مەديتسينا • 11 تامىز، 2020

پاندەميا كەزىندەگى پەرزەنتحانا

73 رەت كورسەتىلدى

بۇكىل جاھان قيىن كەزەڭدى وتكەرىپ جات­قانىنا قاراماستان، ءومىر جال­عاسا بەرمەك. كەزەگىمەن دۇنيەگە سا­بيلەر كەلىپ جاتىر. دەگەنمەن، كەي­بىر نا­رەستەلەرگە جارىق الەمنىڭ ەسىگىن امان­دىقپەن اشۋ ءۇشىن كۇرەسۋگە تۋرا كەلە­دى...

الماتى قالاسىنداعى پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعى قانداي قارقىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر؟ بۇل تۋرالى ونلاين-سۇحبات بارىسىندا وسى مە­دي­تسينالىق مەكەمەنىڭ ديرەكتورى عاني بودى­قوۆ باياندادى.

مەگاپوليستەگى وسى مەديتسينالىق ورتا­لىق­تىڭ ەرەكشەلىگى دە سوندا، جىل سايىن مۇندا 8-8،5 مىڭ ايەل بوسانسا، ولاردىڭ 10-12 پايىزى مەرزىمىنەن ەرتە تۋادى. ال اق حا­لاتتىلار دەنساۋلىقتارىندا كىناراتى بار جانە جۇرەك اقاۋلارىمەن كەلگەن سابيلەردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن كۇرەسەدى.

پاندەمياعا بايلانىستى ورتالىق عيما­را­تىندا جرۆي مەن كوروناۆيرۋستىق ىندەت جۇقتىرعان پاتسيەنتتەر ءۇشىن ينفەكتسيالىق-پروۆيزورلىق ءبولىم ۇيىمداستىرىلعان. تەك سوڭعى ەكى اپتادا ورتالىقتا ىندەتكە شال­دىققان 41 پاتسيەنت ەم قابىلداسا، 33 اياعى اۋىر ايەل COVID-19 ينفەكتسياسىنان تولىق ساۋىعىپ شىققان. ەمدەۋ بارىسىندا 16 ادام بوسانسا، ولاردىڭ 9-ىنا كەسەر تىلىگى جاسالىنىپتى. ىندەت جۇقتىرعان نەمەسە پنەۆمونياعا شالدىققان جۇكتى ايەلدەردى ەمدەۋدىڭ قيىندىعى سوندا، ولاردىڭ كەسەلى اۋىر اكۋشەرلىك پاتولوگيامەن قاتار جۇرەدى جانە قالايدا قۇرساقتاعى ءسابيدى ساقتاپ قا­لۋ­­دىڭ بارلىق جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت.

ايتا كەتۋ كەرەك، بۇگىنگى تاڭدا كارديو­حي­­رۋرگتەر كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا باي­­لانىستى پاتسيەنتتەرىن ەمدەمەس بۇ­رىن، وزدەرىنىڭ دە قاۋىپسىزدىكتەرىنە دە كوپ كو­ڭىل ءبولۋى كەرەك. وسى ورايدا، الدى­مەن عاني بودىقوۆ پروۆيزورلىق ءبولىم قىز­مەت­كەرلەرى ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك شارتتارى جاسالعانىن جانە ناۋقاستار بارلىق دارى­لەر­مەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.

كۇن سايىن بارلىق قىزمەتكەرلەرگە تەرمومەتريا جۇرگىزىلەدى. دارىگەرلەر جۇ­مىس­تا بارلىق قاجەتتى جەكە قورعانىش قۇ­رال­دارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ءبىر رەتتىك ماسكالار مەن قورعانىش كوستيۋمدەرى، ءبىر رەتتىك حالاتتاردى جانە ەكرانداردى، دە­زين­فەك­تسيالىق قۇرالدارى بار ساني­تاي­زەر­لەر­دى بارلىق قابات پەن جۇمىس كابي­نە­تىن­دە قول­دا­نۋ ماسەلەسى قاداعالانادى.

– پاندەميا جاعدايىندا ورتالىق اۋما­عىن­دا كوروناۆيرۋس ناۋقاستارىن ەمدەۋ ءۇشىن 25 پروۆيزورلىق جانە 5 ينفەكتسيالىق توسەك-ورىن قويىلعان. پروۆيزورلىق ءبولىم قىز­مەتكەرلەرى ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايى جاسالىپ، موتيۆاتسيا جۇيەسى ويلاستىرىلعان. بار­لىعىنا قوناقۇي نومىرلەرى، ترانسفەر، 3 رەتتىك تاماق بەرىلەدى. ورتالىقتا قىز­مەت­كەر­لەرگە كوشەدەن كىرەتىن شليۋزدارى، كيىم اۋىستىراتىن ايماعى، جۋىناتىن ورنى مەن قولدانىلعان جەكە قورعانىس قۇرالدارىن جوياتىن ايماعى بار جەكە كىرەتىن ورىن قاراستىرىلعان. تازا (جاسىل) ايماقتا ورديناتورلار، دەمالاتىن جانە تاماقتاناتىن ورىندار بار، – دەيدى ورتالىق باسشىسى.

