ۇلى ويشىل ءال-ءفارابيدىڭ باتىس پەن شىعىستى بايلانىستىراتىن رۋحاني كوپىرگە اينالعان جارقىن مۇراسىنىڭ بۇگىندە كوكەيكەستىلىگى ارتتى. ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا ۇلى ويشىلدىڭ مۇراسى تاعى ءبىر مارتە ءتۇرلى ەلدەر مەن كونتينەنتتەردىڭ عالىمدارى ءۇشىن ۆيرتۋالدى ديالوگ الاڭىنا اينالدى.
سيمپوزيۋمنىڭ باس ۇيىمداستىرۋشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلىبريتانياداعى ەلشىسى ەرلان ىدىرىسوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە ءال-ءفارابيدىڭ رۋحاني مۇراسىنا جۇگىنۋدىڭ بۇگىندە, اسىرەسە, پاندەميا جانە جاھاندىق ەكونوميكا مەن ساياساتتاعى تەرەڭ وزگەرىستەر جاعدايىنداعى زاماناۋي الەمدە زور ماڭىزى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءال-فارابي ءىلىمى ىزگىلىكتى ءارى كەمەلدى قوعامعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا بىرىگۋ جانە ىنتىماقتاسۋ يدەيالارىن العا تارتادى, ولار جاڭا سىن-قاتەرلەرگە تاپ بولعان بۇگىنگى كۇنگى الەمدە ەرەكشە وزەكتى.
سيمپوزيۋمدا نەگىزگى سپيكەر رەتىندە قازۇۋ رەكتورى, اكادەميك عالىم مۇتانوۆ ءسوز سويلەدى. ول قازىرگى زامانعى ۋنيۆەرسيتەتتەر ءال-ءفارابيدىڭ ماڭىزدى يدەياسىن ناسيحاتتاۋشىعا اينالۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. ياعني, ءبىلىم الۋ – وقۋ جۇيەسىنىڭ تەك ءبىر عانا بولىگى, ونىڭ تۇپنەگىزىن جەكە تۇلعانىڭ رۋحاني-ادامگەرشىلىك تاربيەسى قۇراۋ قاجەت. وسى رەتتە, قازۇۋ بۇۇ-نىڭ جاھاندىق حابى رەتىندە جاڭا بۋىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ – "ۋنيۆەرسيتەت 4.0" مودەلىن ازىرلەپ ەنگىزدى. ونىڭ باستى ميسسياسى – جوعارى بىلىكتى مامانداردى ءوزىنىڭ جەكە تاعدىرىنا عانا ەمەس, بۇكىل ادامزاتتىڭ بولاشاعىنا جاۋاپتى ەل جانە الەم ازاماتتارى رەتىندە دايارلاۋ. بۇۇ شتاب-پاتەرىندە ۇسىنىلعان جانە كەڭىنەن تاراتىلۋعا ۇسىنىلعان بۇل مودەل بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق دەڭگەيدە بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىمەن بىرلەسىپ جانە الەمنىڭ 12 جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتىندە قۇرىلعان ءال-فارابي ورتالىقتارى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋدا.
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ يسلامدىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى فارحان نيزامي ءوز سوزىندە ءال-ءفارابيدىڭ زياتكەرلىك مۇراسىنىڭ قازىرگى الەم ءۇشىن وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. «يسلامنىڭ التىن عاسىرىندا» ءتۇرلى عىلىمي سالالاردى زەرتتەي وتىرىپ, ۇلى عالىم بۇكىل ادامزاتتىڭ ۇلكەن يگىلىگى بولىپ تابىلاتىن باي شىعارماشىلىق مۇرا قالدىردى. ء"بىز ءۇشىن ءال-فارابي ەسىمىمەن اتالعان قازۇۋ-مەن ىنتىماقتاسۋ ۇلكەن قۇرمەت. ءبىز ۇلى ويشىلدىڭ ىلىمىمەن قارۋلانۋىمىز ءۇشىن ءالى دە كوپ زەرتتەۋ جۇرگىزۋىمىز كەرەك. سيمپوزيۋم جالپى قازاقستانمەن اكادەميالىق جانە عىلىمي قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋدا ءوز جالعاسىن تابادى دەگەن ۇمىتتەمىن", - دەدى دوكتور فارحان نيزامي.
ءال-ءفارابيدىڭ ىزگىلىكتى قوعام تۋرالى ءىلىمىن تالقىلاۋدى ليۋدۆيگ-ماكسيميليان اتىنداعى ميۋنحەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى پيتەر ادامسون جالعاستىردى. كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى فەريەل بۋحافا ۇلى عالىم فيلوسوفياسىنداعى جاقسىلىق پەن ز ۇلىمدىقتىڭ ونتولوگياسىن تالدادى. ەتنوگراف جانە اراب مۋزىكاسىنىڭ تەورياسى جونىندەگى مامانى, ۋەسليان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (اقش) پروفەسسورى سايدا داۋكەەۆا ءال-ءفارابيدىڭ مۋزىكانى دامىتۋداعى ماڭىزدى ءرولى جانە ونىڭ وسى باعىتتاعى زەرتتەۋلەرى مەن عىلىمي ەڭبەكتەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
ونلاين سيمپوزيۋمنىڭ قاتىسۋشىلارى اتاپ وتكەندەي, وسىنداي ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ۇلى ءال-ءفارابيدىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا ىقپال ەتىپ قانا قويماي, ىزگىلىكتى الەمدى قۇرۋعا جول اشادى.
الماتى
