وسىعان دەيىن حابارلانعانداي, قازاقستانعا دارىلىك پرەپاراتتارىمەن 3 بورت كەلگەن ەدى. الماتى قوسىمشا تاعى 3 ملن-نان استام ءدارى كۇتىپ وتىر, ونىڭ ىشىندە دەنە قىزۋىن تۇسىرەتىن پرەپاراتتار, انتيكواگۋليانتتار جانە انتيبيوتيكتەر بار.
سونىمەن, دۇيسەنبى كۇنى كەزەكتى رەت الماتى بيلىگى شاھاردا قاجەتتى پرەپاراتتار جەتكىلىكتى ەكەنىن رەسمي تۇردە مالىمدەدى. الايدا الەۋمەتتىك جەلىدە كوپتەگەن ءدارى-دارمەكتىڭ ءالى دە قات ەكەندىگى تۋرالى اقپاراتتار كەزىپ ءجۇر. ال الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساپاربەك تۇياقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كوپشىلىك ىندەتتىڭ ورشۋىنەن قورقىپ وتىر. سوندىقتان بۇل دۇربەلەڭ تۋعىزىپ, جۇرت دارىلەردى جاپپاي ساتىپ الىپ جاتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر قالادا 185 مىڭ دانا پاراتسەتامول بار. 16 شىلدەدەن باستاپ ايدىڭ سوڭىنا دەيىن 2,2 ملن دانا تاعى كەلۋى ءتيىس. بۇعان قوسىمشا ارنايى قور تاعى 3 ملن قاپتامامەن قامتاماسىز ەتىلمەك.
– بۇل ءۇشىن ەلدى دۇرلىكتىرۋدىڭ قاجەتى جوق. وكىنىشكە قاراي ءالى دە الەۋمەتتىك جەلىلەردە حايپ جاساپ وتىرعان ادامدار بار. قالاداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار 10 ءدارىحانانى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى شەكتەپ وتىرعان جوقپىز. بارىنە بەرىپ جاتىرمىز. ءبىز بۇل ءىستى ۇيىمداستىرۋعا كەز كەلگەن ۋاقىتتا ىقپال ەتە الامىز, – دەيدى س.تۇياقباەۆ.
اكىم ورىنباسارى باسقا دا دارىحانالارعا وزدەرىن قاجەتتى پرەپاراتتارمەن تولىقتىرىپ وتىرۋ ءۇشىن اكىمدىككە حابارلاسۋ قاجەتتىگىن ايتادى. قىسقاسى, قالا بيلىگى ءدارى-دارمەك تاپشىلىعىن جويۋدىڭ بارلىق تەتىكتەرىن قاراستىراتىنىن العا تارتىپ وتىر.
– ەگەر كىمدە-كىم جاي عانا حايپ جاساعىسى كەلسە – ءوز شارۋاسى. ءبىز بۇكىل ينفراقۇرىلىمدى دايىنداپ وتىرمىز. ءالى كۇنگە دەيىن ء«دارى-دارمەك جەتىسپەي جاتىر, كورسەتىلىپ جاتقان ساندار دۇرىس ەمەس» دەپ بايبالام سالۋ – بۇل ەندى شەكتەن اسقاندىق. بارلىق اقپاراتتى ءبىز مالىمدەۋگە دە, دالەلدەۋگە دە دايىنبىز, – دەيدى س.تۇياقباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2 اپتا بۇرىن پاندەمياعا بايلانىستى جەكەلەگەن دارىلەرگە سۇرانىس ەداۋىر ءوسىپ كەتكەن. «پاراتسەتامولدى قالانىڭ جالپى تۇتىنۋى مامىر ايىندا 50 مىڭ بولسا, سوڭعى ەكى اپتادا كۇنىنە 100 مىڭ ساتىلدى. بۇرىن جىل بويى تەرمومەتردىڭ 100 مىڭى ساۋدالانسا, 2-3 كۇندە 50 مىڭ تەرمومەتر ساتىلىپ كەتكەن. سوندىقتان سۇرانىستىڭ وسۋىنە بايلانىستى دا تاپشىلىق تۋىنداپ وتىر. قازىر ماسەلەنى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن كۇنىنە 2 رەت مونيتورينگ جاساپ وتىرمىز. باستاپقىدا ءدارىحانالاردىڭ ينفراقۇرىلىمى سۇرانىسقا دايىن ەمەس بولاتىن. ماسەلە شەشىلدى. سوڭعى ءبىر اپتادا ۇلكەن دۇرلىگۋ جوق», دەپ سەندىردى ول.
اكىمنىڭ ورىنباسارى قازىر ءدارىحانالاردا 6 مىڭ تەرمومەتر بار ەكەنىن ايتادى. 1 شىلدەدەن باستاپ الماتى ءدارىحانالارىنا 900 مىڭعا جۋىق ءدارى جەتكىزىلگەن.
«ودان بولەك كۇندەلىكتى بۇكىل كومپانيالاردا, ءدارىحانالار قويماسىندا دا ءدارىنىڭ بىزدەگى قورىنا مونيتورينگ جاساپ وتىرمىز. 846 مىڭ دانا ءدارى بار. 1 اي كولەمىندە كەرەكتى پرەپاراتتاردىڭ 3 ملن 685 قاپتاماسى كەلۋى ءتيىس. پاراتسەتامولدىڭ 185 مىڭ داناسى بار. 16 شىلدەدەن باستاپ اي سوڭىنا دەيىن 2,2 ملن قاپتاماسى كەلەدى. سوندىقتان كەيبىر ازاماتتاردىڭ ءدارى جوق دەپ دابىل قاققانى شىندىققا سايكەسپەيدى», دەدى س.تۇياقباەۆ.
سونىمەن قاتار الماتىدا فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىس پەن جەكە قورعانىس قۇرالدارى ءوندىرىسى بويىنشا بىرنەشە جوبا قولعا الىنباق.
«وندىرىسكە كەلەر بولساق, فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىس پەن جەكە قورعانىس قۇرالدارى ءوندىرىسى بويىنشا بىرنەشە جوبانى قاراستىرىپ جاتىرمىز. فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىس بىردەن قۇرىلا قويمايتىنى بەلگىلى. بىراق بۇل ماسەلەنى جۇيەلى تۇردە شەشۋگە بولاتىنىن تۇسىندىك. «الاتاۋ» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا مەديتسينالىق بۇيىمدار شىعاراتىن كلاستەر جاساۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. 2044 جىلعا دەيىن جەڭىلدىك قاراستىرىلماق. ينفراقۇرىلىم دايىن. قازىر 4 جوبا قاراستىرىلىپ جاتىر. 2 جوبا باستالعالى تۇر. اتاپ ايتقاندا, ماتاعا جاتپايتىن ماتەريال ءوندىرىسى. بۇل بارلىق جەكە قورعانىس قۇرالدارى – ماسكا, وباعا قارسى كوستيۋمدەر ءوندىرىسى. ەگەر ءبىز وسى ءوندىرىستى جولعا قويساق, يمپورتقا تاۋەلدى بولمايمىز. جوبانى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان», دەدى س.تۇياقباەۆ.
ال فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى قولداۋ جانە دامىتۋ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى مارينا دۋرمانوۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ №104 بۇيرىعىنا سايكەس, ءدارىنىڭ شەكتى باعاسى بەلگىلەنگەنىن ايتادى.
«بىزدە ءدارى باعاسىن مەملەكەت رەتتەيدى. سوندىقتان ءاربىر ءوزىن قۇرمەتتەيتىن بيزنەسمەن وسى شەكتى باعادان اسىپ كەتپەيدى. ويتكەنى ءبىرىنشى مارتە وعان ۇلكەن كولەمدە ايىپپۇل سالىنادى. ەكىنشى رەت كاسىپورىننىڭ جۇمىسى 6 ايعا توقتاتىلۋى مۇمكىن. بيزنەس جابىلدى دەپ ساناۋعا دا بولادى», دەيدى م.دۋرمانوۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, ءدارىحانالار تاراپىنان زاڭبۇزۋشىلىق تىركەلمەگەن.
«بىزدە شەكتى باعا بار. مىسالى, پاراتسەتامول بۇرىن 70-80 تەڭگە بولعان. شەكتى باعاسى – 128 تەڭگە. ودان قىمبات بولۋى مۇمكىن ەمەس. ءدارىحانالاردىڭ بىرەۋى دە بۇل باعانى كوتەرگەن ەمەس. باعانى كوتەرۋ تۋرالى اڭگىمە بولدى. بىراق باعا قىمباتتامادى», دەدى ول.
ال قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى قالا دارىحانالارىنداعى باعانى ارنايى كوميسسيا باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعانىن ايتتى. «باعا كوتەرۋ بويىنشا ءبىر دە ءبىر دەرەك كەزدەسپەدى. ءبىز قاتاڭ باقىلاۋعا الماس بۇرىن بىرەۋلەر 3 پاراتسەتامول ورنىنا 100 قاپتاما ساتىپ الىپ وتىرعان. سوسىن ونى ينتەرنەت ارقىلى ساتىپ وتىرعان. بۇل دەرەكتەردى ءبىز پوليتسياعا بەردىك. 11 دەرەك انىقتالدى», دەدى س.تۇياقباەۆ.
الماتى
