كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جايىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا تۇركى اكادەمياسى التىن وردا مەملەكەتىنىڭ 750 جىلدىعىن, تونىكوك ەسكەرتكىشىنىڭ 1300 جىلدىعىن كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتىپ, بىرقاتار عىلىمي ەڭبەكتەردى جارىققا شىعارعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, كەزدەسۋدە موڭعوليادا جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنىڭ ناتيجەلەرى تالقىلانىپ, بىرقاتار كەلەشەك جوبالار بويىنشا پىكىر الماستى.
ەلشى مىرزا اكادەميا جۇمىستارىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, الداعى ۋاقىتقا جوسپارلانعان ىستەرگە ساتتىلىك تىلەدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا كەلەسى جىلى اتالىپ وتىلەتىن ۇلى عۇن ءامىرشىسى مودە قاعاننىڭ تاققا وتىرۋىنىڭ 2230 جىلدىعىنا ارنالعان شارالار تۋرالى دا ءسوز قوزعالدى.
ءوز كەزەگىندە دارحان قىدىرالى موڭعوليا ەلشىسىنە اكادەميا باسىپ شىعارعان باعالى باسىلىمداردى تارتۋ ەتتى. ولاردىڭ قاتارىندا تۇڭعىش رەت موڭعول تىلىنە تارجىمالانعان راشيد اد-ءديننىڭ “جاميع ات-تاۋاريح” ەڭبەگى جانە ابايدىڭ شىعارمالار جيناعى بار.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىنگە دەيىن حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى التايستيكا جانە موڭعولتانۋ باعىتىندا وتىزدان استام عىلىمي ەڭبەكتى دايىنداپ, باسپادان شىعارعان.
