ءبىزدىڭ بىرلىگىمىز – قازىرگى قيىندىقتى ەڭسەرۋدىڭ كەپىلى - قايرات بالابيەۆ

بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ باس ەكونوميسى ماكسيمو كاللەن ءوز ماقالاسىندا «ۇزاققا سوزىلعان پاندەميا فەرمەر, اۋىل شارۋاشىلىق مەكەمەسى, وڭدەۋشى, جەتكىزۋشى, ساتۋشى سياقتى ءتۇرلى سالالاردى قامتيتىن ازىق-ت ۇلىك تاسىمالىنا جىلدام قيىندىق كەلتىرۋى مۇمكىن» دەپ ەسكەرتكەن بولاتىن.

مىنە بۇگىنگى تاڭدا سونىڭ سالدارى انىق بايقالۋدا. تۇتىنۋشىلاردىڭ ءومىر سالتى وزگەردى. ەلدەر اراسىندا ازىق-ت ۇلىك تاسىمالى بۇزىلدى. ءبىزدىڭ ەلگە دە ونىڭ سالقىنى ءتيدى.

سونىڭ ءبىرى,  قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى اگرارشىلار تاپ بولعان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – وندىرىلگەن باقشا, كوكونىس ونىمدەرىن ونىڭ ىشىندە قىرىققابات ءونىمىن وتكىزۋ.

تۇركىستان وبلىسىندا 8,0 مىڭ گا-عا ەرتە پىسەتىن قىرىققابات ەگىلىپ, ءساۋىر-مامىر ايلارىندا 300,0 مىڭ توننا ءونىم جيناۋ جوسپارلانىپ, ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىقتارىنا 50,0 مىڭ توننا جانە رەسەي فەدەراتسياسىنا 250,0 مىڭ توننا قىرىققابات ءونىمىن ساتۋ كوزدەلگەن.

بۇگىنگى تاڭدا 44,5 مىڭ توننا قىرىققابات ساتىلدى. ونىڭ ىشىندە:

• ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىقتارىنا - 30,1 مىڭ توننا ساتىلسا;
• رەسەي فەدەراتسياسىنا - 14,4 مىڭ توننا ەكسپورتتالدى.

قازىرگى تاڭدا, اگروقۇرىلىمداردا شامامەن 250,0 مىڭ توننا قىرىققابات ءپىسىپ دايىن تۇر.

الايدا الەمدىك پاندەمياعا بايلانىستى قىرىققابات ونىمىنە سۇرانىس بولماي, باعاسى 15-20 تەڭگەدەن ساتىلۋدا.

1 كگ قىرىققابات ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى 50 تەڭگە (1 گا شىعىنى ورتاشا 1,75 ملن تگ. ورتاشا ونىمدىلىك 35 توننا) بولىپ, اگروقۇرىلىمدار شىعىنعا ۇشىراپ وتىر.

وسى قيىندىقتاردىڭ بارلىعى ونسىز دا تۇرالاپ وتىرعان شارۋالاردىڭ ماڭداي تەرىن توگە وتىرىپ وندىرگەن ونىمدەرىنىڭ بۇزىلۋىنا, ەگىس القاپتارىندا جارامسىزدانىپ قالۋىنا سەبەپ بولدى.

بىلتىر بازار نارىعىندا كيلوگرامى 200-300 تەڭگەدەن ساتىلىپ جۇرگەن قىرىققابات, بۇگىندە 15-20 تەڭگەدەن وتپەي وتىر.

قالىپتاسقان جاعداي ەرتە كوكونىس ەگۋمەن اينالىسقان 2600-گە جۋىق شارۋالار مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ تۇرمىس جاعدايىن قيىنداتىپ وتىر.

ءوز ونىمدەرىن وتكىزە الماي, قىرۋار زيان شەگىپ جاتقان تۇركىستان وبلىسى فەرمەرلەرىنىڭ جانايقايىن ەسكەرگەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق ەستاي ۇلى شوكەەۆ شۇعىل ءتيىستى شارالار قابىلداپ, وتاندىق اۋىلشارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن قولداۋ تەتىكتەرىن قاراستىرۋدا.

وبلىس اكىمى قالىپتاسقان جاعدايدىڭ وتە كۇردەلى جانە ۋاقىت كۇتتىرمەيتىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ماسەلەلەردى شۇعىل تۇردە قاراپ, ءتيىستى شەشىمدەر قابىلداي ءبىلدى.

ماسەلەنىڭ كۇردەلىلىگىن ەسكەرگەن وبلىس اكىمى وزەكتى ماسەلەنى ۇكىمەتتىڭ نازارىنا جەتكىزىپ, ءتيىستى مينيسترلىكتەرمەن, ەلىمىزدىڭ باسقا وبلىس اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ ءتيىستى شارالار اتقارۋدا.

2020 جىلدىڭ 2 مامىر كۇنى ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار تۇركىستان وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردى قولداۋ ماسەلەسىنە قاتىستى سەلەكتورلىق جيىن وتكىزدى. جيىن قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن زارداپ شەككەن فەرمەرلەرگە ەكىنشى كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى ءۇشىن 1,6 ملرد تەڭگە نەسيە ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

اگروقۇرىلىمداردى قولداۋ ماقساتىندا بىرنەشە باعىتتا جۇمىستاردى اتقارۋ كوزدەلۋدە.

بىرىنشىدەن,  شىعىنعا ۇشىراعان اگروقۇرىلىمدارعا ەكىنشى ءونىمىن ەگۋ ماقساتىندا تومەندەتىلگەن پايىزبەن نەسيە بەرۋ ارقىلى قارجىلاندىرۋ.

ەكىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ بارلىق قالالارى مەن وبلىستارى تۇراقتاندىرۋ قورلارىنان قارجى ءبولۋ ارقىلى حالىقتىڭ 1 ايعا قاجەتتى كولەمىن ەكى اپتا مەرزىم ىشىندە ساتىپ الۋدى ۇيىمداستىرۋ.

وسى باعىتتا قىرىققابات ءونىمىن وتكىزۋ ماقساتىندا 9 وبلىس, قالامەن (الماتى, شىمكەنت قالالارى جانە ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان, قوستاناي, قىزىلوردا, قاراعاندى, پاۆلودار, جامبىل) مەموراندۋم جاسالىپ قول قويىلدى.

قىرىققابات ءونىمىنىڭ نەگىزگى بولىگى رەسەي فەدەراتسياسىنا ەكسپورتتالۋى قاجەت.

بۇل رەتتە, تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىمەن ەكسپورتتاۋشى وپەراتورلاردى قولداۋ ماقساتىندا 140,0 ملن تەڭگە نەسيە قارجى ءبولۋ ارقىلى 1700 توننا قىرىققابات ءونىمىن رەسەي فەدەراتسياسىندا ءىرى ساۋدا جەلىسىمەن كەلىسىم شارتقا وتىرىپ, تىكەلەي جەتكىزىلەتىن بولادى.

وسىعان وراي, ۇكىمەت تاراپىنان قىرىققابات ءونىمىن رەسەي فەدەراتسياسىنا تاسىمالداۋ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, 250,0 مىڭ توننا قىرىققابات ءونىمىن وتكىزۋ نۇكتەلەرىن انىقتاپ, ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانۋدا.

سونىمەن قاتار, «قازاقستان تەمىر جولى» اق-ى ارقىلى قىرىققابات ءونىمىن تەمىر جول ارقىلى تاسىمالداۋ مۇمكىندىن قاراستىرۋ, قىرىققابات ءونىمىن تاسىمالداۋعا بەرىلەتىن فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكاتتارمەن سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى دە قامتاماسىز ەتۋگە جانە كەدەندىك بەكەتتەردە كەدەرگىسىز تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋ شارالارى اتقارىلۋدا.

سونداي-اق, وڭتۇستىكتە وندىرىلگەن ونىمدەردى قازاقستاننىڭ باسقا دا وڭىرلەرىنە جەتكىزۋدىڭ لوگيستيكاسىن قالىپتاستىرا وتىرىپ, رەسپۋبليكا كولەمىندە ءبىلىم, مەديتسينا, الەۋمەتتىك سالا مەكەمەلەرىن, تۇرعىنداردىڭ از قامتاماسىز ەتىلگەن بولىگىن جاڭا كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلۋدا.

وبلىستار مەن ءىرى قالالارداعى اۋرۋحانالارعا, ينتەرناتتارعا, بالالار مەن قارتتار ۇيلەرىنە, باسقا دا الەۋمەتتىك مەكەمەلەرگە كوكونىستەردى ساتىپ الۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن شارالارىن قولدانۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىنە قاراستى اسكەري بولىمشەلەرگە, جازانى وتەۋ مەكەمەلەرىنە دە, وسىنداي تارتىپپەن اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك جاساۋ شارالارى اتقارىلۋدا.

وسى باعىتتا وبلىس اكىمى ومىرزاق ەستاي ۇلى شوكەەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قىرۋار جۇمىستار اتقارىلۋدا. وسىنداي توتەنشە جاعداي كەزىندە ءبىر عانا وبلىس اكىمدىگىنىڭ, اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسىنا قاراپ وتىرماي, بارشامىز ەل بولىپ قولداۋ كورسەتۋىمىز قاجەت. 

تۇتاستىعىمىزدى تاعى ءبىر رەت دالەلدەيتىن كۇن تۋدى.

ءبىزدىڭ بىرلىگىمىز – قازىرگى قيىندىقتى ەڭسەرۋدىڭ كەپىلى.

وبلىسىمىزدىڭ ىسكەر ازاماتتارى, دەمەۋشىلەر, كاسىپكەرلەر جەر جىرتىپ, مال ءوسىرىپ ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان شارۋالارعا وسىنداي قىسىل-تاياڭ كەزدە بارىنشا قولداۋ كورسەتەدى دەگەن سەنىمدەمىن.

بۇگىنگى قاسيەتتى رامازان ايىندا جانى جومارت جاندارىمىز باقشا, كوكونىس ونىمدەرىن, سونىڭ ىشىندە قىرىققابات ءونىمىن ساتىپ الىپ, از قامتىلعان وتباسىلارعا تەگىن تاراتۋدا.

تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى دا بۇل شارادان تىس قالماي, ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا.

اتاپ ايتقاندا, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى نۇرالى ءابىشوۆ ارىپتەسىمىز 100 توننا قىرىققابات ءونىمىن ساتىپ الىپ, از قامتىلعان وتباسىلارعا تەگىن تاراتۋدا. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءالى دە جالعاسىن تاباتىن بولادى.

«جاۋ جاعادان العاندا, ءبورى ەتەكتەن الادى» دەپ دانا حالقىمىز ايتپاقشى وزبەكستانداعى سۋ قويماسى بوگەتىنىڭ جارىلۋى سالدارىنان ماقتاارال اۋدانىنداعى بىرنەشە ەلدى مەكەن, ەگىس القاپتارى سۋ استىندا قالدى. سەلدەن 620 ءۇي زاقىمدانعان.  زارداپ شەككەن وتباسىلارعا, شارۋالارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى كومەك كورسەتىلەتىن بولادى. جاقىنىنا جىلۋىن جيناپ, كومەككە اسىققان ەلىمىزدىڭ باسقا وبلىستارىنان دا گۋمانيتارلىق كومەكتەر كەلۋدە. 

قيىندىقتا قول ۇشىن بەرۋ – يگى ءداستۇر, حالقىمىزدىڭ قانىندا بار, بويىمىزعا سىڭگەن اسىل قاسيەت.

ەرتە مە, كەش پە, كوروناۆيرۋس باسەڭدەپ, ءجۇرىس-تۇرىس پەن ساۋدا-ساتتىققا قويىلعان شەكتەۋ الىنادى, ءسويتىپ ازىق-ت ۇلىك تاسىمالىنىڭ تىزبەگى بۇرىنعى قالپىنا قايتا ورالادى. مۇنداي ۋاقىتشا قيىندىقتار كەزىندە سابىرلىق تانىتا ءبىلۋىمىز قاجەت.

بۇكىل حالىق, قالىڭ ەل بولىپ جۇمىلۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن مەن ءبىز ارىس قالاسىن اپاتتان كەيىن جەدەل قالپىنا كەلتىرگەن كەزدە كورسەتكەن ەدىك. بىرلىك باردا الىنبايتىن اسۋ جوق.

ەلىمىز بۇل قيىندىقتى دا ەڭسەرىپ, دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باسادى دەپ نىق سەنەمىن.

ءبىز بىرگەمىز!

قايرات بالابيەۆ,

تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى