جاقىندا فينليانديانىڭ استاناسى حەلسينكي قالاسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «اتوم» جوباسىن قوسا العاندا, انتيادرولىق باستامالارىنىڭ تاريحى كولدەنەڭ تارتىلا وتىرىپ, «يادروسىز جول: يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ ۇلگىسى» دەگەن تاقىرىپتا وتكەن حالىقارالىق كونگرەستە ۇسىنىلدى.
جاقىندا فينليانديانىڭ استاناسى حەلسينكي قالاسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «اتوم» جوباسىن قوسا العاندا, انتيادرولىق باستامالارىنىڭ تاريحى كولدەنەڭ تارتىلا وتىرىپ, «يادروسىز جول: يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ ۇلگىسى» دەگەن تاقىرىپتا وتكەن حالىقارالىق كونگرەستە ۇسىنىلدى.
كونگرەسس بەيبىتشىلىك ءۇشىن حالىقارالىق بيۋروسى جانىنداعى «فينليانديا دارىگەرلەرى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ءۇشىن» دەپ اتالاتىن «الەم دارىگەرلەرى يادرولىق سوعىستاردىڭ الدىن الۋ جولىندا» حالىقارالىق قوزعالىسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. شاراعا نوبەلدىڭ بەيبىتشىلىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى فرەدەريك دە كلەرك, ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتى تاريا كرۋنبەرگ, ماگاتە باس ديرەكتورىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى وللي حەينونەن, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ەكس-ورىنباسارى دجايانتا دحاناپالا, حيروسيمانىڭ ەكس-مەرى تاداتوسي اكيبا, قازاقستاننىڭ فينلياندياداعى ەلشىسى عالىمجان قويشىباەۆ, «پارلامەنتشىلەر يادرولىق تاراتپاۋ جانە قارۋسىزدانۋ ءۇشىن» قوزعالىسىنىڭ جاھاندىق ۇيلەستىرۋشىسى الين ۆارە, ت.ب. تاراتپاۋ جانە قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى جەتەكشى ساراپشىلار مەن ديپلوماتتار, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ءوزىنىڭ كونگرەستەگى سوزىندە ف.دە كلەرك 1990-جىلداردىڭ باسىنداعى وار-داعى يادرولىق قارۋسىزدانۋ تاريحى تۋرالى ايتا كەلىپ, ۋكراينانىڭ, بەلارۋستىڭ جانە قازاقستاننىڭ يادرولىق ارسەنالدارىنان باس تارتۋ تۋرالى شەشىمدەرى قانداي دا بولسىن جوعارى قۇرمەتكە لايىق ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بۇدان ءارى قارايعى ۇيلەسىمدى كۇش-جىگەرى مەن بۇعان دەيىن يادرولىق قارۋلارىنان باس تارتقان مەملەكەتتەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن عانا يادرولىق قارۋسىزدانۋ ىسىندەگى پروگرەسس قامتاماسىز ەتىلە الادى.
ءوز كەزەگىندە قازاقستان ءسىم-ءىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى ەلشىسى رومان ۆاسيلەنكو قازاقستانداعى كەڭەستىك يادرولىق سىناقتاردىڭ قاسىرەتتى سالدارى مەن تاۋەلسىز ەلدىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ تاريحى تۋرالى اڭگىمەلەي كەلىپ, بۇل ۇدەرىستەگى تابىسقا ەلباسى مەن قازاقستان حالقىنىڭ يادرولىق قارۋسىز بولاشاق پايداسىنا تاڭداۋ جاساعان قاعيداتتى ساياسي ەرىك-جىگەرى جەتكىزگەنىن اتاپ كورسەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ مەن قازاقستاننىڭ الەمدەگى ءتورتىنشى زىمىراندىق-يادرولىق ارسەنالىنان باس تارتۋى يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ سالاسىنداعى وڭىرلىك جانە الەمدىك ۇدەرىستەردە جاڭا پاراق اشتى. ءسويتىپ, بۇگىندە قازاقستان ۋكراينامەن, بەلارۋسپەن جانە ءوڭتۇستىك افريكامەن بىرگە جاھاندىق دەڭگەيدە يادرولىق قارۋسىزدانۋ ءىسىن ىلگەرىلەتۋدە ەرەكشە مورالدىق قۇقىققا يە.
كونگرەسكە قاتىسۋشىلار پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ورتالىق ازيانى يادرولىق قارۋدان ازات ايماق دەپ جاريالاۋ تۋرالى باستاماسىن قوسا العاندا, تاراتپاۋ جانە يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى ۇلگى ىستەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. وسى ورايدا, قازىرگى كەزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «اتوم» جوباسى حالىقارالىق باستاماسى تۋرالى اقپارات ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋعىزدى.
ەكى كۇنگە سوزىلعان كونگرەسس جۇمىسى بارىسىندا حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ جولىنداعى ورتاق ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستان باستامالارىن ودان ءارى وقىپ-ۇيرەنۋ قاجەتتىگىنە ەكپىن ءتۇسىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, يادرولىق قارۋدان باس تارتقان ەلدەردىڭ ۇلگىلەرى, تاياۋ شىعىستا جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى كونفەرەنتسيا شاقىرۋ پەرسپەكتيۆالارى, كورەيا تۇبەگىندەگى جانجالدى جاعدايلاردى رەتتەۋ مۇمكىندىكتەرى مەن كحدر-ءدىڭ يادرولىق قارۋدان باس تارتۋى, سونداي-اق يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى توڭىرەگىندەگى جاعدايدى رەتتەۋ بويىنشا حالىقارالىق كۇش-جىگەر جۇمساۋ جايى كولدەنەڭ تارتىلدى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.
