ماڭعىستاۋداعى اتىشۋلى جوبالاردىڭ ءبىرىنىڭ اتى دا, ارتى دا شۋلى بولعانى بۇگىندە جالپاق جۇرتقا جاريا. بۇل تۋرالى گازەتىمىزدىڭ 22 قازانداعى سانىندا «اققۋ برەندى تىعىرىققا تىرەلدى» تاقىرىبىندا ماقالا جارىق كورگەن بولاتىن. ايتپاعىمىزدان بۇرىن, وقىرماندارعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن, ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا تاعى دا توقتالىپ ءوتۋدى ءجون سانادىق.
ماڭعىستاۋداعى اتىشۋلى جوبالاردىڭ ءبىرىنىڭ اتى دا, ارتى دا شۋلى بولعانى بۇگىندە جالپاق جۇرتقا جاريا. بۇل تۋرالى گازەتىمىزدىڭ 22 قازانداعى سانىندا «اققۋ برەندى تىعىرىققا تىرەلدى» تاقىرىبىندا ماقالا جارىق كورگەن بولاتىن. ايتپاعىمىزدان بۇرىن, وقىرماندارعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن, ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا تاعى دا توقتالىپ ءوتۋدى ءجون سانادىق.
قازاقستاندىقتاردى وتاندىق پلانشەت پەن تەلەديدارعا قارىق قىلامىز دەپ كۇپىنگەندەردىڭ كوكسەگەنى وتانداستاردىڭ قامى ەمەس, وزدەرىنىڭ قۇلقىنى بولىپ شىقتى. ال, ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن قىسىر سيىردان ءسۇت دامەتىپ كەلىپپىز...
2010 جىلعى ەل ۇكىمەتىنىڭ ءتىزگىنىن ۇستاعانداردى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا مەكەمەلەرگە قاجەتتى پلانشەت كومپيۋتەرلەرىن ءوندىرۋ تۋرالى وي مازالاعان بولۋى كەرەك, اتالمىش اڭگىمەنىڭ شەتىن شىعاردى. اڭگىمەنى جەلگە ۇشىرماي, جەردە جۇزەگە اسىرۋعا تەڭىز ارقىلى ونى-مۇنىسىن تاسىمالداۋعا ماڭعىستاۋ ءوڭىرى قولايلى بولدى ما, كوپ ۇزاماي جوبانىڭ «تۇساۋى كەسىلدى». ەلىمىزدە جاقسى ءىس جاسالىپ جاتسا, نەگە قۋانباسقا؟! سەندىك, قۋاندىق. 2011 جىلى پلانشەت قۇراستىرۋ ماقساتىندا «Caspiy Elektronics» جشس قۇرىلىپ, جەلتوقساندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ الدىندا «قۋاتتى قازاقستاندى بىرگە كوركەيتەمىز!» اتتى تىكەلەي تەلەجەلى دە اشىلعان بولاتىن. تەلەكوپىر ارقىلى اشىلعان 19 جاڭا جوبا مەن «حالىقتىق قۇرىلىستار» ساناتىندا ماڭعىستاۋدىڭ مەرەيىن كوتەرگەن جوبانى «ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا سىي دەستى» قۇزىرەتتى ورىنداعىلار. «پلانشەتتى كومپيۋتەرلەردى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ەلەكتروندى وقۋلىقتار رەتىندە ەنگىزۋ ماسەلەسىن ءوزارا ويلاستىرۋ كەرەك. زاۋىتتىڭ ىشكى ىستەر سالاسىنا ساندىق بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن جيناستىرۋ مۇمكىندىگى دە بار» دەستى رياسىز سەنگەندەر. ءبىز تاعى سەندىك, سەبەبى, ەلباسى الدىندا, ەڭ قىمبات قۇندىلىعىمىز – تاۋەلسىزدىكتى ورتاعا سالىپ تۇرىپ ايتقاسىن كىم سەنبەسىن. ەلباسى دا سەنگەن. سويتسەك, ءىس تىزگىنىن قولىنا العان وڭكەي سۋ جۇقپاستار بولىپ شىقتى – سان سوقتىرىپ كەتتى! پلانشەت قۇراستىرۋ قۇرعاق قيالى ەكەن دە, ناعىز ماقساتى «مايلى جىلىكتى» جىمقىرۋ بولىپ شىقتى.
مۇنى ماڭعىستاۋ وبلىستىق قارجى پوليتسياسى تەرگەپ, انىقتاپ وتىر. ءاۋ باستان ەلەكتروندى تەحنيكالار جاساۋعا ەمەس, كوزبوياۋشىلىقپەن اقشا يەمدەنۋ سىندى جىمىسقى ويلارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان كومپانيانىڭ ءىسى بىلىققا تولى. جاڭا سەرىكتەستىكتىڭ جارعىلىق قورىندا 800 ملن. تەڭگە بار بولسا, ونىڭ 200 ملن. تەڭگەسىن بولگەن «كاسپي» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك قورى ۇلتتىق كومپانياسى اكتسيونەرلىك قوعامى» جوباعا 25 پايىز قاتىسۋشى بولادى دا, قالعان 75 پايىز «JX Company» جشس-نە تيەسىلى بولىپ شىعادى. الدىمەن «ۆەكتور پليۋس» جشس-مەن كەلىسىمشارتقا وتىرعان «JX Company» جشس ولارعا زاۋىت قۇرىلىسىن سالدىرادى. «تاۋەلسىزدىكتىڭ مەرەيتويىنا تارتۋ» بولعاسىن جىلدامداتقان بولار, ولار بەس ايدا كىلتىن قولعا ۇستاتادى. زاۋىت قۇرىلىسى, مونتاجداۋ جۇمىستارىنىڭ قۇنى ەكەۋارا جاسالعان كەلىسىمشارتتا كورسەتىلمەگەنمەن, بۇل جۇمىستارى ءۇشىن «Caspiy Elektronics» جشس «ۆەكتور پليۋس» جشس ەسەبىنە 78 ملن. 780 مىڭ تەڭگە اۋدارادى.وسىدان سوڭ قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن موينىنا العان «JX Company» جشس زاۋىتقا قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الۋمەن «اينالىسا باستايدى». ماڭعىستاۋ وبلىستىق قارجى پوليتسياسىنداعىلاردىڭ تەرگەۋىنشە, «انيرا» باعالاۋ كومپانياسى اتالمىش سەرىكتەستىك ساتىپ العان جابدىقتاردى تولىق قاراماي-اق سىرتتاي 610 ملن. 485 مىڭ تەڭگە دەپ باعا كەسىپ بەرەدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى ءجۇرگىزگەن تەرگەۋ انىقتاماسى سۇمدىق فاكتىنى العا تارتىپ وتىر – حالىقتى, مەملەكەتتى الداۋدان ءشىمىرىكپەگەندەرى سونشالىقتى, «پلانشەت قۇراستىرۋشىلار» «انيرا» ايتقانداي 610 ملن. 485 مىڭ تەڭگەگە ەمەس, «ساتۋرن ەلەكترونيكس» كومپانياسىنان 20 ملن. تەڭگەگە «پلانشەت جاساۋعا ارنالماعان» جابدىقتار ساتىپ الادى. جىلىنا 67760 پلانشەت, 43560 مونيتور جانە 40414 تەلەديدار قۇراستىرۋعا مىندەتتى كاسىپورىن بار-جوعى 1000 تەلەديدار قۇراستىرادى, ال پلانشەتتى وزگەنىڭ ءونىمىن «وزىنىكى» رەتىندە جاريالاپ «قۋلىعىن اسىرىپ كەتەدى». سونداي-اق, ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا سوت ساراپتاما قورىتىندىسى «ۆەكتور پليۋس» كومپانياسى جاساعان جۇمىستار قۇنىن 73 ملن. تەڭگەگە جۋىق قارجىعا شاعىپ وتىر. ماقالادا مەملەكەتكە 200 ملن. تەڭگە كولەمىندە شىعىن اكەلگەن «پلانشەت شىعارۋ بارىسىنداعى بىلىقتار مەن شىلىقتار, قۇجاتتاستىرۋ مەن ءىستى ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى زاڭسىزدىقتار قاتارى مۇنىمەن شەكتەلمەيدى» دەپ, كىنالىلەردىڭ تورعا تۇسەرىن مەڭزەگەن بولاتىنبىز. ايتقانداي, ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, «پلانشەتتى كومپيۋتەر, تەدەديدار, مونيتورلار وندىرەتىن زاۋىتقا» قاتىستى قوزعالعان قىلمىستىق ءىستى ەگجەي-تەگجەيلى تەرگەۋ بارىسىندا «مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ باسقارماسى» مم ينسپەكتورىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. وعان قىزمەتتىك جالعاندىق جاسادى دەگەن كۇدىك بار. ناقتىراق ايتساق, تاراپتان قۇنى 174 ملن. 291 مىڭ تەڭگە دەپ جالعان كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قابىلداۋ كوميسسياسىنىڭ اكتىسىنە قول قويىلعان, سونداي-اق, وسى قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقاندا, ونىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارى جانە مەملەكەتتىك ساراپتاۋ قورىتىندىسى مۇلدەم بولماپتى. ىندەتە جۇرگىزىلگەن تەرگەۋ, قارجى سوماسىنىڭ اسىرىلا كورسەتىلگەندىگىن, ماڭعىستاۋ وبلىستىق سوت ساراپتاۋ ينستيتۋتىنىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس جاسالعان جۇمىستاردىڭ قۇنى 72 ملن. 921 مىڭ تەڭگەنى قۇراپ وتىرعاندىعىن ايتادى. كۇدىكتى ۇستىنەن قر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 314-بابىنىڭ 2-ءبولىمى بويىنشا ءىس قوزعالىپ, تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر.
وسىلايشا, اققۋ بولۋدى ارمانداعاندار تۇزاققا ءتۇسىپ جاتىر. اققۋ كيەلى قۇس, ونىڭ اتىن جامىلىپ قىلمىس جاساعانداردىڭ الىسقا بارماۋى تەگىن ەمەس...
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
_________________
كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس.
