ارقالىق قالاسىنا كەلگەندەردى ەندى تەمىر جول ۆوكزالىندا جاۋكە باتىر كۇتىپ الادى. جاقىندا وتكەن قالا كۇنى مەرەكەسىندە وسىندا بەلگىلى باتىر, قولباسشى, رەسەيدىڭ وتارشىلدىق ساياساتىنا قارسى كۇرەسىپ, ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن اڭساپ وتكەن جاۋكە نازارعۇل ۇلى ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولدى.
ارقالىق قالاسىنا كەلگەندەردى ەندى تەمىر جول ۆوكزالىندا جاۋكە باتىر كۇتىپ الادى. جاقىندا وتكەن قالا كۇنى مەرەكەسىندە وسىندا بەلگىلى باتىر, قولباسشى, رەسەيدىڭ وتارشىلدىق ساياساتىنا قارسى كۇرەسىپ, ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن اڭساپ وتكەن جاۋكە نازارعۇل ۇلى ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولدى. قازىرگى امانگەلدى اۋدانىنىڭ سارىتورعاي ەلدى مەكەنى وڭىرىندە دۇنيەگە كەلگەن جاۋكە تورعاي دالاسىنىڭ ايازى مەن جەلىنە, ىستىعى مەن جاۋىنىنا شار بولاتتاي شىمىر بوپ ءوسىپ, ەرتە ەر جەتەدى. قازاقتى قۇنارلى جەرلەردەن ىسىرىپ بارا جاتقان, دالالىقتارعا وكتەمدىگىن كورسەتكەن جىمىسقى ساياساتقا قارسى 1838 جىلى كەنەسارى قاسىموۆتىڭ كوتەرىلىسىنە قوسىلعاندا جاۋكە باتىر نە ءبارى ون التى جاستاعى بالاڭ جىگىت بولاتىن. سول جولى كەنەسارى اقمولا بەكىنىسىن باسىپ العاندا جاس باتىر 
جاۋكە ەرەكشە كوزگە تۇسەدى. ول كەنەسارىنىڭ سەنىمدى ساربازدارىنىڭ بىرىنە اينالادى. 1842 جىلى يمان مەن جاۋكە باتىرلاردىڭ تاباندىلىعى ارقاسىندا كەنەسارى تورعاي بويىنا قىستاپ شىعادى. 1844 جىلى رەسەي پاتشاسىنىڭ اسكەرلەرىمەن بەتپە-بەت شايقاستا, ەكاتەرينسك ستانيتساسىنا شابۋىل كەزىندە دە جاۋكەنىڭ باتىرلىعى كورىنەدى.
ەسكەرتكىشتەر – تەك ونەر تۋىندىسى عانا ەمەس, ول بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ تاريحي ساناسىن قالىپتاستىرۋعا قىزمەت ەتەتىن, پاتريوتتىق سەزىمگە تاربيەلەيتىن تاماشا رۋحاني قۇرال. ءبىر جاقسىسى, ءوزى شاعىن بولعانىمەن ارقالىق قالاسى ەسكەرتكىشتەن كەندە ەمەس. مۇندا احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ, كەيكى, امانگەلدى باتىرلاردىڭ ەسكەرتكىشى قالالىقتاردىڭ دا, قالا قوناقتارىنىڭ دا رۋحىن كوتەرىپ تۇرادى. مىنە, ولاردىڭ قاتارىنا جاۋكە باتىر قوسىلدى. وسى ەسكەرتكىشتەردىڭ بارلىعى دا ءمۇسىنشى ابىلبەك ۇزاقوۆتىڭ قولىنان شىققان.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قالا اكىمى عازيز بەكمۇحامەدوۆ جاۋكە باتىر ءمۇسىنىن جاساۋعا دەمەۋشىلىك كورسەتكەن كاسىپكەر قيسسامەتدين ساپارعاليەۆقا ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, العىس حات تاپسىردى. 1994 جىلى قازان ايىندا سارىتورعاي اۋىلىندا جاۋكە باتىر نازارعۇل ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ كەڭىنەن اتاپ وتىلۋىنە دە ق.ساپارعاليەۆ بەلسەنە اتسالىسقان ەدى.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ارداگەرلەر قۋانا ءسوز الدى, شاشۋ شاشىلدى. تاس مۇسىندەگى جاۋكە باتىردىڭ جۇزىنەن جاۋىن جەڭگەن, ارمانىنا قول جەتكىزگەن ادامنىڭ ريزالىق كەيپى بىلىنەدى. باتىر دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن ازات ەلىنىڭ بۇگىنىنە شۇكىرلىك ايتىپ وتىرعانداي. ۋاقىت بايلانىسى, ۇرپاق ساباقتاستىعى وسىلاي بولسا كەرەك-ءتى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
ارقالىق.
