زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى تۇجىرىمدارى مەن كەڭەستەرى ونلاين ترانسلياتسيا اياسىندا ۇسىنىلدى. نەگىزگى بايانداماشىلار – قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورىنىڭ جوبا جەتەكشىسى گۇلبانۋ پازىلحايروۆا, «تالاپ» قولدانبالى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى راحىم وشاقباەۆ, اەسي ساراپشىسى سابينا ساديەۆا بولدى. ءىس-شارانى Whiteshield Partners كومپانياسىنىڭ سەرىكتەسى قانىش تولەۋشين جۇرگىزدى. سونىمەن بىرگە تالقىلاۋعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلار شاقىرىلدى. ولار:
- التاير احمەتوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى;
- ياكۋپ بەريش, بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى;
- ەدۋاردو ارارال, پروفەسسور, اتىنداعى مەكتەپ لي كۋان يۋ, سينگاپۋر ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى;
- ريكاردو پەليتستسو, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوعارى ساياسات مەكتەبى دەكانىنىڭ ورىنباسارى;
- رۋستام ءجۇرسىنوۆ, قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىل;
- ايانا ماناسوۆا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ فرانتسياداعى ەلشىلىگىنىڭ ەىدۇ ءوزارا ارەكەتتەستىگى جونىندەگى كەڭەسشى-وكىلى;
- ايگۇل سولوۆەۆا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ارنايى مونيتورينگ توبىنىڭ جەتەكشىسى.
اۆتورلار مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ نەگىزگى پارامەترلەرىن ۇسىندى. زەرتتەۋ بارىسىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى دامۋىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىنىڭ سالىستىرمالى تالداۋى جۇرگىزىلدى جانە مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ قازىرگى جاعدايىنا باعا بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا كەلەسى جۇيەلىك پروبلەمالار ورىن الۋدا: مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعى مەن ەسەپ بەرۋشىلىگىنىڭ جەتىسپەۋى, قىسقا جوسپارلاۋ كوكجيەگى («شورتتەرميزم»), مەملەكەتتىك اپپارات پەن ازاماتتار اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تيىمسىزدىگى, مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردىڭ مولىنان بولۋى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تارتىمسىزدىعى, مەملەكەتتىك اپپارات تيىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋى, ەكونوميكاداعى مەملەكەت ۇلەسىنىڭ جوعارى بولۋى, اشىق ەمەس جانە ءتيىمسىز كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور.
سونىمەن بىرگە, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى مەن ازاماتتىق بەلسەندىلىكتىڭ وسۋىنە بايلانىستى مەملەكەتتىك اپپارات قازىرگى زامانعى سىناقتارعا وسال بولىپ قالا بەرەدى. مۇنىڭ ءبارى ءارى قاراي دامۋ مۇمكىندىكتەرىن ايتارلىقتاي قىسقارتادى, پاراديگمالاردىڭ اۋىسۋىن جانە تۇبەگەيلى جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزۋدى قاجەت ەتەدى.
زەرتتەۋشىلەر توبى نەگىزگى تۇجىرىمدار رەتىندە يننوۆاتسيالىق مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋ جانە قوعامدى مەملەكەتتىك باسقارۋ پروتسەسىنە تەڭ دارەجەدە تارتۋ, فۋنكتسيالاردى تۇبەگەيلى تومەندەتۋ جانە مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىنا يننوۆاتسيالاردى جەدەل ەنگىزۋ, مەملەكەت پەن ازاماتتار اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن قۇرۋ جانە ءاربىر ازامات ءۇشىن بولاشاقتىڭ قاراپايىم جانە تۇسىنىكتى بەينەسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىلىگىن بەلگىلەدى.
شەشىمدەر پاكەتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نەگىزگى فۋنكتسيونالىن انىقتاۋعا جانە مەملەكەتتىك اپپاراتتى جۇيەلى وڭتايلاندىرۋعا, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىنە يننوۆاتسيالاردى كەشەندى ەنگىزۋگە, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ تيىمدىلىگىن جان-جاقتى باعالاۋعا, وڭىرلەردەگى ازاماتتىق بەلسەندىلىكتى دامىتۋعا جانە «جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدىڭ ەكونوميكالىق نەگىزدەرى» باعدارلاماسىن دامىتۋ پروتسەسىنە قوعامدى تارتۋعا باعىتتالعان. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تۇبەگەيلى اشىقتىعىن, ونىڭ ىشىندە بيۋدجەتتىڭ بارلىق ءتورت دەڭگەيىندە بيۋدجەتتىك اقپاراتقا قول جەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋى ۇسىنىلادى. سايلاۋالدى بەلسەندى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا جانە سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋدىڭ پاندىك يندەكسىن ەنگىزۋگە نازار اۋدارىلادى.
تانىستىرىلىمنان كەيىن ساراپشىلار زەرتتەۋ تاسىلدەرىنە جانە ونىڭ ناتيجەلەرىنە وڭ باعا بەردى, سونىمەن قاتار ودان ءارى جەتىلدىرۋدىڭ ۇسىنىلعان باعىتتارىن ۇسىندى.
سونىمەن, ا.احمەتوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مەملەكەتتىك باسقارۋدى 2025 جىلعا دەيىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتىپ, كاسىبي تالقىلاۋ مەن وسى پروتسەسكە ساراپشىلاردى تارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن بەلگىلەدى.
ازاماتتىق قوعامدى تارتۋ ماسەلەسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ارنايى مونيتورينگ توبىنىڭ جەتەكشىسى ا.سولوۆەۆا دا كوتەردى: «بۇگىنگى تاڭدا پرەزيدەنت باستاماشى بولعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. سوندىقتان, اۆتورلاردىڭ ازاماتتىق قوعامدى باسقارۋعا بەلسەندى قاتىسۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتەتىنى قۋانتادى. مەنىڭ ويىمشا, ءبىزدىڭ ازاماتتارعا زاڭنامالىق اكتىلەردى ازىرلەۋگە, بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ مەن جۇمساۋعا, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسۋ كەرەك. بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك بەلسەندىلەرىمىز ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ, بيۋدجەتتىڭ اشىقتىعى, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە مونيتورينگ جاساۋ جونىندەگى جوبالارعا باستاماشى بولىپ وتىر جانە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن تىعىز ىنتىماقتاستىقتا. الايدا, مەملەكەتتىك باسقارۋداعى ازاماتتىق قوعامنىڭ ءرولى ءالى تولىق اشىلعان جوق».
ۆەبيناردىڭ قورىتىندى كەزەڭى اۋديتوريانىڭ سۇراق-جاۋاپ سەسسياسى بولدى. مەملەكەتتىك قىزمەتتى ترانسفورماتسيالاۋ جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردى وڭتايلاندىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
