مەديتسينا • 22 ماۋسىم، 2020

بالالاردىڭ باس دارىگەرى

197 رەت كورسەتىلدى

قوستانايداعى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا بۇعان دەيىن جۇيكە جۇيەسى دەرتىنە ەشبىر وپەراتسيا جاسالمايتىن. مۇنداي دەرتكە دۋشار بولعان بالالار ادەتتە جولدامامەن نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارىنداعى نەيروحيرۋرگيالىق ورتالىقتارعا جىبەرىلەتىن، - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

اتا-انالار ءتىپتى شەكارا اسىپ، چەليابى، ەكاتەرينبۋرگ قالالارىنا بارىپ، ناۋقاس بالالارىنا وتا جاساتىپ قايتاتىن.  ويتكەنى وبلىستا بۇرىن-سوڭدى مۇنداي كۇردەلى وتاعا قولى باراتىن دارىگەر مامان بولماي كەلگەن.

بىلتىر وبلىسقا وزگە وڭىرلەردەن 200-گە تاياۋ دارىگەر كەلدى. ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى تاجىريبەسى تولىسقان بىلىكتى ماماندار. سول لەكتىڭ ىشىندە بۇگىنگى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى، وبلىستاعى جالعىز بالالار نەيروحيرۋرگى ۇلىقبەك اسىلبەكوۆ تە بار. بىلىكتى مامان كەلە سالىسىمەن، بالالار اۋرۋحاناسىنان 5 ورىندىق نەيروحيرۋرگيا ءبولىمىن اشىپ،  جۇيكە جۇيەسىندە اقاۋى بار بالالارعا جەرگىلىكتى جەردە وتا جاساي باستادى.

ۇلىقبەك ەگەن ۇلى ەڭبەك جولىن الماتىداعى بالالار كلينيكالىق اۋرۋحاناسىندا باستادى. قازاقتىڭ تۇڭعىش بالالار حيرۋرگى كامال ءسارۋار ۇلى ورمانتاەۆتىڭ ءدارىستەرىن تىڭدادى. ەلياس رۋدولف يۆانوۆيچ سىندى بىلىكتى دارىگەر-ۇستازىنان ءتالىم الدى.

"ول كىسىنىڭ ۇلتى – نەمىس. قازاقستانعا سوعىس باستالعان جىلدارى كەلگەن جاس بالانى قازاق وتباسى اسىراپ العان ەكەن. سودان قازاق مەكتەبىن ءبىتىرىپ، الپىسىنشى جىلدارى مەدينستيتۋتتى ءتامامدايدى. سول جەردە قالىپ، عىلىمعا بوي ۇرادى. ول كەزدە مەديتسينا عىلىمىنىڭ كانديداتى ەدى، قازاقشا تازا سويلەيتىن. نەمىس ءتىلىن دە بىلەتىن. ءوزى ءبىر التىن كىسى ەدى"، - دەيدى ۇلىقبەك ەگەن ۇلى ۇستازى جايىندا.    
ك

قوستاناي وبلىسىندا ءبىر جىلدا شامامەن 14 مىڭعا جۋىق بالا دۇنيەگە كەلسە، سونىڭ 400-گە جۋىعى شالا تۋادى ەكەن.  بۇل ساناتتاعى نارەستەلەردىڭ ىشىندە سۋمي، ج ۇلىن جارىعى دەرتىنە ۇشىراعاندار ءجيى كەزدەسەدى.  دارىگەر-نەيروحيرۋرگ بۇگىنگە دەيىن وسىنداي 50 شاقتى نارەستەگە كۇردەلى وپەراتسيا جاساعان.

ۇلىقبەك ەگەن ۇلىنىڭ شيپا-شاراپاتىنىڭ ارقاسىندا بەتى بەرى قاراپ، اۋىر دەرتىنەن ايىققان بالانىڭ ءبىرى – ەۆەلينا شارافۋتدينوۆا.  دارىگەردىڭ الدىنا وزدىگىنەن تۇرىپ، جۇرە المايتىن، ايتقان سوزگە تۇسىنبەيتىن ەسى كىرەسىلى-شىعاسىلى  اۋىر قالدە كەلگەن  التى جاسار قىز بالا  جەدەل تۇردە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلىپ، كومپيۋتەرلىك توموگرافيا جاسالادى. باسىندا ىسىك بار ەكەنى انىقتالعان سوڭ،  ماگنيتتى توموگرافيا تاعايىندالادى.  ميشىقتاعى ۇلكەن ىسىك سۋ جۇرەتىن جولدىڭ ءبارىن بىتەپ تاستاپ، مي قارىنشالارىنىڭ ءبارى كەڭەيىپ كەتكەنىنە كوز جەتكىزگەن  تاجىريبەلى مامان دەرەۋ وپەراتسيا جاساۋ كەرەك دەگەن شەشىمگە كەلەدى. بىراق بالا كۇردەلى وپەراتسيانى كوتەرە الماۋى مۇمكىن ەدى. سوندىقتان بىلىكتى دارىگەر وتانى ەكى كەزەڭگە ءبولىپ جاساۋعا بەل بايلايدى. الدىمەن ميعا شۋنت  قويۋ ارقىلى نازىك قان تامىرلارىنا ءدارى-دارمەك قۇيىپ، جەتىلۋىن كۇتەدى. ارادا ون كۇن وتكەن سوڭ، ىسىكتى تولىق سىلىپ الىپ تاستايدى. ءساتتى جاسالعان وتادان كەيىن وڭالا باستاعان ناۋقاس قىز جولدامامەن نۇر-سۇلتانداعى "بالا مەن انا" عىلىمي ورتالىعىنىڭ ونكولوگيالىق بولىمىندە ەمدەلدى.

"قىزىم و دۇنيەنىڭ شەتىن كورىپ كەلدى.  قازىر جاعدايى جاقسى. اجالدان اراشالاپ قالعان قولى التىن وتاشى ۇلىقبەك ەگەن ۇلىنا العىسىمىز شەكسىز. ول كىسى بولماسا، قىزىمىز قازىر بار بولار ما ەدى، جوق بولار ما ەدى، ءتىپتى ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. ناعىز بىلىكتى، ءوز ماماندىعىنا ادال دارىگەرگە كەزدەسكەنىمىزگە شۇكىرلىك ەتەىمن.  قازىر قىزىم دارىگەرگە ءوز اياعىمەن كەلىپ-كەتىپ ءجۇر.  قوسىمشا ەم-دوم قابىلداپ، كەڭەس الىپ جاتىرمىز"، - دەدى ەۆەلينانىڭ اناسى.

- بىزدە قازىر جاس نارەستەلەر نەيروحيرۋرگياسى جاڭا دامىپ كەلە جاتىر. بۇرىن 1 كەلىگە تولماي تۋعان بالالار تۇسىك بولىپ ەسەپتەلەتىن. قازىر جاڭا تۋعان بالانىڭ سالماعى 500 گرامم بولسا، ول ءتىرى تۋعان بولىپ ەسەپتەلەدى. بۇلار -  22-24 اپتالىق، ياعني 6 ايلىق، ءتىپتى التى ايعا دا تولماعان  سابيلەر. مۇنداي نارەستەنىڭ ىشكى اعزاسىنىڭ ءبارى - ءوكپە دە، جۇرەك تە، ىشەك تە جەتىلمەي تۋادى. ەندى جاراتۋشى ادامعا اناسىنىڭ ىشىندە جاتۋ ءۇشىن  9 اي، 9 كۇندى بەكەرگە بەرگەن جوق قوي. ادام باستاپقى كەزەڭدە قۇرساقتا جاتىپ دامىپ، وسىناۋ جارىق الەمدە ءومىر سۇرە الاتىنداي شاماعا جەتكەندە عانا دۇنيە ەسىگىن اشادى. سوندىقتان شالا تۋعان ءسابيدىڭ تامىرلارى دا دۇرىس دامىمايدى، وتە جۇقا بولادى. ميدىڭ ىشىندەگى قارىنشالارىنا قان قۇيىلادى، سودان ميدىڭ ىشىندەگى سۋ جۇرەتىن ينەنىڭ كوزىندەي جولداردىڭ ءبارى بىتەلىپ قالادى. سودان سۋمي پايدا بولا باستايدى. قازىر 1 كەلىگە دەيىن تۋعان بالالاردىڭ 80%-ىندە ميدىڭ قارىنشاسىنا قان قۇيىلادى. ول جاي عانا سىلىپ الىپ تاستايتىن نىرسە ەمەس. ءبىر كەلىگە دەيىن تۋعان قىزىلشاقانىڭ ءبارى ارنايى مەديتسينالىق قۇرىلعىنىڭ كومەگىمەن جاساندى تۇردە تىنىس الادى. ونى 2-3 كەلىگە جەتكىزگەنشە، مي كلەتكالارى جانسىزدانىپ كەتەدى. باس سۇيەكتىڭ ىشىندە ميدىڭ ورنىنا 80% cۋ عانا قالادى. سوندىقتان شالا تۋعان سابيگە ۋاقتىلى كومەك كورسەتىلۋى كەرەك: سۋدى سىرتقا شىعارۋ كەرەك، جۋىپ-تازالۋ كەرەك. نەوناتالدى نەيروحيرۋرگيا دەپ اتالاتىن بۇل سالا بىزدە ەندى-ەندى قالىپتاسىپ، دامىپ كەلە جاتىر، - دەگەن باس دارىگەر بۇل ماسەلەتاياۋ ۋاقىتتا قوستاناي وبلىسىندا دا وڭ جولعا قويىلا باستايتىنىن اڭعارتتى.  قازىر وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا 35 توسەكتىك جاڭا تۋعان نارەستەلەر پاتولوگياسى دەگەن بولىمشە جۇمىس ىستەپ جاتىر. شالا تۋعان سابيلەر دارىگەرلەردىڭ قىراعى قاداعالاۋىمەن وسى جەردە جەتىلىپ، داميدى.

ەلوردادا 2012 جىلى زامان تالابىنا ساي ۇلكەن اۋرۋحانا سالىندى. قازىر كوپ سالالى №2 قالالىق بالالار اۋرۋحاناسى دەپ اتالادى. ۇلىقبەك ەگەن ۇلى ءبىراز جىل سول ەمدەۋ مەكەمەسىندە جۇمىس ىستەدى. نۇر-سۇلتانداعى زاماناۋي اۋرۋحانادا ەڭ وزىق ۇلگىدەگى مەديتسينالىق قۇرىلعىنىڭ ءبارى بار. ال قوستانايدا جاعداي باسقاشا. مۇندا عيمارات - كونە، قۇرال-جابدىق ەسكى، سوندىقتان كوپ ماسەلەگە كەلگەندە كانىگى ماماننىڭ  قولى بايلانىپ قالىپ جاتادى. باس دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، بيىل وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن ءبىراز دۇنيەءنى تۇگەندەپ الۋعا قام جاسالىپ جاتقان كورىنەدى. ماسەلەن، تاياۋ كۇندەرى بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ عيماراتى كۇردەلى جوندەۋگە جابىلادى. التى قاباتتى عيمارات 14 جىلدان بەرى كۇتىم كورمەپتى. جەلدەتكىش جۇيەسى دۇرىس جۇمىس ىستەمەيدى. جۋىردا عانا رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن 1 ملرد 400 ملن تەڭگە كولەمىندە قاراجات ءبولىنىپ، كەشە عانا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىن بولىپتى. ەندى مەردىگەردى انىقتاپ الۋ قاجەت. كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. وبلىس اكىمى قىمبات بولسا دا قاجەت قۇرىلعىلاردى الىپ بەرەمىن دەگەن ۋادەسىن بەرىءپتى.

باس دارىگەردىڭ ەندىگى ماقساتى دا  - وسى: ميعا اسا نازىك وپەراتسيالار جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سوڭعى ۇلگىدەگى وزىق قۇرىلعىلارعا قول جەتكىزىپ، ناۋقاس بالالاردى شالعايعا سابىلتپاي،  وبلىستىق اۋرۋحانا قابىرعاسىندا ەمدەۋ. قازىر قاسىندا قابىلەتتى كومەكشىسى بار. وزىنە شاكىر ەتىپ العان، بار بىلگەنىن ۇيرەتىپ باعۋدا. اماندىق بولسا، ءبىر جىلدان سوڭ، ول دارىگەر دە نەيروحيرۋرگيالىق وتا جاساي باستايدى.          

- ءوزىڭىزدىڭ قولىڭىزدان وتكەن اۋىر ناۋقاستاردىڭ كەيىن ايىعىپ، ك ۇلىپ

جۇرگەنىن كورگەندە قانداي كۇيدە بولاسىز؟ – دەپ سۇرادىم ۇلىقبەك وتاشىدان.

دارىگەر ءسال توسىلىپ قالدى دا: "بوستان-بوسقا جەر باسىپ جۇرمەگەنىمە كوزىم جەتىپ، ءسال عانا تولقىنىس پايدا بولادى. ول سەزىمدى سوزبەن سۋرەتتەپ جەتكىزە المايسىز. سوندىقتان ايتپاي-اق قويايىن. مەن وزىمەن ادام ومىرىنە اراشاشى بولۋدى ءناسىپ ەتكەنى ءۇشىن جاراتۋشىعا سانسىز شۇكىرشىلىك ەتەمىن"، - دەدى.      

 

قوستاناي وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

«شىڭىراۋ» شىڭعا شىقسىن

ونەر • بۇگىن، 00:18

تىڭ تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ

مەديتسينا • بۇگىن، 00:14

پاسپورت

رۋحانيات • كەشە

جەكە پەسا جازۋعا لايىق

رۋحانيات • كەشە

انا مەيىرىمى

قوعام • كەشە

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار