تاراز قالاسىنان قورداي اۋدانىنا بارعان ء«دىني ماسەلەلەر» توبىنىڭ مۇشەلەرى اۋەلى اۋدان اكىمدىگىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, سونداي-اق ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى. وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانگەلدى وماروۆ باستاعان توپ قۇرامىندا اتالعان باسقارمانىڭ قىزمەتكەرلەرى, يمامدار مەن تەولوگ ماماندار بولدى. جيىنعا اۋدان اكىمى رۇستەم داۋلەت توراعالىق ەتىپ, قاتىسۋشىلاردى جوبانىڭ ماقساتىمەن تانىستىردى. ءدىن سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا پىكىر الماستى. بۇدان كەيىن توپ مۇشەلەرى بىرنەشە اۋىلدىق وكرۋگتە بولىپ, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. ولار بەس توپقا ءبولىنىپ, اۋدانداعى ءدىني احۋالدى زەردەلەۋ جۇمىستارىمەن قاتار, ءداستۇرلى ەمەس ءدىني باعىتتاعى ازاماتتارمەن دە كەزدەستى. كەيبىر ماسەلەلەر بويىنشا تۇرعىنداردى جەكە قابىلدادى.
ءۇش كۇن بويى قورداي اۋدانىندا بولعان ء«دىني ماسەلەلەر» توبىنىڭ مۇشەلەرى اۋدان اكىمدىگىندە جيىن وتكىزدى. كەزدەسۋدە باسقارما باسشىسى جانگەلدى وماروۆ وسى ۋاقىت ارالىعىندا 16 ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, وعان 300-دەن استام تۇرعىننىڭ قامتىلعانىن جەتكىزدى. توپ جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋ بارىسىندا ءدىن سالاسىمەن قاتار, الەۋمەت, مەديتسينا جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسى بويىنشا دا بىرقاتار ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپقان. دەسترۋكتيۆتى ءدىني كوزقاراستاعى ازاماتتارمەن دە سۇحبات جۇرگىزىلىپ, وڭالتۋ جۇمىستارى اتقارىلعان. سونداي-اق, ول ازاماتتارعا ءدىن سالاسىنداعى جاڭالىقتارمەن قاتار, قۇقىقتىق, جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرىنىڭ دە تۇسىندىرىلگەنىن ايتتى. ەڭ باستىسى – «قورداي» قۇران قاريلارىن دايىنداۋ ورتالىعىنا قاتىستى بارلىق ماسەلەلەر شەشىلگەن. ال جيىنعا قاتىسقان جەرگىلىكتى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى قوعامدىق ءتارتىپ پەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتىستى بىرقاتار ماسەلە كوتەرىپ, ناقتى ۇسىنىستارىن العا تارتتى.

وڭىردە باستاۋ العان «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» جوباسىن كەڭ كولەمدە ناسيحاتتاۋ جانە ونى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى داۋىل بەيسەنقۇلوۆ باستاعان اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى شۋ اۋدانىندا بولدى. توپ مۇشەلەرى اۋەلى اۋدان اكتيۆىمەن جيىن وتكىزىپ, جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. «وبلىس باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, جوبا اياسىندا «اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ», «الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەردى شەشۋ», «اۋىلدا بيزنەستى دامىتۋ», ء«دىني ماسەلەلەر» جانە «قۇقىق قورعاۋ سالاسى» سىندى بەس جۇمىس توبى قۇرىلدى. الداعى ۋاقىتتا اتالعان توپتاردىڭ مۇشەلەرى شۋ, مەركى, بايزاق, جامبىل اۋداندارىندا ۇلتارالىق قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ مەن شەشۋگە, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ءدىني جانە قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا, اۋىلدىقتاردىڭ كاسىپ باستاۋىنا باعىتتالعان ءتۇرلى شارا وتكىزىپ, شالعاي اۋىلدارداعى شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەردى انىقتايتىن بولادى», دەدى داۋىل بەيسەنقۇلوۆ. بۇدان كەيىن توپ مۇشەلەرى قوراعاتى اۋىلدىق وكرۋگىندەگى مويىنقۇم ورتا مەكتەبىندە تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا كوپشىلىككە وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى مەدەت اتەن «QazOnline» موبيلدىك قوسىمشاسىن تانىستىردى. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە ارنالعان موبيلدىك قوسىمشا وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا قۇراستىرىلعان. قوسىمشا 16 ساباقتان تۇرادى. مۇندا جاڭا سوزدەر, وقىلىم, گرامماتيكا, جازىلىم, تىڭدالىم جانە ءوزىن-ءوزى تەكسەرۋ بولىمدەرى مەن ولاردى بەكىتۋگە ارنالعان تاپسىرمالار بار. اتالعان قوسىمشانى كەز كەلگەن اۋىل تۇرعىنى Play Market جانە App Store قوسىمشالارى ارقىلى ۇيالى تەلەفونىنا جۇكتەي الادى. اۋىل تۇرعىندارى دا بۇل قوسىمشاعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. سونىمەن قاتار وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەركىنبەك سولتىباەۆ پەن وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىكبول بەرىكقوجا جەرگىلىكتى جاستارمەن كەزدەستى.
جيىندا شۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ د.قوناەۆ اۋىلى بويىنشا ينسپەكتورى نۇرداۋلەت باۋىرجان كوپۇلتتى ەلدى مەكەندە سپورت كەشەنى مەن مادەنيەت ءۇيىنىڭ جوقتىعىن ايتسا, قوراعاتى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ جاستار ءىسى جونىندەگى ينسپەكتورى مادينا امان اۋىلداعى مەكتەپتىڭ توزىعى جەتكەندىگى جانە ۇيالى بايلانىستىڭ ناشارلىعى تۋرالى ماسەلە كوتەردى. بۇدان بولەك تە تۇرعىندار بىرقاتار ماسەلەلەردى جەتكىزدى. سونداي-اق «بىرلىگىمىز جاراسقان!» تاقىرىبىندا كوشپەلى كورمە ۇيىمداستىرىلدى. ءوز كەزەگىندە وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى داۋىل بەيسەنقۇلوۆ, وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارجان قوجاەۆا, «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسىنىڭ باسشىسى رانوحان ۋبايدۋللاەۆا اۋدانداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ توراعالارىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق ينستيتۋتتاردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىن بەلسەندى جۇرگىزۋ تۋرالى ءسوز بولىپ, اۋىلدى جەرلەردەگى ۇلتارالىق تاتۋلىق ماسەلەسى ءسوز بولدى.
شۋ اۋدانىنداعى ۇگىت-ناسيحات بارىسىندا م.ماقاتاەۆ اتىنداعى تىرەك ورتا مەكتەبىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەتنومادەني ساياساتىنىڭ جالپى تاسىلدەرى مەن نەگىزگى پرينتسيپتەرى» اتتى سەمينار-ترەنينگ ءوتتى. سونداي-اق توپ مۇشەلەرى «بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم» جوباسىنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. بۇدان كەيىنگى كەزدەسۋ قوراعاتى اۋىلىندا جالعاسىن تاپتى. بۇگىندە اۋىلدا 13-تەن اسا وزگە ۇلت وكىلدەرى بەيبىت جاعدايدا ءومىر ءسۇرىپ وتىر. اۋىلداعى 828 جاستىڭ بىرقاتارى مەملەكەتتىك گرانت ۇتىپ الىپ, جۇمىس اتقارۋدا. سونىمەن قاتار اۋىلدا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىمەن كەلىپ, ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاستار دا بار. جالپى, اۋداننىڭ بىرقاتار اۋىلدارىمەن قاتار شۋ قالاسىندا دا اقپاراتتىق توپ مۇشەلەرى جۇرتشىلىقپەن جۇزدەستى. كەزدەسۋدە ءدىن ىستەرى, ءبىلىم بەرۋ جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاتىستى دا اڭگىمە ءوربىدى. قورىتىندى جيىندا شۋ اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان كالەندەروۆ ءسوز الىپ, اتالعان بارلىق ۇسىنىستار مەن كەتكەن كەمشىلىكتەردىڭ ءجىتى باقىلاۋعا الىناتىنىن جەتكىزدى.
جامبىل وبلىسىندا باستاۋ العان «بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم» جوباسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ توبى بايزاق اۋدانىندا بولدى. اكىمدىكتىڭ ءماجىلىس زالىندا وتكەن جيىندى اۋدان اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ اشىپ, كوپشىلىكتى توپ مۇشەلەرىمەن تانىستىردى. بۇدان كەيىن وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, توپ باسشىسى سەرجان قۋانىشەۆ قاناتقاقتى جوبانىڭ ماقساتى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ال وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحيا تۇرماحانبەتوۆا ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن بىرلىكتى ساقتاۋداعى ءتىلدىڭ الاتىن ورنى ماڭىزدى ەكەندىگىن ايتتى.
اۋەلى توپ مۇشەلەرى اۋدان ورتالىعىنداعى «قوعامدىق كەلىسىم» ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن جانە ەتنومادەني ورتالىقتاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. جيىندا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەرجان قۋانىشەۆ, «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسى ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋ جانە مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ باسشىسى اققۋ قاراتاەۆا, اتالعان مەكەمەنىڭ باس جانە جەتەكشى ساراپشىلارى البينا تاپاەۆا جانە زامانا يسمايلوۆا, «جاستار-زەرتتەۋ» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى پاريدا مامەدوۆا كوپۇلتتى ەلىمىزدە بىرلىك پەن ۇلتارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋدىڭ ماڭىزىن اڭگىمەلەدى. شارا بارىسىندا تۇرىك ۇلتىنىڭ وكىلى, جەكە كاسىپكەر جالەل ابباسوۆ, نەمىس ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆارۆارا نايدەنوۆا, كورەي ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ناتاليا شين ۇلتارالىق تاتۋلىقتى ساقتاۋ, ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ تۋرالى ايتسا, زەينەتكەر ۆالەنتينا پوپاندوپۋلو قاشىقتان وقىتۋ, ال اۋداندىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىدىرالى ورالوۆ جول ماسەلەسىن كوتەردى. سونداي-اق ورىس ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ مۇشەسى, ع.مۇراتباەۆ اتىنداعى گيمنازيانىڭ مۇعالىمى ەۆگەني كراۆچۋك جاڭارتىلعان ءبىلىم, بايزاق اۋىلىنداعى «سالتانات» بالاباقشاسىنىڭ تىگىنشىسى سالتانات جابو وسكەلەڭ ۇرپاقتى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ توڭىرەگىندە ويلارىن ورتاعا سالدى.
سونداي-اق وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەركىنبەك سولتىباەۆ, وبلىستىق بيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى وڭلاسىن ەسىركەپوۆ, وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات جۇمابەك سياقتى توپ مۇشەلەرى اۋدانداعى جاستار جەتەكشىلەرىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ ەركىن پىكىر الماسۋ فورماتىندا ءوتتى. جيىندا جاستاردىڭ كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەس كەزىندەگى اتقارعان تىرلىكتەرى, سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاپ قالۋ ماسەلەلەرى توڭىرەگىندە ويلار ايتىلدى. كەزدەسۋگە قاتىسقان اۋدان اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اعادىل سۋحامباەۆ اتىنداعى ساياباق ىشىنەن وتكەن جىلى اۋدان جاستارىنىڭ باسىن قوساتىن ارنايى نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەنىن, ولارعا دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن جاڭا كولىك بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. اكىم ءوز سوزىندە جاستاردىڭ ەلگە, حالىققا پايداسى تيەتىن كەز كەلگەن ۇسىنىسىن قولداۋعا ءازىر ەكەندىگىن جەتكىزدى. بۇدان كەيىن توپ مۇشەلەرى بۋرىل اۋىلدىق وكرۋگىندە بولىپ, تۇرعىندارمەن كەزدەستى.
وبلىستىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بيگەلدى تاجىباەۆ «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» جوباسىنىڭ ءمان-ماقساتىن ءتۇسىندىردى. ال وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات جۇمابەك بۇگىنگى تاڭدا جاستارعا جۇكتەلىپ وتىرعان مىندەتتىڭ اۋقىمدىلىعىن اتاپ ءوتتى. جيىندا بىرلەسكەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى سەرىك ەرمەكوۆ, بۋرىل اۋىلدىق وكرۋگى قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى سادى قۋاتبەكوۆ, كاسىپكەر جالەل ابباسوۆ, مەدياتور عايني كوشەكباەۆا, قۇمجوتا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, قوعام بەلسەندىسى كيرمان احمەتوۆ ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. جيىن سوڭىندا اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى سالتانات يمانوۆا كەلۋشىلەرگە اۋدان اۋماعىنداعى جاستارمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە مالىمەت بەردى.
«بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم» كەرۋەنى مەركى اۋدانىندا دا جالعاسىن تاپتى. اۋەلى توپ مۇشەلەرى جامبىل, ق.سارىمولداەۆ, ويتال جانە اقتوعان اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە بولدى. شارانىڭ باستى ماقساتى – حالىقتىڭ تىنىشتىعى مەن ىنتىماعىن ساقتاۋ بولعاندىقتان, تۇرعىندارعا وسى باعىتتا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. اۋىلدىقتار قۇقىق قورعاۋ, الەۋمەتتىك كومەك بويىنشا دا ساۋالدارىنا جاۋاپ الدى. ماسەلەن, مەركى اۋدانىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر سوۆەت قالمانبەتوۆ جامبىل وبلىسى پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى رۋسلان الىمگە بارلىق قىزمەت تۇرلەرىن ەلەكتروندى تۇرگە وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. «حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا» قۇجات تاپسىرۋعا بارساڭ, اۋداندىق نە اۋىلدىق اكىمشىلىككە جۇمسايدى. ارى-بەرى جۇرگەندە ۋاقىت شىعىن بولادى. سوندىقتان ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا نەگە ءبارىن ءبىر ورتالىقتان بىتىرۋگە بولمايدى؟» دەيدى سوۆەت قالمانبەتوۆ. وبلىس پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى زەينەتكەرگە قۇجات تاپسىرۋداعى ەرەجەلەردى ءتۇسىندىردى. سونداي-اق اۋىل تۇرعىندارى نۋراددين سۋلاەۆ, اسقار داستان مەركى اۋىلى, جاقسىلىق كوشەسىندەگى اسفالتتىڭ جوندەۋدەن وتكەنىن, بىراق استىنداعى تاستارىنىڭ شەتكە شاشىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. سول سياقتى كەزدەسۋ مەركى اۋىلىنداعى №9 ساۆۆا اتىنداعى مەكتەپتە جالعاستى. اۋىل تۇرعىنى شولپان شىنىقوۆا راششۋپكين كوشەسىنىڭ ۇزاق جىلدار بويى جوندەۋ كورمەگەنىن ايتىپ, شاعىمداندى. بۇل رەتتە اۋىل اكىمى ءسابيت بابيجانوۆ اتالعان كوشەنى جوندەۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجات ازىرلەنىپ, اۋداندىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق بولىمىنە تاپسىرىلعانىن ايتتى. بۇدان بولەك, 1 ميلليون 600 مىڭ تەڭگەگە 14 تەمىر باعانا ورناتىلىپ, تۇنگى جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. جالپى, اۋداندا 147 كوشە جوندەۋدەن ءوتىپ جاتسا, مەركى اۋىلىنىڭ وزىندە 65 كوشەگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە ەكەن.
جوبا اياسىندا اقپاراتتىق توپ مۇشەلەرى جامبىل اۋدانىنا دا باردى. ولار تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەردى شەشۋ, اۋىلدا بيزنەستى دامىتۋ, ءدىني ماسەلەلەر, قۇقىق قورعاۋ توڭىرەگىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. سونداي-اق اكىمدىكتە جيىن ءوتىپ, وعان اۋدان اكىمى ساكەن ارۋباەۆ قاتىستى. «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» جوباسىنىڭ ماقساتى – ەل بىرلىگى مەن ىنتىماعىن ساقتاۋ, تۇرعىنداردى ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتارعا ۇندەۋ, قوعامدىق كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ. سونداي-اق قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتىڭ ءرولىن ارتتىرۋ, قوعامدىق-ساياسي احۋالعا مونيتورينگ جاساۋ, جەرگىلىكتى حالىقتى تولعاندىراتىن وزەكتى ماسەلەلەردى انىقتاپ, ونى شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋ. اۋدان اكىمدىگى تاراپىنان بۇل جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋعا قولداۋ كورسەتىلەدى», دەدى ساكەن ارۋباەۆ.
بۇدان كەيىن وبلىس پروكۋرورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قانات ماماەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن توپ مۇشەلەرى بىرقاتار اۋىلدىق وكرۋگتە كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ وتكىزدى. سونداي-اق وڭىردەگى بىرقاتار ورگان قىزمەتكەرلەرى تۇرعىنداردى ءتۇرلى ماسەلە بويىنشا قابىلدادى. كەزدەسۋدە اۋداندىق بيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحىمبەك جاپاروۆ اۋدان ورتالىعى اسا اۋىلىندا مال جايىلىمىنىڭ تارىلعانىن ايتسا, اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەسى احان سىدىقوۆ ب.مومىش ۇلى كوشەسىندە ءالى كۇنگە دەيىن جارىق جوق ەكەنىن جەتكىزدى. بۇدان وزگە دە بىرقاتار ازامات اۋىلدى گازداندىرۋ, جەر تەلىمىن الۋ, ينتەرنەت جەلىسىن تارتۋ, جول بەلگىلەرىن قويۋ, تۇرعىن ءۇي الۋ سياقتى ماسەلەلەردى كوتەردى. توپ مۇشەلەرى اتالعان ماسەلەلەردىڭ نازاردا بولاتىنىن ايتتى.
وڭىردە باستاۋ العان جوبا وسىلايشا بەس اۋداندا جالعاسىپ, جامبىل اۋدانىندا قورىتىندىلاندى. وعان جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جىلقىباەۆ ارنايى بارىپ, اۋدان ورتالىعى اسا اۋىلىنداعى «ونەر» مەكتەبىندە «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» جوباسى اياسىندا وتكەن جيىنعا قاتىستى. جيىندا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەرجان قۋانىشەۆ, وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحيا تۇرماحانبەتوۆا, وبلىستىق مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ىلەسبەك امالوۆ, وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان جولداسبەكوۆ جانە وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىكبول بەرىكقوجا اتقارعان زەردەلەۋ جۇمىستارىنىڭ ەسەبىن بەردى.
زەردەلەۋ بارىسىندا اۋداندارداعى كەيبىر ەلدى مەكەندەردە ينتەرنەت جىلدامدىعىنىڭ وتە تومەن ەكەنى بايقالعان. سونداي-اق, ەل اراسىندا جۇمىسسىزدىق, جالاقىنىڭ تومەندىگى, مال جايىلىمىنىڭ تارلىعى, بانك تەرمينالدارى مەن بالالار ويىن الاڭشاسىنىڭ تاپشىلىعى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەر دە بار. ماسەلەن, جامبىل اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ 90 پايىزى مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەنىمەن, گرودەكوۆو, جالپاقتوبە اۋىلدارىندا مەملەكەتتىك تىلدە سويلەيتىندەردىڭ ۇلەسى 44 پايىز عانا ەكەنى انىقتالعان. سۇراۋ سالۋ بارىسىندا ولاردىڭ 90 پايىزى قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىسى كەلەتىنىن ايتقان. كەيبىر اۋىلدارعا كلۋب قاجەت. بۇدان بولەك سپورتتىق الاڭشالاردىڭ جەتىسپەيتىندىگى بەلگىلى بولعان.
بۇل رەتتە ەرجان جىلقىباەۆ قوعامدا شيەلەنىس تۋدىرۋى مۇمكىن ماسەلەلەردى دەر كەزىندە انىقتاپ, ونى شەشۋ ءۇشىن ناقتى جوبا ۇسىنۋدى ءتيىستى سالا قىزمەتكەرلەرىنە جۇكتەدى. «ەكونوميكا مەن قوعام ءومىرى تۇبەگەيلى وزگەرىپ كەلەدى. الەمدىك پاندەميا دۇنيە ءجۇزىن وزگەرىسكە ۇشىراتۋدا. ودان بولەك, عالامدىق جاڭاشىلدىقتار ءبىزدىڭ قوعامعا دەندەپ ەنۋدە. وسىنداي وزگەرمەلى الەمدە ءبىر عانا نارسە وزگەرمەۋى كەرەك. ول – ادامنىڭ بويىنداعى مەيىرىم, جۇرتتىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قارىم-قاتىناسى. ونى ساقتاپ قالاتىن ءبىزدىڭ تۇراقتى, ىرگەلى قۇندىلىقتارىمىز بار. ول جاستارعا بەرىلەتىن وتباسىلىق, ۇلتتىق تاربيە. جاستار بوس سەندەلمەۋى, قىلمىسقا بوي الدىرماۋى قاجەت. ءار اتا-انا ءوز بالاسىن قاداعالاپ وتىرسا, جاقسى تاربيە بەرە السا, ولارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى, كورسەتىلىپ جاتقان قامقورلىقتى ءتيىستى ورىندار دۇرىس جەتكىزە السا, كاسىپكەرلىككە تارتىپ, ارنايى كۋرستاردان وتۋىنە, ماماندىق يگەرۋىنە ىقپال ەتسە, ەش جەردە جۇمىس ىستەمەيتىن, نە وقىمايتىن NEET جاستاردىڭ سانى ازايار ەدى», دەدى ول.
سونداي-اق ەرجان جىلقىباەۆ جامبىل اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانانىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. مۇنداعى جانساقتاۋ بولىمىندە 6 توسەك بولعانىمەن, وكپەنى جاساندى دەمالدىرۋ اپپاراتىنىڭ سانى بەسەۋ عانا ەكەن. ول وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋدى تاپسىردى. ال اۋداندا ءدارى-دارمەك قورى جەتكىلىكتى, ءدارىحانادا ءدارى تاپشىلىعى جوق ەكەن. بۇدان كەيىن ەرجان جىلقىباەۆ جامبىل اۋىلىنداعى جاڭادان سالىنىپ جاتقان 100 ورىندىق №1 ورتا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. 415 ميلليون تەڭگەگە سالىنىپ جاتقان مەكتەپتىڭ قازىعى بيىلعى ماۋسىم ايىندا قاعىلعانىمەن, جۇمىس كەستەسىنەن ءبىرشاما قالىپ كەلەدى ەكەن. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جىل اياعىندا پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس بۇل ءبىلىم وشاعىنىڭ جۇمىسى نازاردا بولاتىنىن, قۇرىلىستى مەجەلى ۋاقىتتا اياقتاۋدى جاۋاپتى باسشىلارعا مىندەتتەدى.
جامبىل وبلىسى