– ايگەرىم, كوپتەگەن جاس ماماندار ءبىلىم العاننان كەيىن شەتەلدەردە قالۋعا تىرىساتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن, ءسىز ەلگە ورالىپ, جەكە كومپانياڭىزدى اشۋىڭىزدىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىك.
Adilet & Alem كومپانياسى تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز؟
– شەتەلدە العان ءبىلىمىمدى, تاجىريبەمدى ءوز ەلىمدە جۇزەگە اسىرۋ ازاماتتىق پارىزىم دەپ بىلەمىن. ەلگە ورالعاننان كەيىن «روزەنبلاتت» حالىقارالىق زاڭ كومپانياسىنا جۇمىسقا تۇردىم. ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن سەرىكتەستەرىم مەنى ادۆوكات رەتىندە ەمەس, كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەيتىن باقىلاۋشى رەتىندە كورگىسى كەلەتىنىن ايتتى. ناتيجەسىندە, 2012 جىلى 12 جەلتوقساندا Adilet & Alem كومپانياسىنىڭ نەگىزى قالاندى.
– كومپانيا قانداي باعىتتا جۇمىس ىستەيدى؟
– كومپانيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقارالىق زاڭدار بويىنشا جانە كورپوراتيۆتىك كەڭەستەر بەرۋ, ينۆەستيتسيالارمەن جۇمىس ىستەۋ. تىكەلەي ينۆەستورلار تابۋعا قولداۋ كورسەتۋ, ەۋروپالىق بانكتەرمەن جۇمىس ىستەۋ دە كومپانيانىڭ نەگىزىگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى سانالادى. بۇگىندە كومپانيا كوپتەگەن شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن جۇمىس ىستەۋدى جولعا قويعان. ارينە, كومپانيانى العاش اشقان كەزدە ارىپتەستەر ىزدەۋمەن, الەۋەتتى كليەنتتەرگە كوممەرتسيالىق ۇسىنىستار جىبەرۋدە كوپتەگەن جۇمىس جولعا قويىلدى. ناتيجەسىندە, «ارسەلور ميتتال» مەتاللۋرگيالىق كومپانياسى جانە «پرومستروي كەلىسىمشارت» قۇرىلىس توبى Adilet & Alem كومپانياسىنىڭ العاشقى ءىرى كليەنتتەرىنىڭ قاتارىنا كىردى. بىرتە-بىرتە ولاردىڭ قاتارى ۇلعايىپ, كومپانيامىز تۋرالى جاعىمدى پىكىرلەر قالىپتاسا باستادى. بۇگىندە Adilet & Alem كومپانيالارىنىڭ كليەنتتەرى اراسىندا «قازپوشتا», OTIS, Viled Group, PetroChina, Prada Group Kazakhstan, تاعى باسقا كومپانيالار بار. كومپانيا تەك مۇددەنى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ۇزاق مەرزىمدى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمشارتقا جۇمىس ىستەۋدى ماقسات ەتەدى. Adilet & Alem حالىقارالىق جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالارمەن مەموراندۋمعا قول قويعان بىردەن-ءبىر زاڭ كومپانياسى. كومپانيا رەسمي تۇردە قازاقستاندا شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن بارلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرادى. 2014 جىلدان باستاپ يتاليامەن جۇمىستارىمىزدى جولعا قويىپ, ميلان قالاسىندا ءوفيسىمىزدى اشتىق. پاندەمياعا بايلانىستى بىرقاتار جوسپارلارىمىز كەشەۋىلدەپ قالدى. دەگەنمەن, ماسكەۋدە, كەلەسى جىلى قىتايدا وفيستەرىمىزدى اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇگىندە Baker McKenzie سياقتى حالىقارالىق, سونىمەن قاتار گراتو, كاليبري, Sayat Zholshy & Partners, تاعى باسقا قازاقستاندىق كومپانيالارمەن دە جۇمىس ىستەپ كەلەمىز.
– جوعارىدا ينۆەستور تارتۋعا قولداۋ كورسەتۋ جايىندا ايتىپ ءوتتىڭىز. قازاقستان جاعدايىندا ينۆەستورلار قانداي سالالارعا كوپ كوڭىل بولەدى؟
– بۇگىندە ەلىمىزدە ينۆەستورلار بارلىق سالالارعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا دەۋگە نەگىز بار. بىراق بارلىق سالاعا بىردەن كەلە قويادى دەپ ايتا المايمىز. سەبەبى ەلىمىز وعان مادەني, گەوگرافيالىق تۇرعىدان دايىن ەمەس. سونىمەن بىرگە زاڭنامالىق جۇيەسى ءالى تولىق قالىپتاسپاعان. مىسالى, امەريكادا, ەۋروپانىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق زاڭنامالىق جۇيەسىنىڭ بەس ءجۇز جىلدىق تاريحى بار دەسەك, كەڭەستىك جۇيەنىڭ قۇرامىنان شىققان جاس مەملەكەتتىڭ زاڭنامالىق تۇرعىدان دامۋى ۇزاق جىلداردى قاجەت ەتەدى. الداعى ۋاقىتتا جاڭا مىندەتتەر مەن تالاپتار قويا وتىرىپ, ءارتۇرلى سالادا دامۋدى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىسپىز. زاڭنامالىق تۇرعىدا شەتەلدىك كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىلىگى باسىم.
– ەلىمىزدىڭ زاڭنامالىق جۇيەسىنىڭ ءالى دە دامىتاتىن تۇستارى جەتكىلىكتى دەيسىز. ال سالانى دامىتۋ ءۇشىن مامان ماسەلەسى قانشالىقتى جولعا قويىلعان؟
– وتاندىق كومپانيالاردى دامىتۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە شەتەلدەردە ءبىلىم الۋ ماڭىزدى ەمەس. ءبىزدىڭ كومپانيا ءوز ەلىمىزدە بىتىرگەن تۇلەكتەردى جۇمىسقا قابىلدايدى. بۇگىندە شەتەلدەردەگى وفيستەرىمىزدە قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن تۇلەكتەر ەڭبەك ەتۋدە. ارينە, ءبىلىم ساپاسى اسا جوعارى دەڭگەيدە دەپ ايتا الماعانىممەن, ەڭ باستىسى تاجىريبەگە نازار اۋدارۋ. مامان ءۇشىن جۇمىس بارىسىن يگەرۋگە كەم دەگەندە جارتى جىلدان استام ۋاقىت كەتەدى. ال ءوز ءىسىنىڭ كاسىبي شەبەرى بولعىسى كەلەتىن مامان ءۇشىن كەز كەلگەن مەجەدەن ءوتۋ قيىندىق تۋعىزبايدى.
– Adilet & Alem كومپانياسىنىڭ باعالى قاعازدار نارىعىندا دا جۇمىس تاجىريبەسى بار ەكەنى بەلگىلى. ايتسە دە قازاقستاندا باعالى قاعازدار نارىعى ءالى حالىقارالىق دارەجەگە كوتەرىلە قويماعانى بەلگىلى.
– ارينە, كومپانيانىڭ باعالى قاعازدار نارىعىندا دا جۇمىس تاجىريبەسى بار. دەگەنمەن ەلىمىزدىڭ باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ دامي قويماعانى ءمالىم. ال سالانى دامىتۋ ءۇشىن نارىققا تەك قازاقستاندىق ەمەس, تمد ەلدەرىندەگى بارلىق كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەۋ قاجەت. وسى ورايدا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن دامىتۋدىڭ دا ماڭىزى زور.
– ال شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ زاڭناماسىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى قالاي جولعا قويىلعان؟
– ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءدال شەتەلدەگىدەي ەركىندىك جوق. مىسالى, شەتەلدەردە كومپانيالاردىڭ زاڭناماسىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى تولىققاندى جولعا قويىلعان. قاراپايىم مىسال, ەلەكتروندى ۇكىمەت جۇيەسىن امەريكا, شۆەيتساريامەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا بىزگە مىقتى ساراپشىلار, ىسىمەن, تاجىريبەسىمەن ۇلگى بولاتىن ماماندار كەرەك. ولاردى دايارلاۋ ءۇشىن ءارى جۇمىستى جاقسارتۋ ءۇشىن شەتەلدەردەن كوشىرۋ مىندەتتى ەمەس. دامۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق ەرەكشەلىكتەرى مەن مەنتاليتەتىن نەگىزگە الا وتىرىپ, بيزنەستىڭ باعاسىن, باسقارۋ قۇرىلىمىن وزگەرتەتىن مۇمكىندىكتەر كەرەك.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
ەلۆيرا سەرىكقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
