كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىندا ساياساتتانۋشى, «مير ەۆرازي» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى ەدۋارد پولەتاەۆ, «سەرپىن» ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جانە يننوۆاتسيا پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مۇرات ابەنوۆ, ساياساتتانۋشى, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مارات شيبۇتوۆ, پۋبليتسيست بيبىگۇل داۋلەتبەكقىزى, «انا ءتىلى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, پۋبليتسيست جاناربەك ءاشىمجان, بەلگىلى بلوگەر ياكوۆ فەدوروۆ بولدى.
– دەموكراتيا, پىكىرلەردىڭ ءپليۋراليزمى ەلىمىزدە قالىپتاسۋى كەرەك. بۇلارعا ەشقانداي بالاما جوق. دەگەنمەن, وسى دەموكراتياعا, ساياسي پليۋراليزمگە دەگەن ۇمتىلىس ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ىرگەتاسىن دەۆالۆاتسياعا الىپ كەلمەۋى ءتيىس... الەۋمەتتىك جەلىلەردە جانە قوعام الدىندا ءسوز ايتىپ جۇرگەن ازاماتتار ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك پروتسەستەرگە ۇلەس قوسۋعا قابىلەتتى. سوندىقتان ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ءوزىنىڭ رەتسەپتىن بەرە الاتىن, ەلىمىزدەگى قوعامدىق پروتسەستەردى پروگرەسكە جەتەلەيتىن Nur Otan پارتياسى جاقتاستارىنىڭ ليگاسىن قۇرۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز, – دەدى ە.سايروۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, Nur Otan پارتياسى جاقتاستارى ليگاسىنىڭ ەڭ نەگىزگى قاعيداسى – تسەنتريستىك بولماق.
ە.سايروۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ليگا ءوز جۇمىسىن ءۇش باعىتتا جۇرگىزەدى. ءبىرىنشى باعىت – الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك, ەكىنشىسى – قوعامدىق-ساياسي ترانسفورماتسيا, ال ءۇشىنشىسى – ەكونوميكالىق ورلەۋ. كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە رەتىندە جاقتاستار ليگاسى Nur Otan پارتياسى جاريالاعان پارتيالىق پرايمەريزدى قاتاڭ قوعامدىق باقىلاۋعا الادى.
– ەلدەگى ساياسي ۇسىنىستار مەن يدەيالاردىڭ باسەكەسىنە ءزارۋ. وزدەرىڭىز جاقسى بىلەتىندەي, ەل زاڭناماسىنا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ساياسي ساحناعا كوتەرىلۋى ءۇشىن ايەلدەر مەن جاستارعا جول اشىلدى. سول سەكىلدى Nur Otan پارتياسىندا پرايمەريزدىڭ جاريالانۋىنا بايلانىستى كوپتەگەن ازامات ساياسي پروتسەستەرگە قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بۇل – وتە دۇرىس قادام. سەبەبى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە وزگەشە ويلايتىن, وڭ شەشىم قابىلداي الاتىن ازاماتتار اۋاداي قاجەت. ونداي ازاماتتار كوپتەپ تابىلىپ جاتسا, پارتياىشىلىك ىرىكتەۋدىڭ دە بارىنشا اشىق وتكەندىگى دەپ ايتۋعا بولادى. سوندىقتان جاقتاستار ليگاسىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىنا Nur Otan پارتياسى دا مۇددەلى, – دەدى ە.پولەتاەۆ.
Nur Otan پارتياسىنىڭ پرايمەريز جوباسىنا قاتىستى پىكىرىن م.ابەنوۆ تە ءبىلدىردى.
– قازىر تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, دۇنيە جۇزىندە بولىپ جاتقان ساياسي-قوعامدىق پروتسەسس بارلىعىن ويلاندىرادى. امەريكا, ەۋروپانى الىپ قارايتىن بولساق, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋ دەڭگەيى وتە جوعارى جانە بۇرىنعى باسقارۋ جۇيەلەرى ءوز دەڭگەيىندە قىزمەت اتقارىپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. جۇرتتار كوشەگە شىعىپ, ءارتۇرلى تالاپتارىن قويىپ جاتىر. مەملەكەتتىك ورگاندار بارلىق جاعدايدا سوعان قاجەتتى شەشىمدەر قابىلداپ ۇلگەرمەي جاتقانىن بايقاپ وتىرمىز. ءدال وسىنداي پروبلەمالار بىزدە دە بار. ونى وزدەرىڭىز دە كورىپ جۇرسىزدەر. وكىنىشكە قاراي, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ حالىق الدىنداعى بەدەلى كوپ جاعدايدا قاجەتتى دەڭگەيدە ەمەس. ءوزارا سەنىم جوق, – دەدى م.ابەنوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي پروبلەمالار قوعامدىق باقىلاۋدىڭ جوقتىعى مەن حالىق كوتەرگەن ماسەلەلەردى بيلىكتىڭ ەستىمەۋى سالدارىنان تۋىنداپ وتىر. وتكەن جىلى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى قۇرىلىپ, سونىڭ العاشقى وتىرىسىندا پرەزيدەنت «پارلامەنتتىڭ مارتەبەسىن, بەدەلىن كوتەرۋىمىز كەرەك. ال پارلامەنت حالىقتىڭ ءۇنىن بيلىككە جەتكىزۋى كەرەك» دەپ انىق ايتقان بولاتىن. سوندىقتان م.ابەنوۆ ەلىمىزدە حالىقتىڭ ءۇنىن جەتكىزەتىن پارلامەنتتى قالىپتاستىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.
– ەلىمىزدە العاش رەت ماسليحاتقا سايلاۋ پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا جۇرگىزىلەدى. الايدا سايلاۋشىلار سانى 13 ملن بولعانىمەن, پارتيا مۇشەلەرىنىڭ سانى ودان شامامەن ون ەسە از. سوندىقتان ولاردىڭ پارتياىشىلىك پروتسەستەرگە اسەر ەتە الۋ مۇمكىندىگى وتە تومەن ەدى. ەندى پارتيا قىزمەتى حالىقپەن بارىنشا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر. ماسەلەن, ەلىمىزدە پاندەميا جاعدايى ورىن الماس بۇرىن ايماقتاردى دامىتۋ جوسپارىنا قاتىستى بىرقاتار باستاما قولعا الىنعان ەدى. سول جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت. رەاليزمدى جاقتاۋشىلاردىڭ قاتارىندا بولعاندىعىمنان, باستاعان ءىسىمنىڭ اياقسىز قالماۋىن قالايمىن. سوندىقتان Nur Otan پارتياسى جاقتاستارىنىڭ ليگاسىنا قوسىلىپ, ەل مۇددەسى جولىندا ەڭبەك ەتۋگە بەل بايلادىم, – دەيدى م.شيبۇتوۆ.
– Nur Otan پارتياسى جاقتاستارىنىڭ ليگاسىنا قوسىلا وتىرىپ, اشىق پىكىر الاڭىن قالىپتاستىرساق, ەل ىرىسىن ەسەلەۋگە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسساق دەيمىز, – دەيدى ج.ءاشىمجان.
كەزدەسۋ بارىسىندا تانىمال جۋرناليست ب.داۋلەتبەكقىزى مەن بەلگىلى بلوگەر يا.فەدوروۆ تە ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, پرايمەريزدىڭ ارتىقشىلىعىن العا تارتتى.