ماسەلەن, ەۇاك وتىرىسىنىڭ شەڭبەرىندە قارالعان نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ءوزارا ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جويۋ ماسەلەسى بولدى.
"تاراپتاردىڭ كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىسى قولدانىستاعى تاجىريبەنىڭ جەتىلمەگەندىگىن كورسەتتى. تاراپ ەەك-ءتىڭ قانداي دا ءبىر باعالاۋىنسىز كەدەرگىنى جويۋ تۋرالى حابارلاي الادى. بۇل رەتتە ەگەر باسقا تاراپ مۇنىمەن كەلىسپەسە, وندا ول ەەك-كە قايتا ءوتىنىش بىلدىرۋىنە تۋرا كەلەدى. سونداي-اق قازاقستاندىق تاراپ كەدەرگىلەردى جويۋ فاكتىسىن ەەك القاسى ماقۇلداۋ قاجەتتىگىنە باستاماشىلىق ەتتى. بۇل باستامانى ەۇاك وتىرىسى بارىسىندا بارلىق تاراپ قولدادى", - دەپ ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى جانەل كۋشۋكوۆا ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ ناتيجەسى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
"جالپى ءبىز ارىپتەستەرىمىزدى كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا جۇمىستا جۇيەلىلىكتى تارتىپكە كەلتىرۋگە شاقىردىق. بۇل اسىرەسە ءوزارا ساۋدا ۇلەسى بار بولعانى 14,3% قۇراعاندا ماڭىزدى. مىسالعا الساق ەۋروپالىق وداقتا بۇل كورسەتكىش 70% قۇرايدى", - دەپ كۋشۋكوۆا ءتۇسىندىرىپ كەتتى.
ماسەلەنىڭ رەتتەلۋىنە بايلانىستى ەاەو ترانسشەكارالىق نارىقتارىنداعى باسەكەلەستىكتىڭ ورتاق قاعيدالارىن رەسەيلىك كومپانيالاردىڭ بۇۋى تۋرالى ءىستى توقتاتۋ ماسەلەسى بويىنشا تالقىلاۋ بولىپ ءوتتى.
جانەل كۋشۋكوۆا ءتۇسىندىرىپ وتكەندەي, "اتقارىلعان جۇمىستىڭ بارىسىندا كومپروميسسكە قول جەتكىزە الدىق". "رەسەي كومپانيالارى "كەنتاۋ ترانسفورماتورلىق زاۋىتى" اق-عا ءونىمدى تەڭ جانە كەمسىتۋشىلىكسىز شارتتارمەن جەتكىزۋگە مىندەتتەمە الدى. اتالعان ماسەلەنىڭ رەتتەلۋىنە بايلانىستى ءبىز ءىستىڭ توقتاتىلۋىمەن كەلىستىك", - دەپ حابارلادى سيم ۆيتسە-ءمينيسترى.
بۇرىن ەەك "نوۆوليپەتسكي ترانسفورماتورنىي كومبينات" قاق مەن "ۆيز-ستال" جشس قاتىستى ترانسشەكارالىق نارىقتا باسەكەلەستىكتىڭ ورتاق قاعيدالارىن بۇزۋ ماسەلەسى بويىنشا تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەنىن ("كەنتاۋ ترانسفورماتورلىق زاۋىتى" اق ءوتىنىشىنىڭ نەگىزىندە) ەسكە سالا كەتەمىز. تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى بويىنشا 217,6 ملن. رۋبل سوماسىندا ايىپپۇل سالۋ تۋرالى ەەك القاسىنىڭ № 130 شەشىمى قابىلداندى. بۇل رەتتە رەسەيلىك تاراپ بۇل شەشىمگە "ۆەتو" سالعان بولاتىن.
ساۋدا شارالارى بويىنشا ەەك شەشىمدەرىنە "ۆەتو" قۇقىعىن قولدانۋدى رەتتەۋ ماسەلەسىن تالقىلاي كەلە, تاراپتار تاعى دا كونسەنسۋسقا قول جەتكىزە المادى.
ء"بىز "ۆەتو" قۇقىعى ءابسوليۋتتى بولۋى ءتيىس دەپ سانايمىز. بۇل رەتتە, ەگەر تاراپ ونى پايدالانۋدى شەشسە, قانداي دا ءبىر شارتتار بولماۋى كەرەك. بارلىق ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرىن قاناعاتتاندىراتىن شەشىم تابىلمايىنشا, القانىڭ ساۋدا شارالارى بويىنشا شەشىمى قولدانىلماۋى ءتيىس", - دەپ قازاقستاندىق ۇستانىمعا جانەل كۋشۋكوۆا تۇسىنىكتەمە بەردى.
