پىكىر • 29 مامىر، 2020

قازاقستاندىق مۇعالىمنىڭ ۇلتتىق مودەلى دە قاجەت

265 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىندە ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى وتە وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانىپ، بىرقاتار ماڭىزدى ۇسىنىستار جاسالدى. شىن مانىندە مۇعالىمنىڭ مارتەبەسى تەك زاڭمەن، نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرمەن، وقۋ پروتسەسىندە قاتىناستار سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىمەن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار مۇعالىمنىڭ العان ءبىلىمى مەن داعدىلارىنىڭ مولشەرىمەن دە انىقتالادى.

مۇعالىمنىڭ بويىنداعى ءبىلىم، بىلىك، داعدىلاردىڭ كولەمى ءتىپتى جوعارى ءبىلىمى بار ازاماتتاردىڭ ورتاشا ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەرىنەن دە جوعارى بولۋ كەرەك. بىزگە ۇلتتىق مەكتەپتىڭ ۇلگىسى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە قازاقستاندىق مۇعالىمنىڭ ۇلتتىق مودەلى دە قاجەت.

سوندىقتان قازىر قازاقستاندا مۇعا­لىم­نىڭ وزىندىك اتريبۋتتارىن (سونىمەن قاتار مەكتەپتىڭ ۇلتتىق مودەلىن) ناقتى انىقتاۋ قاجەت: ول جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعاندا قانداي داعدىلاردى يگەرۋى ءتيىس; جۇمىستى قالاي ىستەگەنى ءجون؟ وسى الەۋمەتتىك پورترەتتىڭ نەگىزىندە پەدا­گو­گيكالىق ماماندىقتارداعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ماق­سات­تارىن، كۇتى­لەتىن ناتيجەلەرىن; ماز­مۇنىن، ادىستەرى مەن تاسىلدەرىن جاڭاشا قالىپتاستىرۋ قاجەت. اۆتونوميا جاعدايىندا ءار پەدا­گوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت وزىندىك بىرەگەي ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاساي الادى. بىراق مەنىڭ ويىمشا، كەي­بىر اتريبۋتتار بارلىعىنا «وزەك/core» بولۋى كەرەك. بۇل بارلىق مۇعالىم­دەر ءۇشىن ماڭىزدى باعىت-باعدار بو­لادى. ارينە ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسەتىن نەمەسە وقيتىن ستۋدەنتتەر وسى قاسيەت­تەرگە يە بولىپ شىعادى. قازىرگى مۇعا­لىمدەر ءۇشىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باع­دار­لامالارى ولاردى قاجەتتى الەۋمەتتىك اتريبۋتتارعا «جەت­كى­زەتىن» مودۋلدەردى قامتۋى كەرەك. جو­عارى ءبىلىم مەكتەبى قازىردىڭ وزىندە قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا وسىنداي كۋرستاردى ءساتتى وتكىزۋدە.

پەداگوگيكالىق ماماندىقتار بويىن­شا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ قاجەت. قازىرگى پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇلەگى «كونۆەرگەنتتى مۇعالىم» بولۋى شارت. ول ءوزى وقىتاتىن عىلىمدى جەتىك مەڭ­گەرىپ قانا قويماي، سونىمەن قا­تار ءارتۇرلى پەداگوگيكالىق جانر­لار­­دا ەركىن جۇمىس ىستەي ءبىلۋى كەرەك: لەكتسيالار، ترەنينگتەر، ماس­تەر-كلاس­­تار، تىكەلەي، ونلاين جانە قا­شىق­­تان وقى­تۋ­دى مەڭگەرۋى ءتيىس. جا­ڭا فور­­مات­تا­عى مۇعالىمدەردىڭ «ۆالەنت­تىلىگى» دە جوعارى بولۋى شارت، ياعني مەك­تەپ وقۋ­شى­­لارىنا دا، باسقا ماقسات­تى اۋ­ديتو­ريا­لارعا دا (ماسەلەن، بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنىڭ تىڭ­داۋشى­لارىنا) ساباق بەرە الۋى شارت. «كون­ۆەر­گەنتتى مۇعالىم» ساباق ماز­­مۇ­نىن دا ءارتۇرلى فورمادا، ماسە­لەن، وقۋ­لىق­تاردىڭ قوسبەتتەرى، اۋديو جا­نە ۆيدەو ساباقتار، لونگريدتەر، پرە­­زەن­­تاتسيا، اني­ماتسيا، ينفوگرافيكا جانە ت.ب. تۇرلەرىندە جاساي العانى ابزال.

كونۆەرگەنتسياعا ءارتۇرلى رولدەردە جۇمىس ىستەۋ قابىلەتى كىرەدى: مۇعالىم، لەك­تور، تالىمگەر، كوشباسشى، ۇيرەنۋشى ستۋ­دەنت، تىڭداۋشى، مەنەدجەر، زەرت­تەۋ­شى.

ارينە مۇعالىمگە دەگەن قوعام تاراپىنان قويىلىپ جاتقان وسىنداي جاڭا تالاپتار ءبىلىم بەرۋ باعدارلا­ما­لارىنىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى مەن مازمۇنىن، جاڭا فورماتتاعى كاسى­بي مۇعالىمنىڭ قالىپتاسۋىنداعى جاڭا تاسىلدەر مەن ادىستەردى ەنگىزۋدى انىق­تايدى. بۇل بارلىق قولدانىستاعى باع­دار­لامالاردى 100% قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدى: ءتيىمسىز نەمەسە تيىم­دىلىگى تومەن پاندەردەن باس تارتۋ، بۇرىن­عىلارىن جاڭارتۋ جانە جاڭالارىن قوسۋ. ماسەلەن، جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەك­تەبىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن مۇنداي جۇ­مىس قازىردىڭ وزىندە ءو.سۇلتانعازين اتىن­داعى قوستاناي مەملەكەتتىك پەدا­­گو­گي­كا­لىق ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇرگى­زىلۋدە.

ويىمدى تۇيىندەسەم، ەلىمىز ءۇشىن مۇ­­عالىمنىڭ ۇلتتىق مودەلى مەن كون­ۆەر­گەنتتى پەداگوگ ۇلگىسىن ازىرلەۋىمىز كەرەك.

 

رۋسلان قاراتابانوۆ،

نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت جوعارى ءبىلىم مەكتەبىنىڭ بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارى جونىندەگى اعا مەنەدجەرى

سوڭعى جاڭالىقتار

NASA مارسكا قامداندى

تەحنولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار