەلىن سالا ءجۇرىپ, قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن ۇيىمدارمەن كەلىسكەنىن, قارجى ارتىنان اۋدارىلاتىنىنا سەندىرگەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. ناتيجەسىندە, ەكى-ءۇش ايدىڭ ىشىندە شارۋاشىلىق تاسىلىمەن حيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ بولمەلەرى دايىن بولدى. جان-جاقتان جينالعان ەسكى-قۇسقى حيرۋرگيالىق اپپاراتۋرالار, قۇرال-جابدىقتار قويىلدى. 1996 جىلى حيرۋرگيا ءبولىمى وسىلايشا جاساقتالىپ, جۇمىسىن باستاعان ەدى. شارۋاشىلىق تاسىلىمەن سالىنعان بۇل بولمەلەر ون بەس جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى (بقو كوپبەيىندى بالالار اۋرۋحاناسى سالىنعانشا) قانشاما بالانىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا, بالدىرعانداردى ەمدەپ, قاتارعا قوسۋعا مۇمكىندىك بەردى دەسەڭىزشى. ءيا, باسقا باسشى بولسا, ول دا بولمەلەردى جاساقتار, بىراق قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى سەكىلدى تەز شەشىم قابىلداپ, جەدەل ارەكەت ەتە الا ما؟ مۇمكىن قۇرىلىس جۇمىستارى ءبىر جىلعا دەيىن سوزىلىپ كەتەر. ال ءبىزدىڭ سالادا ءاربىر سەكۋند ماڭىزدى عوي. وسىدان-اق ول كىسىنىڭ ماماندىعىنا دەگەن ادالدىعىن, ىسكەرلىك قاسيەتتەرىن كورۋگە بولاتىنداي.
قامەكەڭنىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرى دە ەرەكشە. اسىرەسە ارىپتەستەرىنە قاشان دا كومەكتەسۋگە دايىن تۇراتىن. قانشا جۇمىسباستى بولسا دا ول قولاستىنداعى قىزمەتكەرلەرىمەن تۇراقتى تۇردە سويلەسىپ, تۇرمىس جاعدايىن سۇراپ-ءبىلىپ وتىراتىن. ەگەر بىرەۋگە كومەك قاجەت بولسا, مۇڭ-مۇقتاجدارىن شەشىپ, ءوتىنىش-تىلەكتەرىن ورىنداي بىلەتىن. 90-جىلداردىڭ سوڭىندا وبلىستىق اۋرۋحانادا ەڭبەك ەتەتىن ءبىر ارىپتەسىمىز وبىر اۋرۋىنا شالدىقتى. ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالى ءالى دە وڭالا قويماعان كەز. كەرەك ءدارى اتاۋلىسىن تابۋ دا وڭاي ەمەس. ارىپتەسىمىزگە تاعايىندالعان ءدارى ورالدا جوق ەكەن. سول ءدارىنى ىزدەۋگە قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى كوپ تەر توكتى. ابىروي-بەدەلىنىڭ ناتيجەسىندە ول قاجەت ءدارىنى تاپتى. ارىپتەسىمىز وسىلايشا ەمدەلىپ, ساۋىعىپ شىقتى, قازىر ارامىزدا ءجۇر.
2011 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىندا سۋ تاسقىنى بولعانى بەلگىلى. سول كەزدە الماتىعا ىسساپارمەن بارعان قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى ءبىر جينالىستا تانىمال نەمىستىڭ لور حيرۋرگى حەننينگ حويمانمەن تانىسىپ, وڭىردەگى جاعدايدى ايتىپ, اقجايىق وڭىرىنە كەلىپ, كومەك رەتىندە تەگىن وتا جاساۋعا كوندىرەدى. ءسويتىپ نەمىس پروفەسسورى بىرنەشە جىل قاتارىنان ورالعا كەلىپ, قۇلاعى ەستيمەيتىن جاندارعا ءساتتى وتالار جاساپ, ءبىزدىڭ دارىگەرلەرىمىزدىڭ شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ, كوپ نارسەگە ۇيرەتىپ كەتتى.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى قامەكەڭمەن ارىپتەس, قاناتتاس بولىپ, قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىرمىز. ول كىسى مەيىرباندىلىقتى, ادالدىقتى, ادىلدىكتى, ءتارتىپتى, قانداي جاعدايدا دا شىندىقتى ايتقاندى جاقسى كورەدى. بۇگىندە وسىنداي قاسيەتتەر كوپتەگەن ارىپتەسىمىزدىڭ بويىندا قالىپتاستى. مۇنداي مىنەز مەن قاسيەتتەردى بىزدەن ماماندىعىمىز دا تالاپ ەتەدى.
كوپشىلىككە ۇلگى بولىپ جۇرگەن قاميدوللا مۇتيعوللا ۇلى سىندى ازاماتتار قاي كەزدە دە, قانداي قىزمەتتە جۇرسە دە ەلدىڭ تالاپ-تىلەگىن, مەملەكەتتىڭ ماقسات-مۇددەسىن بارىنەن دە بيىك قويىپ, قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن باياندى ەتۋ ىسىنە ايتارلىقتاي ۇلەسىن قوسارى ءسوزسىز. اسپانى اشىق, دۇشپانى قاشىق, ىرىس-ىنتىماعى جاراسقان, جارقىن بولاشاققا نىق قادام باسقان قازاق ەلىنىڭ ازاماتتارىنىڭ لايىقتى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن دە ايانىپ قالماسى انىق. ەل الدىنداعى, مەملەكەت الدىنداعى بورىشىن تازا نيەتىمەن وتەۋگە ءازىر, وتانداستارىن رياسىز سۇيەتىن, قادىر تۇتاتىن ازاماتتارىمىزدى قولداي بىلەيىك اعايىن!
ەرلان توقسانوۆ,
باتىس قازاقستان وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ باس دارىگەرى, باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, Nur Otan پارتياسىنىڭ مۇشەسى, ىسكەرلىك باسقارۋ ماگيسترى (مۆا)