ەاەو شەڭبەرىندە تاۋارلاردى تاڭبالاۋ ماسەلەسى بويىنشا تاڭبالاۋدى ەنگىزۋدىڭ راسىمدىك ساتتەرىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وكىم قابىلداندى. ەندى تاراپتار تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۋرالى 3 اي ەمەس 9 اي بۇرىن حاباردار ەتەتىن بولادى.
"بۇگىن تاۋارلاردى تاڭبالاۋ تۋرالى كەلىسىمدى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءبىز حابارلاۋ مەرزىمىن ۇزارتۋدى شەشتىك. قازاقستاندىق تاراپ تاڭبالاۋ ءوزارا ساۋداداعى كەزەكتى كەدەرگى بولماۋى ءتيىس ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. ۇلتتىق تاڭبالاۋ جۇيەسى ءوزارا تانىلۋى ءتيىس", - دەپ ءتۇسىندىردى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى.
سونداي-اق, تاراپتار ەاەو «تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» تەحنيكالىق رەگلامەنتىنە تۇزەتۋلەردى پىسىقتاۋ ءۇشىن جوعارى دەڭگەيدەگى جۇمىس توبىن قۇرۋعا كەلىستى.
"ارينە, ءبىزدىڭ حالىق تەك قاۋىپسىز جانە ساپالى تاماق ونىمدەرىن تۇتىنۋى ءتيىس. ونىمدە دەنساۋلىققا زياندى پرەپاراتتار بولماۋى كەرەك. وسىعان بايلانىستى ءبىز جۇمىس توبىن قۇرۋدى جانە تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى بويىنشا قولدانىستاعى تەحنيكالىق رەگلامەنتتىڭ وزگەرىستەرىن پىسىقتاۋدى قولدادىق", - دەپ تۇسىنىكتەمە بەردى جانەل كۋشۋكوۆا.
رەسەي فەدەراتسياسىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋ ماڭىزدى ماسەلە بولدى, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەسەيلىك تاراپ ەاەو مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارى بەرگەن قورىتىندىنىڭ نەگىزىندە ولاردىڭ نارىعىنا قول جەتكىزۋ قاجەتتىلىگىمەن كەلىستى.
"ەاەو-نى قالىپتاستىرا وتىرىپ, ءبىز ەاەو ەلدەرىنەن ءونىم جەتكىزۋشىلەر ءۇشىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا ۇلتتىق رەجيمدى ۇسىنۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر قابىلدادىق. الايدا, قابىلدانعان رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ ا.ج. 30 ساۋىردەگى № 616 جانە 617 قاۋلىلارى كەرىسىنشە ايتادى. اتالعان قاۋلىلاردىڭ نورمالارى ەاەو تۋرالى شارتتا بەكىتىلگەن مىندەتتەمەلەرگە قايشى كەلەدى دەپ سانايمىز. مىسالى قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ قازىرگى قاتىسۋ دەڭگەيىن ءبىزدى مۇلدە قاناعاتتاندىرمايدى. سول رەسەيلىك تاراپ ورناتقان كەدەرگىلەر ەاەو مۇشە مەملەكەتتەرى تاۋارلارىنىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىسۋ دەڭگەيىنىڭ تومەن بولۋىنا نەگىزگى سەبەپ بولىپ وتىر دەپ سانايمىز", - دەپ تۇسىنىكتەمە بەردى جانەل كۋشۋكوۆا.
تاراپتار قازاقستاننىڭ سەريالىق ءونىم سەرتيفيكاتىن قولدانۋ مەرزىمىن تاعى 6 ايعا ۇزارتۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدادى.
"ەۇاك-ءتىڭ وتكەن وتىرىسىندا تاراپتار قازاقستاننىڭ يمپورت كەزىندە باج سالىعىنىڭ تومەن ستاۆكالارىن قولداناتىن ونىمگە سەريالىق سەرتيفيكاتتى ەنگىزۋ بولىگىندە قازاقستاندىق باستامانى قولداعان. پاندەميا جاعدايىندا ۇلتتىق زاڭناما مەن اقپاراتتىق جۇيەلەردى وزگەرتۋ ءبىز بولجاعاننان الدەقايدا ۇزاق مەرزىمدى الدى. سەريالىق سەرتيفيكاتتاردى پايدالانۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر ءۇشىن ەاەو بويىنشا ارىپتەس ەلدەردىڭ نارىعىنا قازاقستاندىق ونىمدەردى اكەلۋ ءراسىمىن ەداۋىر جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى",- دەپ ءتۇسىندىردى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى جانەل كۋشۋكوۆا.
2020 جىلعى 17 شىلدەدە مينسك قالاسىندا (بەلارۋس رەسپۋبليكاسى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى اسقار مامين باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا كەزەكتى ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىنا قاتىسقانىن ەسكە سالا كەتەمىز.