بارلىق ايەلدەر (ەكى اپتادا 40-تان استام) قابىنۋعا قارسى، انتيباكتەريالدى، انتيكواگۋليانتتى، سونىمەن بىرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۇسىنعان كليني­كا­لىق حاتتاماعا سايكەس، وكسيگەنوتەراپيا قابىلدايدى. پنەۆمونيانى ەمدەۋ ءۇشىن قاجەتتى 1،5-2 ايعا جەتەتىن تولىق كولەمدى پرەپاراتتار بار.

عاني بودىقوۆتىڭ ايتۋىنشا، قار­با­لاس جۇمىسقا قاراماستان، مەديتسينا قىز­مەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا سەبەپكەر بولاتىن پەرسونالدى وقىتۋ جۇ­مىس­تارى دا قوسىمشا جۇرىگىزىلەدى. قازىر­گى ۋا­قىتتا پروۆيزورلىق ءبولىمنىڭ 4 دارىگەرى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىقتىڭ بازاسىندا «جۇكتىلىك، بوسانۋ جانە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى» تاقىرىبىندا ونلاين وقۋدان ءوتىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە ورتالىقتا كۆي دياگنوس­تيكالاۋ جانە ەمدەۋ، دارىگەرلەر، مەديتسينا مەيىربيكەلەرى جانە كىشى مەديتسينالىق پەرسونال ءۇشىن جقق كيگىزۋ جانە شەشۋ بويىنشا سەمينار-ترەنينگتەر جۇيەلى تۇردە وتكىزىلەدى.

– مامانداردى دايارلاۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. الماتى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ۇيعارىمىمەن قۇرىلعان جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجىندە تاجىريبەلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارىنا ارنالعان ءبىلىم بەرەتىن وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. قازىر پروۆيزورلىق بولىمشەنىڭ 4 دارىگەرى وسى ورتالىقتا «جۇكتىلىك، بوسانۋ جانە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا» تاقىرىبىندا ونلاين رەجىمدە ءبىلىم الۋدا، – دەدى پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى.

ورتالىقتىڭ ەپيدەميالىق قىزمەتى دارى­گەرلەرگە، مەيىربيكەلەرگە جانە كىشى مە­دي­تسي­نالىق پەرسونالعا كۆي دياگنوزىن قويۋ جانە ەمدەۋ، وقۋ-جاتتىعۋ كيىمدەرىن كيۋ جانە جەكە قۇرامعا ارنالعان وقىتۋ سەمينار­لارىن ۇنەمى وتكىزىپ تۇرادى.

– پاندەميا مەن قاۋىپتىڭ جوعارىلاۋىنا قاراماستان، ورتالىقتا الماتى قالاسىنىڭ بارلىق ايماعىنداعى جۇكتى، بوسانعان ايەلدەرگە جانە بوسانۋ قاۋپى جوعارى ايەل­دەر­گە جوعارى بىلىكتى كومەك كورسەتۋ جالعا­سىپ جاتىر. كۇنىنە 30-50 ناۋقاس اۋرۋحاناعا جاتقىزىلسا، 30-45 جۇكتى ايەل ومىرگە ءسابي اكە­لەدى. ال ولاردىڭ 35%-ى جەدەل بوسانسا، كۇر­دەلى پاتولوگياسى بار نارەستەلەر ەم­دە­لە­دى، – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.

ەڭ باستىسى، پاندەميا كەزىندە دە ورتا­لىق مىندەتىنەن جاڭىلعان جوق. انا مەن با­لانىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ارقىلى سا­لاماتتى بولاشاق ءۇشىن كۇرەسۋدە. پەري­نا­تولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگيا­سى ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كەز كەلگەن جاعدايدا گيپپوكرات انتىن ورىنداۋعا دا­يىن.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل گازەتىنىڭ جاڭا جوباسى

وقيعا • بۇگىن، 08:05

ءبىلىم – باستى قۇندىلىق

ايماقتار • بۇگىن، 07:40

ءاسانالى جانە «اي مەن ايشا»

تانىم • بۇگىن، 07:26

حاتتار، حاتتار...

تانىم • بۇگىن، 07:08

«قاراقشىلىق» قارەكەتى

تانىم • بۇگىن، 06:56

قۇمىرسقالار قالاشىعى

وقيعا • بۇگىن، 06:45

كاسىپورىنداردىڭ تيىمدىلىگى ارتادى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:33

جۇمىسپەن قامتۋ – باستى مىندەت

ساياسات • بۇگىن، 06:28

ابدىراماي العا ۇمتىلعاندار

ايماقتار • بۇگىن، 06:16

ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەدى

پىكىر • بۇگىن، 06:06

كوسوبۋتسكيدىڭ قارسىلاسى كىم؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:00

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار