ءالى دە تابىلماي جاتقان ادامدار كوپ. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنە جاقىندارىن ىزدەگەن ادامدار ءالى دە حابارلاسىپ جاتقان كورىنەدى. تۇندە جارىقتىڭ جوقتىعى ىزدەستىرۋ جۇمىسىنا كەدەرگى بولعانى ايتىلدى. جويقىن ەكى جارىلىس بەيرۋت تەڭىز پورتىندا بولعان. پرەمەر-مينيستر حاسان دياب اپاتقا سەبەپ قويمالاردىڭ بىرىندە ساقتالعان 2700 توننا اممياك سەليتراسى بولعانىن حابارلادى. بۇل حيميالىق زات تىڭايتقىشتاردىڭ جانە تاۋ-كەن وندىرىسىندە قولدانىلاتىن جارىلعىش زاتتاردىڭ قۇرامىنا قوسىلادى. بۇل زاتتى ساقتاۋعا بولمايتىندىعى تۋرالى ەسكەرتۋ قويما باسشىلىعىنا سوناۋ 2014 جىلى جاسالعان ەكەن. قازىر جاعدايدىڭ ءمان-جايى تەكسەرىلىپ جاتىر. ەل بيلىگى جاقىن كۇندەرى كىنالىلەر انىقتالىپ, جازاعا تارتىلاتىنىن جەتكىزدى. جارىلىس قالانىڭ استان-كەستەڭىن شىعارعان. زاقىمدانعان عيماراتتار اراسىندا پرەزيدەنت رەزيدەنتسياسى مەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ شتاب پاتەرى دە بار. جالپى 10 شاقىرىم قاشىقتىققا دەيىن ورنالاسقان ۇيلەرگە اسەر ەتكەن. كۋاگەرلەر اينالاداعى عيماراتتاردىڭ, ۇيلەردىڭ, كوشەدەگى كولىكتەردىڭ اينەگى شاعىلعانىن ايتقان.
اپات ورنىندا ءورت سوندىرۋشىلەر مەن قۇتقارۋشىلار جۇمىس ىستەپ جاتىر. سونداي-اق ەل بيلىگى 5 تامىزدى ۇلتتىق ازا تۇتۋ كۇنى دەپ جاريالادى. ليۆانداعى قىزىل كرەست ۇيىمى وقيعادان كەيىن بىرنەشە ساعات ىشىندە جاراقاتتانعاندارعا شۇعىل قان كەرەك ەكەنىن ايتىپ, تۇرعىنداردى كومەككە شاقىردى.
ليۆاننىڭ جوعارى قورعانىس كەڭەسى بەيرۋتتى اپاتتى ايماق دەپ جاريالاپ, استانادا ەكى اپتاعا توتەنشە جاعداي ەنگىزۋدى جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى اسكەري ورگاندارعا بەرۋدى ۇسىندى. كەڭەستىڭ تەلەديداردان تىكەلەي ەفيردە وقىعان مالىمدەمەسىندە پرەزيدەنت ميشەل اۋننىڭ توتەنشە جاعدايمەن كۇرەسكە بيۋدجەتتەن 100 ميلليارد ليۆان فۋنتىن بولگەنى بەلگىلى بولدى. اقش گەولوگيالىق قىزمەتى جيناعان مالىمەتتەرگە سەنسەك, بەيرۋتتاعى جارىلىستىڭ كۇشتى بولعانى سونشالىقتى, ول جەر بەتىندە 3,3 باللدىق جەر سىلكىنىسىنە تەڭ سەيسميكالىق تولقىن تۋدىرعان.
قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ليۆانداعى ديپلوماتيالىق ميسسياسىنىڭ عيماراتىنا زيان كەلگەنىن مالىمدەدى. ديپميسسيا قىزمەتكەرلەرى جاپا شەكپەگەن, كونسۋل ازداعان جاراقات العان. «قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ 113 ازاماتى ليۆاندا كونسۋلدىق ەسەپتە تۇر. ءبىزدىڭ ديپلوماتتار ولارمەن بايلانىستا, قازاقستاندىقتاردىڭ اراسىندا زارداپ شەككەندەر جوق. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ديپلوماتيالىق ميسسيا كەڭسەسىنە دە زيان تيگەن بولاتىن, ول الداعى ۋاقىتتا قالپىنا كەلتىرىلەدى. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى زارداپ شەككەن جوق. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ليۆاندا بۇۇ بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتى بار, ونىڭ قۇرامىنا 120 قازاقستاندىق جاۋىنگەر كىرەدى. قازىر ولاردىڭ روتاتسيا پروتسەسى ءجۇرىپ جاتىر جانە الدىڭعى كۇنى ءبىزدىڭ قازاقستاندىق بىتىمگەرلەر قىزمەت ەتەتىن ورىندارىنا امان-ەسەن جەتتى», دەدى مۇحتار تىلەۋبەردى.
بۇل جويقىن اپاتقا حالىقارالىق قوعامداستىق تا بىردەن نازار اۋداردى. ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, فرانتسيا, اقش جانە كورشىلەس باسقا ەلدەر باسشىلارى كومەك قولىن سوزۋعا دايىن ەكەندەرىن جەتكىزدى. ەلدەگى اۋرۋحانالار لىق تولى. كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسىپ جاتقان دارىگەرلەر قازىر جارىلىستان زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋگە جۇمىلعان. زارداپ شەككەندەر سانى ارتىپ كەلەدى, قايتىس بولعانداردىڭ دا سانى ءوسۋى مۇمكىن. الەۋمەتتىك جەلى قالانىڭ قيراعان سۋرەتتەرى مەن بەينەجازبالارىنا تولى. ەل تۇرعىندارى ءتۇرلى باق-قا بەرگەن سۇحباتتارىندا قالانىڭ قيراپ قالعانىن ايتىپ جاتىر. بۇل اپات ەلدەگى ونسىز دا قيىن ەكونوميكالىق جاعدايدى كۇردەلەندىرە تۇسكەن. ەلدەگى كەدەيلىك كورسەتكىشى 50 پايىزعا وسكەن, ال بىرەر اي بۇرىن عانا جاستار ساياسي بيلىكتى جەمقورلىق جايلاعانىن ايتىپ قارسىلىق بىلدىرگەن ەدى. ودان بولەك شاھاردىڭ اۋا ساپاسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتار دا بولدى. تۇرعىندارعا ۇيدەن شىقپاي, سىرتتا ماسكا تاعىپ ءجۇرۋ تۋرالى كەڭەس بەرىلدى. الايدا اۋادا ەشقانداي زياندى زاتتىڭ جوقتىعى بەلگىلى بولدى. قالا گۋبەرناتورى مارۆان اببۋد كەم دەگەندە 10 ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتكەنىن مالىمدەگەن. ول بۇل كورىنىستىڭ «حيروسيما مەن ناگاساكيدى» ەسكە تۇسىرگەنىن ايتىپ, «بۇل – ۇلتتىق اپات» دەپ مالىمدەدى. ەلدەگى جاعدايعا بۇكىل الەم قايعىرىپ, ليۆان حالقىنا جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىرىپ جاتىر. جارتى عاسىر بويى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسى ۇزىلگەن يزرايل دە گۋمانيتارلىق جانە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
