ايماقتار • 24 قىركۇيەك، 2020

اتشاباردى كوشىرۋ كىمگە ءتيىمدى؟ شىمكەنتتە ەل پىكىرى ەكىگە جارىلدى

700 رەت كورسەتىلدى

وتكەن جۇمادا شىمكەنتتە تاعى ءبىر ماسەلە قوعامدىق تالقىعا ءتۇسىپ، جۇرتشىلىق پىكىرى ەكىگە جارىلدى. داۋدىڭ باسى – قالاداعى اتشاباردىڭ (يپپودروم) ورنىنا اكىمدىكتىڭ كوپقاباتتى ۇيلەر سالماق بولۋى.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­­باسارى رومان سكليار­دىڭ شىمكەنتكە ساپارى كە­زىندە قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ BI Group كومپا­نيا­سىنىڭ باسشىسى ايدىن را­حىمباەۆپەن بىرگە باي­دىبەك بي داڭعىلىنداعى يپپو­­دروم ورنىندا پايدا بو­لاتىن بولاشاق كەشەن تۇ­جى­رىمداماسىن تانىس­تىرعان ەدى. ءسوز اراسىندا شاھار باس­­شىسى ينۆەستيتسيالىق جوبا ۇسىنۋشى­لارمەن ء«ساتتى ساۋدا­لاستىق» دەپ ازىل­دەگەن-تۇعىن. ىلە-شالا اكىمدىكتىڭ ءباس­پاسوز قىزمەتى BI Group كومپانيا­سى شىمكەنتكە 135 ميلليارد تەڭ­گە ينۆەستيتسيا سالۋعا دا­يىن ەكەنىن، ول قارجىعا  قالا­نىڭ ەڭ جاي­لى اۋماعىندا كوپ­قاباتتى تۇرعىن ءۇي ورامى سا­لىناتىنىن سۇيىن­­شىلەدى. وسى حابار ءبىراز­دان بەرى تىنىش جاتقان شىم­كەنت­تىڭ قىزۋىن كو­تەرگەن قوعام­دىق تالقىلاۋعا ۇلاستى. ەلدىڭ الدى بولىپ شىمكەنت قالا­سى­نىڭ باس جوسپارىن جاساۋ­عا اتسالىسقان ساقا ساۋلەت­شىلەر، قۇرىلىس سالاسىنىڭ بىلگىرلەرى، الەۋمەتتىك جەلى بەل­سەندىلەرى ءوز پىكىرلەرىن ءبىل­دىر­دى.

مىسالى، «شىمكەنت قالا­لىق ساۋلەتشىلەر قاۋىم­داس­تىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى اسقار مامىرباەۆ شىمكەنت قالاسىنىڭ قول­دا­نىستاعى باس جوسپارىنا سايكەس، جوعارىدا اتالعان اۋماق دەمالىس جانە ساياجايلار اۋماعى بولىپ بەكى­تىل­گەنىن، جان-جاعى ساياباق ەكە­نىن ايتىپ، سولاردىڭ قاق ورتا­سىنا اكەلىپ تۇرعىن ءۇي كە­شەنىن سالۋدىڭ ءجونى جوق­تى­عىن العا تارتتى.

«تەك قولايلى ينۆەستيتسيا ءۇشىن عانا ما؟ سول ءبىر كوم­پانيانىڭ قالاۋىنا بولا قالانىڭ ۇكىمەت بەكىتكەن باس جوس­پارىن بۇزا سالاسىز با؟ ونداي قۇقىق قايدان بەرىلگەن سىزگە؟ الدە ءبىز بىل­مەيتىن ارنايى زاڭ­دار بار ما؟ ونان دا وزىڭىزگە دەيىنگى اكىمدەردىڭ ميللياردتاعان قارجىعا ينفراقۇرىلىم تارتقان 420 گەكتاردى قۇرايتىن «Shymkent City» تۇرعىن ءۇي جوباسىن يگەرۋ قاجەت ەدى. وسىنداي ءىرى جوبالارعا نەگە جەرگىلىكتى ساۋلەتشىلەر تارتىلمايدى؟ قالانىڭ ساۋلەتى مەن قۇرىلىس جاعدايىن جەرگىلىكتى ماماندار جەتىگىرەك بىلسە كەرەك. قالانىڭ بولا­شاق تۇرعىندارىنىڭ، ءىزباسار ارىپ­­تەستەرىمىزدىڭ الدىندا دا ءجۇزىمىز اشىق بولعانىن قالايمىز. «كەزىندە ب ۇلىنگەن جوبالاردى نەگە سىنعا الىپ، تۇزەتۋگە تىرىسپادىڭدار» دەگەن سوزگە قالعىمىز كەلمەيدى. قالانىڭ باس جوس­پارىنان اۋىتقۋ جاعدايى بۇرىن دا بولعان. وندا دا ءۇنسىز قالماعانبىز. ەسە­­سىنە مەملەكەت قىزمەتىندە جۇرگەن ءبىرازىمىز قۋدالاۋعا ۇشىراپ، جۇمىسسىز قالعانىمىز دا بولعان. ونداي جاعداي قايتالانبايتىنىنا سەنگىمىز كەلەدى. ءبىزدىڭ جانايقايىمىز جەكە باستىڭ قامى ەمەس، قالا ساۋلەتى مەن قۇرىلىسىنىڭ جوسپارعا سايكەس اتقارىلۋى ءۇشىن»، دەپ جازدى شاھار باسشىسىنا «اشىق حات» جولداعان ا.مامىرباەۆ.

شىندىعىندا، وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن قالانىڭ ەكس-اكىمى عابيدوللا ءابدىراحيموۆتىڭ تۇسىندا شاھاردىڭ سول­تۇستىك ايماعىندا (قاراتاۋ اۋدانى) جاڭا قالاشىق – «Shymkent City» تۇرعىن ءۇي جوباسىنىڭ ىرگەتاسى قالانا باستاعان ەدى. اتالعان بىرەگەي جوبا تۇڭعىش پرە­­­زي­دەنتىمىز، ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ الدىندا تانىستىرىلعانى دا ەستە. مىنە، سول تۇستا BI Group كومپانياسى «Shymkent City» اۋماعىندا سالىناتىن «كونگرەسس حولل» كەشەنى قۇرىلى­سىنىڭ مەردىگەرى اتانعان ەدى. الايدا تاريحي جوبانىڭ قۇرىلىسى بۇگىندە توقتاپ تۇر.

وسى ورايدا ەل اراسىندا سوڭعى جىلدارى «بۇرىنعى باسشىنىڭ جوباسىن جاڭا باسشى كوپ جاعدايدا قولداي بەرمەيدى نەمەسە جوققا شىعارادى» دەگەن پىكىر بار ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون بولار.

ەستەرىڭىزگە سالار بولساق، سول جاڭا قالاشىق اۋماعىنا ەڭ اۋەلى ينفرا­قۇرىلىم تارتىلىپ، ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالا باستاعان. ايتسە دە قارجىسى كوپ «قوجايىنداردىڭ» كوزى قالانىڭ شەكتى اۋدانىنان گورى تىرشىلىك قىز-قىز قايناعان ورتالىعىنا ءتۇسىپ تۇر. جۇرت وسىعان نارازى. قازىرگى تاڭدا حالىقتىڭ شىعارعا جانى قالماي قورعاشتاپ وتىرعان اتشابار اۋماعى سونىڭ دالەلى.

اتشاباردى ءسۇرىپ تاستاپ، ورنىنا اۋقىمدى قۇرىلىس سالۋ باستاما­سىنا نارازى قالا تۇرعىندارىن «Urban Forum Kazakhstan» جوباسى دا قولداپ وتىر. ولار قازىرگى تاڭدا وزدەرى دايىنداعان قارسىلىق حاتىنا تۇرعىنداردان قول جيناپ جاتىر. «قۇرىلىس ايماعى، قالانىڭ جاسىل بەلدەۋىنە، ياعني ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق بولىپ كەلەتىن دەندرو ساياباق پەن زووباققا جاناسىپ سالىنايىن دەپ تۇر. دەمەك، ونداعان بيىك عيماراتتىڭ قۇرىلىسى ساياباق ايماقتارىنىڭ بۇكىل ەكوجۇيەسىن بۇ­زادى. سونىمەن قوسا قالا ءۇشىن ايتۋلى تابيعي دومينانتتا بولىپ كەلەتىن بايدىبەك بي توبەسىن كولەگەيلەپ، قالانىڭ بىرەگەيلىگىنە قايتىمسىز اسەر ەتەد»، دەيدى جوبا وكىلدەرى.

ال قالا اكىمدىگى نە دەيدى؟ اكىمدىك تاراپى داپ-دايىن ينۆەستيتسيانى پايدالانىپ، قالاداعى تۇرعىن ءۇي تاپشىلىعىن ازايتىپ، قۇرىلىس جۇمىستارىنا جەر­گىلىكتى ازاماتتاردى تارتۋ ارقىلى جۇ­مىسسىزدىقتى بولدىرمايمىز دەپ وتىر.

«بۇل – وتە ۇلكەن جوبا. جوبا ىسكە اسى­رىلعان جاعدايدا ونداعى ينۆەس­تيتسيا كولەمى 135 ميلليارد تەڭگە، سالىقتىق جەڭىلدىكتەر شامامەن 15 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. قۇرىلىسقا جالپى 6 مىڭعا جۋىق ادام تارتىلادى. ال قۇرىلىس اياقتالعاننان كەيىن الەۋمەتتىك جانە كوممەرتسيالىق نىسانداردا شامامەن 2 500 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. مەكتەپ، بالاباقشا، ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارى جانە تاعى باسقا نىسانداردى سالۋ كوزدەلىپ وتىر. جالپى، بۇل كەشەننىڭ قالانى ودان ءارى دامىتۋداعى الەۋەتى زور. كەشەن ناۋرىز الاڭىن «Shymkent City» قالاشىعىمەن بايلانىستىرادى جانە بۇل اۋماق ودان ءارى تارتىمدى بولا تۇسەدى. يپپودرومدى كوشىرۋ 2018 جىلى، شىمكەنتتىڭ باس جوس­پارى بەكىتىلىپ، قالاعا رەسپۋبليكالىق مارتەبە بەرىلگەن كەزدە جوسپارلانعان ەدى. سول كەزدە جاڭا يپپودرومنىڭ قۇرىلىسىنا شامامەن ەكى ميلليارد تەڭگە قاجەت بولدى. ەگەر جاڭا اكىمشىلىك-تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ جوباسى ماقۇلدانسا، يپپودرومدى BI Group ءوز قاراجاتىنا سالىپ بەرەدى»، دەيدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان مامىتاليەۆ.

اكىمدىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا BI Group ازىرگە تەك ءوز تۇجىرىمداماسىن ۇسىن­عان. بارلىعى ەگجەي-تەگجەيلى پى­سىق­تالعاننان كەيىن شىمكەنتتە قالا اكىمىنىڭ قاتىسۋىمەن قوعامدىق تىڭداۋ وتكىزىلمەك. ەگەر اكىمدىك پەن ينۆەستور اراسىنداعى جوبا حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاي، ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى قارسى بولسا، باستام جۇزەگە اسپايدى. دەگەنمەن، قالا بيلىگى جۇرتشىلىقتى اتالعان جوبا­نىڭ شىمكەنتتىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنىپ جاتقاندىعىن تۇسىنۋگە شاقىرۋدا.

قىرىق جىلدان اسا تاريحى بار اتشا­باردى كوشىرۋ تۋرالى اڭگىمە بۇگىن عانا ايتىلعان جوق. بۇل تۋرالى وسىدان ءبىراز بۇرىن جوسپارلانعان. بەلگىلى باپكەر، وڭتۇستىكتەگى ات سپورتىنىڭ جاناشىرى، «قۇلاگەر» كوكپار كومانداسىنىڭ جات­تىقتىرۋشىسى عاني احمەتباەۆ وسىلاي دەيدى.

«وسى سالادا جۇرگەن مامان رەتىندە اكىمنىڭ قابىلداۋىندا بولعانىمدا جوندەۋ كورمەي، توزىعى جەتكەن ات­شا­باردىڭ جاي-كۇيىن ايتتىم. ءوز كەزەگىندە قالا اكىمى BI group كومپانياسى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ، ولاردىڭ اتشابار اۋماعىنداعى جوباسىنا قاتىستى ۇسىنىستارىن تىڭداعانىن جەتكىزدى. BI group كومپانياسى اكىمدىك­پەن كەلىسىمگە كەلىپ، جوبا قولداۋ تاۋىپ جاتسا، قازىرگى اتشاباردىڭ ورنىنا تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە نيەتتى ەكەن­دىكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار شاھار باسشىسى ينۆەستورلار قالانىڭ باس جوسپارى بويىنشا بەلگى­لەنگەن اۋماققا جاڭا زامانعا ساي اتشابار سالىپ بەرۋگە ۋادە بەرگەنىن ايتتى»، دەيدى عاني احمەتباەۆ.

بەلگىلى باپكەردىڭ ايتۋىنشا 2013-2014 جىلدارى اتشاباردا بىرنەشە ات ولگەن. سەبەبى اتشابار ويپاڭدا ور­نا­لاسقان. قالا دەڭگەيىنەن 8 مەتر تومەن. بۇل دەگەنىڭىز – اتشاباردا جاز­دا وتە­تىن جارىستار مەن كوكپارعا كەرى اسەر ەتەدى. جەل تيمەيدى. اتشابار قازان­دىق سەكىلدى. ىستىق كۇندە اۋا اۋىس­پاعان­نان كەيىن كوكپارعا تۇسكەن اتتىڭ، باي­گەگە شاپقان جۇيرىكتىڭ تىنىس الۋى قيىن­دايدى ەكەن. سونىڭ سالدارىنان دەم جەتپەي قۇلاۋ، ءتىپتى ءولىپ كەتۋ جاع­دايلارى دا تىركەلگەن.

وسىدان سوڭ ات سپورتىنىڭ، كوكپار­دىڭ ارداگەرلەرى جينالىپ، سول كەزدەگى باس­شىلارعا ۇسىنىس جاساعان. وكىنىشكە قاراي، ماسەلە قارجىعا تىرەلىپ، وسى ۋاقىتقا دەيىن سوزىلىپتى. ال BI group قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ ۇسىنىسى ولار­دىڭ ويىن ءدوپ باسقان.

الايدا بۇعان مۇلدە قارسى پىكىر دە بار. تابيعات جاناشىرلارى اتشابار ورنىنا تۇرعىن ءۇي كەشەنىن سالۋ قالا ەكولوگياسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى دەگەن ويدا.

«كەيبىر مۇددەلى ادامدار «اتشابار ەسكىردى، ساسىق، اتتار ءولىپ جاتىر»، دەپ ورنىنا تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسىن جۇرگىزەيىك دەيدى. جارايدى دەلىك، ءدال سول لوگيكامەن ەرتەڭ قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى اباي ساياباعى توزعان كەزدە، «اباي ساياباعى توزعان، توزعان ساياباق كىمگە كەرەك» دەگەن جەلەۋمەن الپاۋىت قۇرىلىس كومپانيا­لارى اتالعان ساياباقتى ءوز ەسەبىمىزدەن قالا سىرتىنا سالىپ بەرەيىك، ال ونىڭ تەرريتورياسىنا «الەۋمەتتىك (قىمبات) جك» سالايىق دەگەن ۇسىنىستار بولسا شە؟!. اتشابار اۋماعىنا تۇرعىن ءۇي سالۋ ءتيىمسىز. باي­دى­بەك بي داڭعىلىندا قازىردىڭ وزىندە كولىك اعىنى شامادان تىس. كۇنى ەرتەڭ Shymkent City پايدالانۋعا بەرىلگەندە نە بولماق؟. بۇل ءوز كەزەگىندە ايماقتىڭ ەكوجۇيەسى ءۇشىن قوسىمشا سترەسس بولادى»، دەيدى زاڭگەر، تابيعات جاناشىرى ماقسات ەلىباي.

تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت، قازىرگى ەسكى اتشاباردىڭ ۇزىندىعى – 1600 مەتر. بۇل قازاقي اتتارعا، ءتول سپورتىمىزعا ساي كەلمەيدى. ماسەلەن، الامان بايگە 30-35 شاقىرىمعا سوزىلادى. ال ۇزىندىعى 1600 مەتر جەردە 35 شاقىرىمعا ات جا­رىستىرۋ دەگەن وڭاي شارۋا ەمەس. قا­زىرگى يپپودرومدا الامان وتكىزۋ قيىن. قاراپايىم 16 شاقىرىمدىق توپ بايگەنى وتكىزگەننىڭ وزىندە ات 10 رەت اينالۋى كەرەك. ال جاڭا­دان سالىناتىن ات­شابار شەڭبەرىنىڭ ۇزىن­دىعى 2،4 نەمەسە 3 شا­قىرىم بولادى دەپ جوبالانعان كورىنەدى.

دەگەنمەن، ەسكى اتشابارعا بويى ۇيرەنىپ قالعان قالا تۇرعىندارى شاھار شەتىندەگى جاڭا الاڭنان گورى وسى ايماق ىڭعايلى دەپ سانايدى. ءتىپتى، شاھاردىڭ وسىناۋ تاريحي ورنىنا عيمارات سالماي-اق، تۋريستىك ورتالىققا اينالدىرىپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدى سۇراعان تۇرعىنداردىڭ قاراسى قالىڭ.

ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ «ەستيتىن مەملەكەت» تۇجى­رىم­داماسىنا ساي حالىقتىڭ پىكىرىن تىڭداپ، سول نەگىزدە تالداپ، سارالاپ، شەشىم قا­بىلداۋ جەرگىلىكتى بي­لىك­تىڭ مىندەتى. ەندەشە، BI group كومپانياسىنىڭ زاماناۋي تۇرعىن ءۇي قالاشىعىن سالۋ تۋرالى جوباسىنا قارسىلار مەن قولداۋشىلاردىڭ ءۋاجىن سارالاي وتىرىپ، قالا اكىمدىگى بۇل قوعامدىق تالقىلاۋعا ءبىر نۇكتە قويادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

 

ءتۇيىن:

اتام قازاقتا «اتادان مال قالعانشا، تال قالسىن» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. شىم­­­كەنتتىڭ ارعى-بەرگى تاريحىندا وسى نا­قىلدىڭ ءمانىن ءتۇسىنىپ، پايىمىنا بار­عان قوعام قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆ بولسا كەرەك. وڭتۇستىكتى باس­قارىپ تۇرعان جىلدارى سالدىرعان دەن­دروساياباق بۇگىن­دە قالانىڭ اۋا تازارتقىش وكپەسىنە اينال­عان. قالا بەر­دى زووباق، اتشابار الىگە دەيىن شاھار تۇر­عىندارىنىڭ قولاي­لى دەمالىس ايماعى اتانىپ كەلەدى.

انىعىندا، قالانىڭ بۇرىنعى باس جوسپارى بويىنشا اتشابار اۋماعى دا شىمكەنتتىڭ جاسىل ايماعىنا جاتادى ەكەن. دەمەك، وندا ەشقانداي قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلمەۋى ءتيىس. وكىنىشكە قاراي، سوڭعى جىلدارى وسى جاسىل ايماق­تىڭ ءبىرشاما بولىگى قالتالىلاردىڭ مەن­شىگىنە ءوتىپ كەتكەن. ءبىر عانا مىسال، 2007 جى­لى ساتىلىپ كەتكەن شىمكەنت زووبا­عى­نىڭ شاعىن اۋماعى تۋرالى داۋلى ما­سەلەنى جۇرتشىلىق تاعى دا تالقىعا سالۋدا.

 

ءسىز نە دەيسىز؟

شىڭعىس مۇقان،

شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى:

– يپپودرومدى كوشىرۋ تۋرالى ماسەلە وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءماسليحاتتا بەكىتىلگەن ەكەن. الايدا 2-4 ملرد تەڭگە قارجى قاجەت بولعان سوڭ بۇل كەيىنگە قالدىرىلعان. جالپى، اتشاباردىڭ سانيتارلىق تالاپقا ساي ەمەستىگى، ياعني 50 شاقتى جىلقى ۇستايتىن بولسا، ونىڭ اراقاشىقتىعى ساقتالۋى قاجەت دەيتىن تالاپ تاعى بار. اتشاباردىڭ جانىنداعى 52 گەكتاردى الىپ جاتقان زووباقتىڭ بۇگىندە 30 گەكتارى عانا قالعانىن، 22 گەكتار جەر كەزىندە ساتىلىپ كەتكەنىن دە ەستەن شىعارماعانىمىز ءجون. سوندىقتان ات شاباتىن ايماق تارلىق ەتەدى ەكەن.  BI Group كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى ءوزىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ۇسىنعاندا اكىم ولارعا «4 ملرد تەڭگە بولاتىن جاڭا يپپودرومدى سالىپ بەرۋگە كەلىسەسىزدەر مە؟» دەپ سۇراعان. العاشىندا ويلانعانىمەن، كەيىن بۇل شارتقا كەلىستى. ودان سوڭ تۇرعىن ءۇي سالىناتىن اۋماققا مەكتەپ، ەمحانا كەرەك ەكەنىن ەسكەرتىپ، «مۇنى دا سالىپ بەرەسىزدەر مە؟» دەپ سۇرادى. كومپانيا بۇل تالاپتارعا دا كەلىسىپ وتىر. ودان بولەك، سول جەردەگى  تۇرعىندار سەرۋەندەپ جۇرەتىن «تۇلپار» كولىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرىپ بەرۋدى دە مىندەتتەدى. ارينە مۇنىڭ بارلىعى دا كومپانيانىڭ ۇسىنىسى. شەشىم تولىق شىققان جوق. سوندىقتان ازىرگە بايبالام سالا بەرۋگە بولمايدى، قوعامنىڭ پىكىرى ەسكەرىلەدى.

 

ءومىر شىنىبەك ۇلى،

تاريحشى، ولكەتانۋشى:

– سالىنعانىنا 40 جىلدان اسقان يپپودروم مورالدىق تۇرعىدا دا، فيزيكالىق تۇرعىدا دا ەسكىرىپ، بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا جاۋاپ بەرە الماي وتىر. ەجەلگى وزەننىڭ كەۋىپ كەتكەن ارناسىندا ورنالاسقان يپپودروم تەڭىز دەڭگەيىنەن شامامەن 485 مەتر، ال الگى كەپكەن وزەننىڭ جاعالاۋىنىڭ بيىكتىگى تەڭىز دەڭگەيىنەن 525 مەتر بيىكتە، ياعني يپپودروم ورنالاسقان جەردەن 40 مەتردەي بيىكتە تۇر. وزەننىڭ ارناسى شىعىستان باتىسقا قاراي سوزىلىپ جاتىر.

ەندى شىمكەنتتە سوعاتىن جەلدەردىڭ باعىتىن انىقتاپ كورەيىك: ماسەلەن،  سولتۇستىك-شىعىستان («شاقپاق» جەلى) جانە وڭتۇستىك-باتىستان سوعادى... ياعني ەكى باعىتتان دا وزەن ارناسىنا كولبەۋ سوققان جەل  جىلقىلاردىڭ تەزەگى مەن تەرىنىڭ ءيىسى، كۇن سۋىتقاندا كومىر جاعاتىن جەكە تۇرعىن ءۇي سەكتورىنان شىققان ءتۇتىندى ءدال وسى قازانشۇڭقىرعا جينايدى. بۇل اتتارعا دا، ادامدارعا دا زيان. ەگەر سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتارىمىز ەۋروستاندارتقا كوشسە، مىنا جەردەگى سانيتارلىق-تازالىق جاعدايى وعان جاۋاپ بەرە المايدى. سوندىقتان يپپودرومدى باسقا جەرگە كوشىرۋ – زامان تالابى.

ءتۇبى يپپودروممەن ىرگەلەس تۇرعان زووباقتىڭ دا جەرىن دەندروساياباققا بەرىپ، زووباقتى جەل تيەتىن تەگىس جەرگە كوشىرۋ كەرەك. وسىعان قاتىستى ەكىنشى ماسەلە، قالامىزعا كەلىپ جاتقان ەلىمىزدەگى اسا ءىرى BI Group قۇرىلىس كومپانياسى وسى جەردى ءۇي سالۋ ءۇشىن سۇراپ جاتسا بەرۋ كەرەك.

 

باقىتجان اشىرباەۆ،

قازاقستان ساۋلەتشىلەر وداعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى:

– شىمكەنتتىڭ باس جوباسىن بۇزعان ادام زاڭ بويىنشا جاۋاپ بەرۋ كەرەك. ال باس جوسپار بويىنشا، شىمكەنتتە

3 مىڭ گەكتار جەردە كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ سوعىلۋىنا جەر دايىندالىپ قويىلعان. ەگەر سول جەرلەردە كوپقاباتتى ۇيلەر سوعىلسا، 24 ميلليون شارشى مەتر باسپانا سالىنباق. دەمەك، وندا ميلليوننان استام تۇرعىن قونىستانادى دەگەن ءسوز. مۇمكىن قازىرگى اكىمدەرگە اتشابار (يپپودروم) كەرەك ەمەس شىعار. كوپ قاراجاتتى تالاپ ەتەدى. بىراق سول اتشاباردى ساياباققا اينالدىرۋعا نەمەسە بۇرىنعىداي ەتنواۋىل كۇيىندە قالدىرۋعا بولاتىن ەدى.

 

 شىمكەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار