رۋحانيات • 12 مامىر, 2020

اتاڭا نە ىستەسەڭ, الدىڭا سول كەلەدى

1910 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ماقالانىڭ تاقىرىبى ايتىپ تۇرعانداي, قازاقتا ءدال وسىنداي ماقال بار. بۇنىڭ ارعى ءتۇبى قۇران-حاديستەن الىنعان سياقتى. ويتكەنى قۇراندا «اركىم قولەكى ىستەگەن كۇناسىنە ساي زاردابىن تارتادى» دەيتىن ماعىنادا اشىق ايات بار. وسى ورايدا ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز: ەرتەدە تاۋلى-قىر­قالى, سۋلى-نۋلى, ورمان-تو­عايلى وڭىردە ءبىر تايپا مەكەن ەتىپتى. ەل بولعان سوڭ بايى مەن كەدەيى, جاقسىسى مەن جامانى, ءبىلىمدىcى مەن نادانى ارالاسىپ ءومىر ءسۇرىپتى.

اتاڭا نە ىستەسەڭ, الدىڭا سول كەلەدى

وسى ەلدىڭ ىشىندە ۇيلەنگەنىنە كوپ جىل بولماعان جاس وتباسى ءومىر ءسۇرىپتى. ولاردىڭ قولىندا ابدەن قارتايعان, اسىراۋعا مۇقتاج كارى اكەلەرى بار ەكەن. جاسىندا باعىپ-قاعىپ وسىرگەنىنە قا­راماي جاس جىگىت قارت اكەسىنە ءجوندى كو­ڭىل بولمەيدى. و دۇ­نيەگە اتتاناتىن ول­مەلى شال رەتىندە قا­رايدى. قاريانىڭ قارنى بىردە اش, بىردە توق, بالا مەن كەلىننىڭ بەرگەنىن ءىشىپ, بەرمەسە سابىر ساقتاپ, ءبىر قۇدايعا عانا جالبارىنىپ جاتا بەرەدى.

قاريانىڭ جاتقان جەرى مۇنداي جايسىز بولار ما. بالالارى بولسا بۇتا­عى دۇرىس ارشىلماعان تال اعاشتان جاسالعان توسەك-ساكىگە جۇقا توسەنىش تاس­تاپ, سوعان جاتقىزىپ قويادى. قاريانىڭ قارسىلاسۋعا قاۋقارى جوق, اعاش توسەكتە جامباسى تەسىلىپ, كوزى بوتالاپ جاتادى. تەك قانا ەندى-ەندى ەسى كىرىپ كەلە جاتقان ءتورت جاسار نەمەرەسى اتاسىنا كەلىپ, ماڭدايىنان سيپاپ, ساقالىن تاراپ قاسىنان شىقپايدى.

اتاسىنىڭ اعاش باتىپ, جاۋىر بول­عان ارقاسىن سيپايدى, جارا­سىنا ماي جاعىپ كومەكتەسەدى. اتاما بۇلاي جاسا­ماڭدار دەپ, ءوزىنىڭ اكە-شەشەسىنە ايتىپ كورەدى. ولار ادەتتەگىدەي ءمان بەرمەيدى. سودان ابدەن امالى تاۋ­سىلعان نەمەرە شاعىن اۋلانىڭ ىشىنە جاس شىبىقتاردى جينايدى. ولاردى نان جاباتىن پەشتىڭ ۇستىنە قويىپ شالا كەپتىرەدى. سودان كەيىن اسىقپاي توقۋدى باستايدى. ءتورت جاسار بالانىڭ قولىنان ارينە بىر­دەمە كەلمەسى انىق. بىراق جۇمىسىن توقتاتپايدى. قا­شان كورسەڭىز اۋلادا شىبىق توقىپ وتىرعانى.

سودان ءبىر كۇنى بالانىڭ اكە-شەشەسى: «سەن وسى نە ىستەپ ءجۇرسىڭ, مىنا جاس شى­بىقتاردى قايتەسىڭ؟», دەپ سۇرايدى. سوندا بالا: «جاس شىبىقتاردان ساكى-توسەك توقىپ جاتىرمىن», دەيدى. «ونى قايتەسىڭ؟». «سىزدەر قارتايعاندا سون­دا جاتقىزامىن», دەيدى. سوندا بارىپ اكە-شەشەسى ەسىن جي­عان ەكەن. سول ساتتەن باستاپ اكەسى قاريانى جۇمساق توسەككە جاتقىزىپ, كۇتىپ باعىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار