بۇگىنگى تاڭدا وقىتۋ ساپاسى مەن وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن جۇمىسپەن قامتۋدىڭ تومەن دەڭگەيىنە قاتىستى كوپتەگەن سىن ايتىلىپ ءجۇر. بۇل پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىن پروفيلدەۋ قاجەت. مەنىڭ ويىمشا, سالانى قاجەتتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قازىرگىدەي 22 ۋنيۆەرسيتەت ەمەس, 3 اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ مۇمكىندىگى جەتكىلىكتى. تۇلەكتەردى ماماندىعى بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋعا پرەزيدەنتتىڭ جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى دامىتۋ تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋى جانە تۇتاستاي اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەردىڭ كووپەراتسياسى جول اشادى. كووپەراتيۆتەر اۋىلدى دامىتۋدىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ساياسي نەگىزى بولا الادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاعىمدى جاڭالىقتار دا بار. مەملەكەت باسشىسى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا قازىرگى تاڭدا ەكى اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتكە – ۇلتتىق اگرارلىق جانە استانالىق س.سەيفۋللين اتىنداعى اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە «عىلىمي-زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» مارتەبەسىن بەرۋ تۋرالى ۇكىمەت قاۋلىسىنىڭ جوباسى قاراستىرىلىپ جاتىر.
اۋىلدىق جەرلەردە يننوۆاتسيانى ءساتتى قولدانۋ ءۇشىن ءبىلىمدى تاراتۋ جۇيەسى وتە ماڭىزدى. بىراق بۇگىندە ول دا شاشىراڭقى كۇيدە. اۋىلدىق جەرلەردە ءبىلىم تاراتۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا باعدارلاما ازىرلەپ جانە ونىڭ بىرىڭعاي وپەراتورى رەتىندە ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىن انىقتاۋدى ۇسىنامىن. بۇگىندە عىلىمي جەتىستىكتەردىڭ وندىرىستە قولدانۋ دەڭگەيىنىڭ تومەن بولۋى ءدال وسى ءبىلىم تاراتۋ جۇيەسىنىڭ ناشار دامۋىنا, سونداي-اق ناقتى ترانسفەرت پەن كوممەرتسياليزاتسيانىڭ بولماۋىنا تىكەلەي بايلانىستى.
وكىنىشكە قاراي, الداعى جىلى اگرارلىق عىلىمدى قارجىلاندىرۋ جوسپارلانعان دەڭگەيدەن 6 ەسە كەم سوماعا قىسقارتىلىپ جاتىر. ارينە, بۇگىنگى جاعدايدا بيۋدجەت شىعىستارىن ازايتۋ قاجەتتىگىن تۇسىنەمىز. بىراق عىلىمدى ورتاشا ەلدەر دەڭگەيىنەن 12,5 ەسە از قارجىلاندىرۋدى وڭتايلى شەشىم دەپ ەسەپتەمەيمىز.
عىلىمي كادرلاردىڭ سانىن كوبەيتۋ ماسەلەسى دە وتە وزەكتى. سوڭعى 30 جىلدا 1 ميلليون تۇرعىنعا شاققاندا رەسپۋبليكادا عىلىمي كادرلاردىڭ سانى 2,5 ەسەگە ازايعان. بۇل كورسەتكىش بويىنشا ءبىز تمد-داعى سەرىكتەستەرىمىزدىڭ وزىنەن 1,5-2 ەسە ارتتا قالىپ وتىرمىز.
جاستار ءۇشىن عالىم بولۋدىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن مىنانى ۇسىنامىن: بىرىنشىدەن, مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار ءۇشىن وقۋ قۇنى مەن ستيپەنديا مولشەرىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەت. بۇعان ءتىپتى, مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىنداعى ولاردىڭ سانىن ازايتۋ ارقىلى دا قول جەتكىزۋگە بولادى; ەكىنشىدەن, «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا ەڭ جاقسى شەتەلدىك عىلىمي ورتالىقتاردا اگرارلىق عالىمدارعا تاعىلىمدامادان ءوتۋ شارالارىن قاراستىرۋ; ۇشىنشىدەن, عىلىمي مەكەمەلەردى بازالىق قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ; تورتىنشىدەن, عىلىمي جابدىق يمپورتىن سالىقتىق جانە كەدەندىك ىنتالاندىرۋ ماسەلەسىن شەشۋ.
تولەۋتاي راحىمبەكوۆ,
ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, «ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى» ۇاق باسقارما توراعاسى
