ونەر • 07 شىلدە، 2020

كۋبريننىڭ ۇيىندەگى كورمە

15 رەت كورسەتىلدى

ەلوردا كۇنى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ 80 جاسقا تولۋ قۇر­­مەتىنە ارنايى ۇيىمداستىرىلعان « ۇلى ەلدىڭ مۇراسى» فوتوقۇجات­تىق كورمەسى 10 شىلدەگە دەيىن جالعاسادى دەپ كۇتىلۋدە.

كوپشىلىك نازارىنا فوتو­قۇجاتتار تاريحىنىڭ پريزماسى ارقىلى قازاقستاننىڭ باس قالاسىنىڭ قا­لىپ­تاسۋى مەن دامۋى تۋرالى فوتوماتەريالدار، ارحيۆتىك قۇ­­جاتتار ۇسى­نىلىپ، ەلوردا تۇر­­عىندارى مەن قوناقتارىنا ۇلى دالانىڭ قالىپتاسۋ، دامۋ كەزەڭ­دەرىنەن قىزىقتى ساياحات سىيلايدى.

فوتوقۇجاتتىق كورمە XIX عاسىردىڭ 90-جىلدارى­نان باس­­تاپ بۇگىنگى كەزەڭگە دەيىن­گى جۇزجىلدىق مەرزىمدى قام­تي­­­­دى. ەكسپوزيتسياعا نۇر-سۇل­تان قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك ار­­حي­ۆىنەن، قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ كىتاپحاناسىنان، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزي­دەنتىنىڭ ارحيۆىنەن 90-نان استام فوتوماتەريال مەن ارحيۆتىك قۇ­جات ۇسىنىلىپ وتىر.

ەلوردالىقتار كورمەدەن ەلباسىنىڭ ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك-ماڭىزدى نىسانداردىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسقان ساتتەرىن، الەمدىك كوشباسشىلارمەن كەزدەسۋ كادرلارىن كورە الادى. سونداي-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ سام­ميتتەرىندەگى الەمدىك كوش­باس­شىلارمەن بىرگە تۇسكەن فوتو­سۋرەتتەرى ۇسىنىلادى. ەلەڭ ەت­كىزەتىن ەلەۋلى جاڭالىق – فو­توكورمە استاناداعى ەڭ كونە تا­­ري­حي ەسكەرتكىشتىڭ ءبىرى، كوپەس كۋب­ريننىڭ ۇيىندە وتۋدە.

جىل سايىن قالا كۇنى قار­ساڭىندا ەل استاناسىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنى تۋرالى سان ءتۇرلى دە­رەك­تەر العا تارتىلىپ جاتادى. ويت­كەنى ەل تاريحىندا ەلوردا شەجىرەسى ەرەكشە مانگە يە. ال ەندى وتانىمىزدىڭ جۇرەگىندەگى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەرگە توقتالىپ، ارعى-بەرگى تاريحى مەن سىرىنا ۇڭىلە تۇسسەڭىز، عاجايىپ ەستەلىكتەرگە تاپ بولاسىز. ءوڭىردىڭ مادەني ومىرىندە ءىز قالدىرعان تۇلعالار مەن سان-ساپات تاعدىرلار تۋرالى نەشە ءتۇرلى ماعلۇماتقا قانىعا تۇسەسىز. سونىڭ ءبىرى – 1910 جى­لى ىرگەتاسى قالانعان كوپەس ۆاسيلي كۋبريننىڭ ءۇيى. عيمارات كەنەسارى كوشەسىنىڭ اۋەزوۆ كوشەسىمەن قيىلىسار تۇسىندا ورنالاسقان. ءوزىنىڭ كەرەمەت ارحيتەكتۋراسىمەن كوز اربايدى. ءۇيدىڭ سالىنۋ تاريحى تۋرالى تالاي مارتە جازىلدى دا. بىراق بۇل قالاداعى تاريحي ورىندار تۋرالى ەستەلىكتەر مەن كونەكوز شەجىرەشىلەر اۋزىنان ەستىپ-بىلگەندەرىمىز قاعاز بەتىنە تولىق ءتۇسىپ ءبىتتى دەگەن ءسوز ەمەس. كۋبرين ءۇيى توڭىرەگىندە ايتىلىپ جۇرگەن اڭگىمە دە سولاي. ول جىلدان-جىلعا تولىعىپ، مولىعا تۇسۋگە ءتيىس تاريحي ەسكەرتكىشتەرىمىزدىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى بولىپ سانالادى. عيماراتتىڭ قىسقاشا تاريحىنا كەلسەك، كاسىپكەرلىكپەن سانكت-پەتەربۋرگكە جولى تۇسكەن ۆاسيلي كۋبرين قالانىڭ ەركەتوتاي ءبىر قىزىنا ەس-ءتۇسسىز عاشىق بولىپ قالادى. الگى ارۋ اناۋ-مىناۋدى كوزگە ىلە بەرمەيتىن تەاتر ءارتىسى ەكەن. سوعان قاراماستان، سۇلۋ بيكەشتى باي كوپەس وزىمەن بىرگە اقمولاعا الىپ كەتۋگە بەكىنەدى، بىراق پەتەربۋرگتىڭ ءسان-سالتاناتىنا بويى ۇيرەنىپ قالعان ارۋ ونىڭ بۇل ۇسىنىسىن قابىلداي قويماي، اقمولادان وزىنە ارناپ، كەڭ ساراي تۇرعىزسا عانا باراتىنىن ايتادى. كوپەس كۋبريندەر ءۇيىنىڭ سالىنۋ تاريحى – قىسقاشا وسى.

 ارحيۆ دەرەگى بويىنشا تاريحي كەشەننىڭ سىرى ءالى تولىق اشىلىپ بىتكەن جوق. ءبىر جارىم قاباتتى ءۇي، جەرتولەسى، بىرنەشە بولمەدەن تۇراتىن قوسالقى جاي جانە سول جەردەن دۇكەنگە دەيىن سوزىلعان جەراستى جولى (كەيىن بۇل جول بىتەلىپ قالعان)، كۇيمە-پاۋەسكەلەرگە ارنالعان ات قورا، تاس-جەر قويمالار سياقتى بىرنەشە بولىكتەن تۇراتىن عيماراتتىڭ يەلەرى دە كەيىن زامانعا قاراي اۋىسىپ وتىرعان. العاشقىدا جۇمىسشى-شارۋالار كلۋبى، كىتاپحانا، قالالىق ۋەزدىك اتقارۋ كوميتەتى ورنالاسقان. ودان كەيىن 1920 جىلى قازاندا رەسمي اتاۋى ء«بىرىنشى كەڭەستەر ءۇيى» بولىپ وزگەرەدى. 1921 جىلى 24 اقپاندا – رەۆوليۋتسيالىق ۇشتىكتىڭ شتابى، وگپۋ، نكۆد جانە ميليتسيا ورىن تەبەدى. ال وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا مۇندا قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ءبولىمى جانە پيونەرلەر ءۇيى جۇمىس ىستەپتى. سەكسەنىنشى جىلدارى وبلىس تاريحىن، قازان توڭكەرىسى وقيعالارىن، ازامات سوعىسى مەن ەكىنشى دۇ­نيەجۇزىلىك سوعىس، تىڭ يگەرۋ، كەيىن­گى بەسجىلدىقتار كەزەڭىن قامتيتىن تاريحي جادىگەرلەر ورىن تەپكەن ولكەتانۋ مۋزەيىنە اينالىپتى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ۋكراينانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى ورنالاسسا، بۇگىندە عيمارات نۇر-سۇلتان قالالىق ءارحيۆىنىڭ مەنشىگىندە.

سوڭعى جاڭالىقتار

قحل: ۆيزا بەرمەي جاتىر

حوككەي • بۇگىن، 15:18

COVID-19 ادامنان يتكە جۇققان

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 14:15

قيىن كەزەڭ ارتتا قالدى - مينيستر

قازاقستان • بۇگىن، 11:14

ۇقساس جاڭالىقتار