جالپى, ءوڭىردىڭ نەگىزگى اۋىلشارۋاشىلىق داقىلى بولىپ سانالاتىن قىزىلشا ءوسىرۋ قازىر ايماقتا كەڭىنەن قانات جايىپ كەلەدى. جىل سايىن ەگىستىك القابىنىڭ كولەمى ارتىپ, ءتاتتى ءتۇبىر مولشەرى دە كوبەيىپ وتىر. ناتيجەسىندە وبلىستاعى قانت ءوندىرىسى وركەندەپ, جەرگىلىكتى زاۋىتتاردا وندىرىلگەن تازا قانت ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتە باستادى.
بيىل وبلىس بويىنشا 16,1 مىڭ گەكتار القاپقا ءتاتتى ءتۇبىر تۇقىمى سەبىلگەن بولاتىن. جينالعان قانت قىزىلشاسىنان 500 مىڭ توننا ءونىم الىپ, 48 مىڭ توننادان استام دايىن قانت شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. قازىر اۋداندار قىزىلشا جيناۋ ناۋقانىنا تولىق كىرىسكەن. ال جينالعان ءونىمدى اقسۋ جانە كوكسۋ قانت زاۋىتتارى قابىلداپ, وڭدەيدى.
ءتاتتى ءتۇبىر قابىلداۋدى العاشقى بولىپ كوكسۋ قانت زاۋىتى باستادى. جالپى, قانت زاۋىتىنىڭ جاڭا وندىرىستىك ماۋسىمعا كىرىسكەن كۇنى جۇمىسشىلار مەن شارۋالار ءۇشىن مەرەكە. بيىل دا قىزىلشا قابىلداۋدىڭ ءبىرىنشى كۇنى كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن ءوتتى. زاۋىت باسشىلىعى ءتاتتى ءتۇبىر تيەپ, زاۋىت اۋماعىنا كىرگەن العاشقى 3 اۆتوكولىكتىڭ جۇرگىزۋشىسىنە ارنايى سىيلىق تابىس ەتتى. ال بۇل كۇنى تالدىقورعان قالاسى مەن قاراتال, كوكسۋ, ەسكەلدى اۋداندارىنىڭ شارۋا قوجالىقتارى 400 تونناعا جۋىق ءونىمدى زاۋىتقا وتكىزىپ ۇلگەردى.
– وتكەن جىلى زاۋىت 230 مىڭ توننا قانت قىزىلشاسىن وڭدەدى. بيىل بۇل كورسەتكىشتى 250 مىڭ تونناعا جەتكىزەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. جاز بوي̆ى زاۋىتتى قاي̆تا جاڭعىرتىپ, قۇرال-جابدىقتارىن جاڭالادىق. قانت قىزىلشاسىن وڭدەي̆تىن تسەح تولىعىمەن اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ, اۆتوماتتاندىرىلعان جۇي̆ەگە اۋىستىرىلدى. سونداي̆-اق اۆتوكولىكتەردى ولشەي̆تىن اسپاپتاردى جاڭادان ساتىپ الىپ, اۋىستىردىق. كۇنىنە 3 مىڭ تونناعا دەيىن قانت قىزىلشاسىن قابىلداپ ۇلگەرەمىز. قازىر زاۋىتتا 250 ادام جۇمىس ىستەۋدە, الداعى ۋاقىتتا 450 ادامعا دەي̆ىن كوبەي̆ەدى, – دەي̆دى «كوكسۋ قانت زاۋىتى» جشس ديرەكتورى التىنبەك اباتوۆ.
بيىلعى قانت قىزىلشاسىن جيناۋ ناۋقانىنا بىلەك سىبانا كىرىسكەن ۇجىمنىڭ ءبىرى – ەسكەلدى اۋدانىنداعى «گ.ن.نام» شارۋا قوجالىعى ەكەن. اۋدانداعى عانا ەمەس, وبلىستاعى جەتەكشى اۋىل شارۋاشىلىعى نىسانىنىڭ قاتارىندا اتالاتىن شارۋاشىلىق 18 جىل بويى قانت قىزىلشاسىن ءوسىرىپ كەلەدى. ديقاندار وزدەرى ەككەن سويا, كارتوپ, پياز جانە بيداي مەن جۇگەرىدەن دە مول ءونىم جيناپ وتىر. ال قوجالىق جەتەكشىسى گەرمان نيكولاەۆيچ كيەلى ەسكەلدى جەرىندە ءوسىپ, ونگەن نام اۋلەتىنىڭ ءتورتىنشى ۇرپاعى ەكەن. ەگىس القابىندا نەگىزىنەن ءوز اۋلەتى ەڭبەك ەتەدى. ءبىر كەزدەرى ونىڭ اتالارى مەن اكەلەرى ەگىن ەككەن القاپتا قازىر مۇنىڭ بالالارى مەن نەمەرەلەرى جۇمىس ىستەيدى.
2014 جىلى گەرمان نام ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەتىسۋ توپىراعىندا قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدى قايتا جاڭعىرتۋ تۋرالى ۇندەۋىن قولداپ, ءتاتتى ءتۇبىر سەبىلگەن ەگىس القاپتارىن ۇلعايتۋعا بەلسەنە كىرىسكەن. ال ارادا ەكى جىل وتكەندە ەلباسى الماتى وبلىسىنا جاساعان جۇمىس ساپارى اياسىندا وسى گەرمان نامنىڭ قىزىلشا وسىرەتىن القابىنا كەلىپ, ءوڭىردىڭ قانت سالاسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى باعدارلامانىڭ العاشقى ناتيجەلەرىمەن تانىسقان-دى.
– اۋەل باستا قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدى شامامەن 5-10 گەكتاردان باستادىق. سول تۇستا ءار گەكتاردان 300-400 تسەنتنەردەن ءونىم جينالدى. ەگىستىك كولەمى ۇلعايتىلدى. «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى ونىمدىلىگى جوعارى تۇقىم الىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ونىمدىلىك گەكتارىنا 500-700 تسەنتنەرگە دەيىن ءوستى. جەكەلەگەن ۋچاسكەلەردە قانت قىزىلشاسىنىڭ ونىمدىلىگى گەكتارىنا 900 تسەنتنەرگە جەتتى, – دەيدى قىزىلشاشى گەرمان نام.
الماتى وبلىسى
