ايماقتار • 28 مامىر, 2020

ىندەتتى ءتارتىپ جەڭەدى

220 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراعاندى وبلىسىندا «جامان تۇماۋ» جالماڭداپ تۇر. اسىرەسە, تەمىرتاۋ مەن بۇقار جىراۋ اۋدانىندا ىندەتتىڭ ءىرى وشاعى پايدا بولىپ, «كۆي اۋرۋشاڭدىعى» دەگەن ولشەمنىڭ كورسەتكىشىن تىم اسپانداتىپ جىبەردى. جاعداي وسىلايشا قالىپتاسقان سوڭ, ءوڭىر باسشىسى جەڭىس قاسىمبەك اتالعان قالا مەن اۋداننىڭ اكىم­دەرىنە كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستى ءالسىز جۇرگىزگەنى ءۇشىن سوگىس بەردى. ال الدىگۇنى وبلىس اكىمى جەرگىلىكتى Saryarqa تەلەارناسىندا بريفينگ وتكىزىپ, وڭىردەگى قالىپتاسقان جاعداي تۋرالى جانە اتقا­رىلىپ جاتقان شارۋالار جايىندا ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى.

ىندەتتى ءتارتىپ جەڭەدى

 «تارتا جەسەڭ, تاي قالادى»

توتەنشە جاعداي رەجىمى جا­نە كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ قىس­پاعىنا قاراماستان, قاراعاندى وبلى­سىنىڭ ەكونوميكاسى دامىپ كەلەدى. وبلىس اكىمى جىل سوڭىندا ءۇش پا­يىزدىق ءوسىم كۇتىلۋدە دە­گەندى ايتتى.

– قازىرگى قارقىندى باسەڭ­دەتپەۋ ءۇشىن داعدارىسقا قار­سى جوسپار ازىرلەندى. وعان ەكونو­ميكانىڭ نەگىزگى سالالارى بويىنشا 108 ءىس-شا­را كىرەدى. ينۆەستيتسيا تارتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. وبلىستا 17 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ باعىتىندا

1 ترلن تەڭگەدەن استام سومانىڭ 41 ينۆەستيتسيالىق جوباسى جوسپار­لانعان, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.

وسى ورايدا, قاراعاندى وبلىسىندا كوروناۆيرۋسقا قارسى كۇرەس شىعىندارىنا بايلانىس­تى جەرگىلىكتى بيۋدجەت جاپپاي ءىس-شا­رالار بولىگىندە وڭتايلان­دى­رىلىپتى. دەگەنمەن, مۇنداي قادام جوسپارلانعان الەۋمەتتىك باعدارلامالارعا اسەر ەتپەيدى, – دەپ مالىمدەدى وبلىس اكىمى. ياعني, بۇل جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ءوزىنىڭ بارلىق مىندەتتەمەلەرىن ورىندايدى دەگەن ءسوز.

داعدارىس پەن ەپيدەمياعا قار­سى ءىس-شارالارعا باعىتتالاتىن ۇنەم­دەلگەن اقشا فورۋمدار, كور­مەلەر, مادەنيەت جانە سپورت سالاسىنداعى ءىس-شارالار وتكىزۋ­دەن قاقشىپ الىن­عان ەكەن. «تار­تا جەسەڭ, تاي قالادى» دەگەن. ۇنەم­دەلگەن قارا­جاتتىڭ ءبىر بولىگى ەپيدەمياعا قارسى شارالارعا جىبەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, قا­جەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىق­تاردى, وكپەنى جاساندى دەمالدىرۋ اپپاراتتارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالدى. سونىمەن قاتار بۇل قاراجاتتىڭ ءبىرازى «نۇر­لى جەر» باعدارلاماسى بويىن­شا تۇر­عىن ءۇي جانە ينجەنەرلىك-كوم­مۋ­نيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم قۇرىلىسىنا باعىتتالماقشى.

رەسپۋبليكالىق جانە وبلىس­تىق بيۋدجەتتەن دارىگەرلەر ءۇشىن جەكە قورعانۋ قۇرالدارىن, مەدي­تسينالىق جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا, توتەن­شە جاعدايدى قام­تاماسىز ەتۋ بو­يىن­شا ءىس-شارا­لار­دى وتكىزۋگە جانە باسقا دا قا­جەتتىلىكتەرگە 4,8 ملرد تەڭگە بو­لىنگەن.

قازىرگى تاڭداعى باستى مىندەت­تەردىڭ ءبىرى – تۇرعىنداردى تابىسى تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ. وسى باعىتتاعى جوبالارعا 63,7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. سونى­مەن قاتار «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىس­پەن قامتۋدىڭ جانە جاپپاي كاسىپ­كەر­لىكتى دامىتۋدىڭ باع­دارلا­ما­سىن جۇزەگە اسىرۋعا 8 ملرد تەڭ­گەدەن استام قارجى قاراستى­رىلىپ­تى.

قورىتا ايتقاندا, «حالىق ال­دىن­داعى بارلىق الەۋمەتتىك مىن­دەتتەمەلەر ورىندالادى», دەپ ۋادە بەردى ج.قاسىمبەك.

پتر-زەرتحانالار بۇرىن نەگە اشىلماعان؟

ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا تەمىر­تاۋ مەن جەزقازعان قالالا­رىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن انىقتايتىن پتر-زەرتحانالار اشىلادى. ءوڭىر باسشىسى مۇنداي زەرتحانالار اشۋدى وبلىستىڭ بارلىق ءىرى جۇمىس بەرۋشىلەرى دە قولعا الۋى كەرەگىن ايتتى.

– الەۋمەتتىك ازاماتتىق جا­ۋاپ­كەرشىلىك تانىتىڭىزدار, قىز­مەتكەرلەرىڭىزدىڭ دەنساۋلى­عىنا قامقورلىق جاساڭىزدار جانە قىزمەت­كەرلەرىڭىزدى تەستىلەۋ ءۇشىن كوشپەلى زەرتحانالاردىڭ جۇمى­سىن ۇيىمداستىرىڭىزدار. بۇل ءوز كەزەگىندە ۆيرۋس انىقتالعان جاعدايدا تارالۋ تىزبەگىنىڭ جولىن كەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ال دەر كەزىن­دە باستالعان ەمدەۋ اۋرۋدىڭ اۋىر تۇرىنە كوشۋىنە جول بەرمەيدى, – دەدى ج.قاسىمبەك.

بۇگىندە مۇنداي زەرتحانا قا­راعاندى قالاسىندا عانا جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ قۋاتى تاۋلىگىنە        1 200 ادامعا تەست جاساۋعا جەتەدى. «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسى تەمىرتاۋدا زەرتحانا اشۋ ءۇشىن «وليمپ» كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق زەرتحاناسىمەن شارت جاساستى. ءساتىن سالسا, مۇندا كۇن سايىن مىڭداعان تەست وتكىزىلەتىن بولادى. جەزقازعاندا قۋاتى تاۋلىگىنە 500 تەست بولاتىن پتر-زەرتحاناسىن ىسكە قوسۋ جوس­پارلانعان. وعان قاجەتتى قۇرال-جاب­دىقتار «قازاقمىس» كور­پو­راتسياسىنىڭ ەسەبىنەن ساتىپ الىن­دى. مۇنداي زەرتحانانى بال­قاش قالاسىندا دا اشۋ جوسپاردا بار.

وسى ورايدا, الپاۋىت كاسىپ­ورىندار پتر-زەرتحانالاردى اشۋدى كوروناۆيرۋستان قاۋىپ تونە باستاعاندا نەگە قولعا المادى دەگەن زاڭدى سۇراق تۋادى.

قازىرگى تاڭدا كۇننەن-كۇنگە ءورشىپ بارا جاتقان كورونا­ۆيرۋس­تىڭ سالدارىنان مەديتسينا سا­لاسىنداعى ماسەلەلەرگە تىڭ كوز­قاراسپەن قاراۋ قاجەتتىگى تۋىن­دادى. مىسالى, بۇگىندە قارا­عاندى وبلىسىندا اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار قارقىندى تۇردە جاڭعىرتىلۋدا. بيىل قاراشا ايىنا دەيىن وبلىستىق بيۋدجەت­تەن 905 ملن تەڭگە ءبولىپ, 7 مەدي­تسينالىق نىساندى قالپىنا كەل­تىرۋ جانە جاڭعىرتۋ جوسپاردا بار. ينفەكتسيالىق بولىمشەلەردى قو­سىمشا جابدىقتاۋعا 400 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان.

ج.قاسىمبەك وبلىستاعى كلي­ني­­كالىق ەپيدەميولوگتاردىڭ بار­لىعى كاسىبي دەڭگەيلەرىن مىن­دەتتى تۇردە ارتتىرۋلارى كەرەك دەپ سانايدى. سوندا عانا وبلىس­تا زاماناۋي ستاندارتتارعا جاۋا­پ بەرەتىن, بىلىكتى ماماندارمەن قام­­تاماسىز ەتىلگەن ينفەكتسياعا قارسى قاۋىپسىزدىكتىڭ مىقتى ين­فرا­قۇرىلىمى قۇرىلادى.

ءدامحانانىڭ اشىلۋى كۆي-ءدىڭ اشۋىنا تيمەسىن دەڭىز...

بريفينگتە ج.قاسىمبەك كاران­تيندىك شارالاردىڭ بوساڭسۋىنا قاراماستان, سانيتارلىق تالاپتاردى بۇلجىتپاي ورىنداۋ, قوعام­دىق ورىنداردا بەتپەردە كيىپ, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ جانە سانيتايزەرلەردى پايدا­لانۋ قاجەتتىگىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە سالدى. سونداي-اق ول كا­ران­تيندىك شەكتەۋدىڭ كوروناۆيرۋس ين­فەكتسياسىنىڭ الدىن الۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى ءىس-شاراسى ەكە­نىن اتاپ ءوتتى.

– سۋىق تيۋ بەلگىلەرى كەزىندەگى ءوزىن ءوزى وقشاۋلاۋ جانە دارىگەردى جەدەل شاقىرۋ, بەتپەردە كيۋ, كەزەكتە, قوعامدىق كولىكتە, سەرۋەندەۋ كەزىندە الەۋمەتتىك قاشىق­تىقتى ساقتاۋ – بۇل سانيتارلىق دارىگەردىڭ تالابى عانا ەمەس, بۇل وركەنيەتتى قوعامنىڭ بار­لىق مۇشەسى ورىنداۋى ءتيىس قازىر­گى زامانعى ەتيكەتتىڭ جاڭا ەرە­جەلەرى, – دەدى ول.

بريفينگتە ءوڭىر باسشىسى قارا­عاندى وبلىسىندا ساۋدا ور­تا­لىقتارى, ءدامحانالار مەن مەيرامحانالاردىڭ 29 مامىردان باستاپ جۇمىس ىستەيتىنىن مالىمدەدى. ءدال وسى كۇنى 30 ادامعا دەيىنگى سىيىمدىلىعى بار جازعى تەرراسالار مەن قوناقۇيلەر دە كەلۋشىلەرگە ايقارا ەسىك اشادى. ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى دا اشىلعانىمەن, وندا ورنالاسقان بالالار الاڭدارى مەن كينوتەاترلار ازىرگە جابىق بولادى. بالاباقشالارداعى كەزەكشى توپتار ماۋسىمنىڭ 1-جۇلدىزىندا جۇمىسىن باستايدى.

سونىمەن قاتار ج.قاسىمبەك كۆي اۋرۋشاڭدىعىنىڭ ءوسۋى تومەندەپ, ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتانار بولسا, ماۋسىم ايىنى­نىڭ باسىندا تەمىرتاۋ قالاسى مەن بوتاقارا كەنتىن اشۋدىڭ جوسپاردا بار ەكەنىن دە حابارلادى. دەگەنمەن, ول كۆي اۋرۋشاڭ­دىعىنىڭ ءوسۋى تومەندەگەن جاع­دايدا عانا كارانتيندىك شارالاردى ودان ءارى جەڭىلدەتۋگە بولاتىنىن مالىمدەدى.

«ەڭ باستىسى, كارانتين ءتارتى­بىن قاتاڭ ساقتاپ, ەرەجەلەردى بۇلجىتپاي ورىندايتىن بولساق, ءبىز كوروناۆيرۋستى مىندەتتى تۇردە جەڭىپ شىعامىز», دەپ قورىتتى ەل الدىنداعى ءسوزىن ج.قاسىمبەك.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار