كۇن تارتىبىندە ەاەو مەملەكەتتەرىنىڭ الداعى تاياۋ كەزەڭدەگى ماكروەكونوميكالىق ساياساتىنا, 2019 جىلى ەاەو حالىقارالىق قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى, سونداي-اق باسقا دا بىرنەشە ماسەلە قارالدى. وتىرىس كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى ماسەلەسى ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق باعىتتارىن بەكىتۋ بولۋى ءتيىس ەدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل ەاەو-نىڭ ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك رەتىندە الداعى كەزەڭدەگى دامۋىنىڭ باعىتىن بەلگىلەيتىن جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردى ودان ءارى دامىتۋ تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ ەرەجەلەرىن قامتيتىن 11 جۇيەلىك بلوكتارعا توپتاستىرىلعان 330 شارا مەن مەحانيزمدەردى بەكىتۋدى قاراستىراتىن اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات.
وسىنداي ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجاتتى قابىلداۋ وداقتىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنان سالماقتى جانە ويلاستىرىلعان ءتاسىلدى تالاپ ەتەدى. ستراتەگيانى ىسكە اسىرۋ 13 حالىقارالىق شارتتى, ەاەو-نىڭ 60-تان استام نورماتيۆتىك اكتىنى ازىرلەپ قول قويۋدى, وداق تۋرالى شارتقا 25-كە جۋىق وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى, سونداي-اق ەاەو-عا مۇشە ەلدەردىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا وزگەرىستەردى ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا ستراتەگيا جوباسى قارالىپ, جالپى ۇكىمەتارالىق كەڭەستە ماقۇلداندى. الايدا تۇپكىلىكتى بەكىتۋ وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارىنان تۇراتىن جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ (جەەك) وتىرىسىندا كەلىسىلگەن شەشىممەن جاسالىنۋى ءتيىس بولاتىن.
جەەك وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى ق.ك.توقاەۆ ەاەو اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق قازىرگى كۇردەلى جاعدايلاردا ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ باسىم جانە نەگىزگى ەلەمەنتى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, قازىرگى ۋاقىتتا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ناتيجەسىندە تۋىنداعان بارلىق شەكتەۋلەر مەن كەدەرگىلەردى كەزەڭ-كەزەڭمەن الىپ تاستاۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ تابىلادى. ەكونوميكالىق بايلانىستاردى قالپىنا كەلتىرۋ مەن نىعايتۋ ەاەو تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى كۇشەيتىلگەن جۇمىسپەن جانە كولىك-لوگيستيكالىق قىزمەتتەردى كەڭەيتۋمەن سۇيەمەلدەنۋى ءتيىس.
ەەاو-تىڭ ساندىق كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ بيزنەس-پروتسەستەردىڭ تيىمدىلىگىن ەداۋىر ارتتىرادى, تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ, جۇمىس كۇشىنىڭ ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋ كەدەرگىلەرىنىڭ ايقىندىعى مەن جويىلۋىنا ىقپال ەتەدى, تيىسىنشە ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك قۇرىلعان نەگىزگى ماقسات ىسكە اسىرىلۋدا. تسيفرلى كۇن ءتارتىبىن ىسكە اسىرۋدان الىناتىن ەكونوميكالىق تيىمدىلىك بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتىنا وڭ اسەر ەتەدى. وسىلايشا, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ساراپتامالىق باعالاۋىنا سايكەس, ەاەو-نى تسيفرلاندىرۋ وداقتىڭ ىشكى جالپى ءونىمىن 2025 جىلعا قاراي ەاەو-نىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ جالپى كۇتىلەتىن ءوسىمىن 10,6%-عا ارتتىرۋى مۇمكىن.
مەملەكەت باسشىسى «2025 جىلعا دەيىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن انىقتايتىن» قۇجات جوباسىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ق.توقاەۆ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزىلگەن ستراتەگيانىڭ جەكەلەگەن اسپەكتىلەرىن سىنعا الدى. اتاپ ايتقاندا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ وكىلەتتىكتەرىن نەگىزسىز كەڭەيتۋگە قارسى پىكىر ءبىلدىردى. ەەك وكىلەتتىكتەرىنىڭ شەڭبەرىنە ەاەو نەگىزگى ەكونوميكالىق ماسەلەلەرىن رەتتەۋ جانە ۇيلەستىرۋ كىرەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم سياقتى سالالارداعى ورگاننىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ ونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ فوكۋسىن ىعىستىرادى. بۇدان باسقا, ساۋدا-ەكونوميكالىق ماسەلەلەر بويىنشا ەكىجاقتى فورماتتا كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ ەاەو مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ايرىقشا ەرەكشەلىگى بولىپ قالۋى ءتيىس. قازاقستان پرەزيدەنتى ەاەو ورگاندارىنىڭ قۇزىرەتىنەن تىس قالۋى ءتيىستى سالالار بار ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
جەەك شەشىمىمەن بارلىق تاراپتار ستراتەگيالىق قۇجاتتى تۇتاستاي ماقۇلدادى, الايدا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا پىسىقتاۋعا جىبەرىلدى جانە كەڭەستىڭ كەلەسى وتىرىسىندا قايتا قارالاتىن بولادى, ونى كۇزدە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە كوزبە-كوز فورماتتا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
زارەما شاۋكەنوۆا,
پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
