رۋحانيات • 23 ماۋسىم، 2020

تىنىشتىق تىرەگى

46 رەت كورسەتىلدى

قوعامداعى تىنىشتىق ءتاتتى ۇيقىداعى نارەستە ىسپەتتى. ول دا الاقانعا سالىپ الديلەۋىڭە، ماڭدايىنان سيپاپ ماپەلەۋىڭە مۇقتاج. ايقاي-شۋ مەن ارازدىق ونىڭ دا ۇيقىسىن بۇزىپ، بەرەكەسىن قاشىرادى. سوندىقتان بولار، نارەستە اناسىنا قاراپ ەمىرەنگەن كەزدە ەلدەگى تىنىشتىق ءتارتىپ ساقشىسىن ىزدەپ تەبىرەنەدى. سەبەبى ەل تۇتاستىعىنىڭ ەڭ اسىل تەمىرقازىعى – قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىك. ءتارتىپ بار جەردە تۇراقتىلىق بار. ال تۇراقتىلىعى تۇعىردان تۇسپەگەن مەملەكەتتىڭ كەلەشەگى كەمەل، بولاشاعى باياندى بولماق. وسى قۇندىلىقتاردىڭ قاراۋىلىندا قازاقستان پوليتسياسى تۇر!

اتا-باباسى اباقتى تۇر­عىز­باعان حالىقتىڭ ۇر­پاعى­مىز. قادىر مىرزا ءالى جۇرتى­مىزدىڭ ءبىر جاقسىسى مەن ءبىر جامانىن تىلگە تيەك ەتىپ، وسىلاي دەپ ەدى: ء«بىر جاقسىسى – اباقتى تۇرعىزباعان»... ويلاپ وتىرساق، اتتىڭ جالى، تۇيەنىڭ قومىنداعى كوشپەندى حالىق تۇرمە تۇرعىزىپ قايتسىن؟ ول زاماننىڭ تەنتەكتەرى اباق­­تى­­دان ەمەس، سۇيەككە تاڭبا بولار اۋىر سوزدەن قورقاتۇعىن. وكىنىشكە قاراي، بۇل ۇستانىم بۇگىندە كورگەن ءتۇس، ايتقان اڭىزعا اينالدى. امالدىڭ جوق­تىعىنان ءبىر كەزدەگى شەشەندەر مەن كوسەمدەردىڭ، قادىرى ارت­قان اۋىل اقساقالدارىنىڭ يىعىن­داعى اۋىر جۇكتى ءتارتىپ ساق­شىلارىنا اماناتتادىق. ايتپەگەندە جولدان تايعاندى جونگە سالا الماساق اينالامىز الاساپىرانعا اينالار ەدى. بەيبەرەكەت ارەكەتتەردەن قول-اياعىمىز بايلانار ەدى...

 

بالا كۇنىمىزدە ەرەسەكتەردىڭ «وسكەندە كىم بولاسىڭ؟» دەگەنىنە ء«ميليسا» دەپ جاۋاپ قاتاتىن ەدىك. كي­نو­دان كورگەن ءتارتىپ ساقشى­لا­رى­نىڭ كەسكىن-كەلبەتى، قاھار­مان­دىعى مەن قىزمەتتىك كيىمى، مى­قىنداعى تاپانشاسى، ءوزىن ءوزى ۇستاۋى ەر بالانى ەرىكسىز قىزىق­تىرادى عوي. ەسەيە كەلە بۇل قىزمەتتىڭ قىزىعىنان گورى شىجىعى كوپ ەكەنىن ەستىپ، بالا كۇنگى ارماننان اينىپ قالدىق. شى­جىق دەپ وتىرعانىم كوپ «گراج­­دانسكيلەر» بىلە بەرمەيتىن پو­­ليتسيا قىزمەتىنىڭ ماشاقاتى. اري­نە ماشاقاتى جوق جۇمىس بولا ما دەرسىز؟ بولاتىن دا شىعار. الاي­دا كۇشتىك قۇرىلىمدارداعى قىر­ۋار جۇمىستى ولشەمگە سالىپ ولشەۋگە، الدەقانداي قىزمەتپەن سا­لىستىرۋعا بولمايتىنىن ءتۇسىن­دىم. ولاي بولماعاندا ءتارتىپ ساق­­شى­­سىنىڭ ءبىر جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى ءبىر جارىم جىلعا باعا­لان­سىن با؟ بەكەر دەمەگەيسىز. ولار ەتكەن ەڭ­بەك­­­تىڭ ەڭ جارقىن كور­سەت­كىشى – وتان­­داستارىمىزدىڭ الاڭ­سىز ءومىرى، تۇ­عىر­­دا تۇرعان ەل تى­نىشتىعى!

 

بايگەگە باسىن تىككەندەر

الايدا وسى ەل تىنىشتىعىن ساق­تاۋدىڭ دا وزىندىك قۇنى بار. قىزمەت بابىندا ءجۇرىپ سول قۇندى بىر­ەۋ قايتىپ قالپىنا كەلمەس دەن­ساۋ­لىعىمەن، ەندى ءبىرى ودان زورعىسى – ومىرىمەن وتەپ ءجۇر. ەلى ءۇشىن ەر­لىك تانىتقان ونداي ازاماتتاردى «بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى» دەپ با­عا­لايمىز. جاۋ جاعادان الماعان سوڭ بىزدەر ءۇشىن بۇگىنگى ءومىر بەيبىت تە شىعار، بالكىم. بىراق قىلمىسپەن كۇرەستىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرگەن جاندار ءۇشىن ءتارتىپ ساقشىسىنىڭ ءار كۇنى قاۋىپ پەن قاتەرگە تولى. ولار بوساعادان اتتاپ بارا جاتىپ اتا-اناسىنىڭ، جان-جارىنىڭ، بالا-شاعاسىنىڭ ماڭدايىنان ءبىر يىسكەپ كە­تۋ­گە ­تىرىسادى. «كۇن ۇياسىنا قو­نا­ردا ورالامىز با، جوق پا؟» دە­گەن ءۇمىت پەن كۇدىكتىڭ سالماعى وسىن­­شالىق اۋىر. سەبەبى قىزمەتىنە ۇيدەن ءوز اياعىمەن اتتانىپ، اق كەبىن­گە ورانعانى قانشاما...

ءبىر ماقالادا ونداي قايعىلى وقي­عالاردىڭ بارلىعىن جىپكە ءتىزىپ شىعۋ وڭايعا سوقپاسى بەلگىلى. كوز­دە­گەن ماقساتىمىز دا ول ەمەس. الاي­دا ەلدى دۇرلىكتىرگەن بىرىنەشە جايت­تى اتاۋسىز قالدىرۋعا دا بولماي­دى. الىسقا بارمايىق، كۇنى كەشە الماتى ماڭىنداعى باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتىندە ورىن العان جول اپا­تىنىڭ سالدارىنان قىزمەت بابىن­دا بولعان جالعاس جانعازيەۆ پەن داستان ابدى­قا­نوۆ ەسىمدى قوس پوليتسيا قىز­مەت­كەرىنىڭ ءومىرى ءۇزىلدى.

توقسانىنشى جىلداردىڭ سو­ڭىن­دا قاراعاندىدا قارانيەت­تى­لەر­دىڭ قولىنان قازا تاپقان رۋستام ءماجيتوۆ پەن نۇرلان بايعاسكيننىڭ، 2011 جىلى تاراز قالاسىنداعى كوشە بو­يىندا وق اتقان لاڭكەسكە قارسى تۇرا­مىز دەپ ءومىرى ۇزىلگەن حالىق قاھار­ما­نى، پوليتسيا كاپيتانى عازيز بايتاسوۆتىڭ، ونىڭ ارىپتەستەرى پولات ايانقۇلوۆ پەن جاقسىبەك باي­سەيىتوۆتىڭ، وتكەن جىلى اتى­راۋ­دا سۋعا باتىپ بارا جاتقان قىز­دى قۇتقارىپ قال­عا­نى­مەن، ءوزى اجال قۇرىعىنا تۇسكەن پوليتسيا سەر­جانتى شالقار اقىم­عا­ليەۆتىڭ ەسىم­دەرى ەل جادىنان وش­پەي­­دى.

وكىنىشكە قاراي، بۇل – باسىن بايگەگە تىگەمىن دەپ قىزمەت بابىندا قازا تاپقان ءتارتىپ ساق­شى­لارىنىڭ ءبىر پاراسى عانا. ال جالپى تاۋەل­سىز­دىك جىلدارى ەلى­مىز­دە ىشكى ىستەر ورگانىنىڭ باس-اياعى 2264 قىز­مەت­كەرى ومىردەن وزسا، سونىڭ 787-ءسى قىز­مەتتىك بورىشىن وتەۋ كەزىندە، 83-ءى قاۋىپتى قىلمىسكەرلەردى قۇ­رىق­­تاۋ بارىسىندا ەرلىكپەن قازا تاۋىپ­تى. سونداي-اق 3512 ءتارتىپ ساق­شىسى جاراقات الىپ، سونىڭ 899-ى قىل­مىسكەرلەردى ۇستاۋ بارىسىندا اۋىر جارالاندى.

«ادام الاسى ىشىندە، مال الاسى سىرتىندا» بولعان سوڭ، كىمنىڭ دوس، كىمنىڭ قاس ەكەنىن اڭعارىپ الا قويۋ قيىن. قيىنى قيىن ەكەن دەپ ءتارتىپ ساقشىسى قاراپ جاتسىن با؟ جار­عاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي، ەل تىنىشتىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي قور­عاپ تۇر! ولاي بولسا تۇنگى اسپانعا قارايىقشى. بالكىم ءبىزدىڭ تىنىشتىعىمىزدى قورعاپ قالۋ ءۇشىن ءوز ومىرلەرىن قيعان ناعىز جۇلدىزدار توبەمىزدە جارقىراپ تۇرعان بولار...

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار