ۇلتتىق تاريحتاعى قيلى زاماندى بەينەلەيتىن «قازاقتاردىڭ ۇلى بوسۋى» اتتى تريپتيحىن, «يساتاي- ماحامبەت», «بالۋان شولاق» پەن «تۇيە پالۋان» اكۆارەلدەرىن, ازامات سوعىسىنىڭ باتىرلارى: «امانگەلدى يمانوۆ», «ءالىبي جانگەلدين», ۇلى اقىن «اباي» مەن تۇڭعىش رەت ۇلى كۇيشى «قۇرمانعازىنىڭ» بەينەلەرىن كەسكىندەگەن, كوپتەگەن پورترەتتەر سالعان قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ ەسىمى ونەرسۇيەر قاۋىمعا جاقسى تانىس.
ۇلتتىق تاريحتاعى قيلى زاماندى بەينەلەيتىن «قازاقتاردىڭ ۇلى بوسۋى» اتتى تريپتيحىن, «يساتاي- ماحامبەت», «بالۋان شولاق» پەن «تۇيە پالۋان» اكۆارەلدەرىن, ازامات سوعىسىنىڭ باتىرلارى: «امانگەلدى يمانوۆ», «ءالىبي جانگەلدين», ۇلى اقىن «اباي» مەن تۇڭعىش رەت ۇلى كۇيشى «قۇرمانعازىنىڭ» بەينەلەرىن كەسكىندەگەن, كوپتەگەن پورترەتتەر سالعان قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ ەسىمى ونەرسۇيەر قاۋىمعا جاقسى تانىس.
سونىمەن قاتار, ونىڭ ەلىمىزدە كەنجەلەۋ دامىعان بي ونەرىن وركەندەتۋگە قوسقان ۇلەسى دە ۇلان-عايىر. ول الماتى فيلارمونياسى جانىنان تۇڭعىش قازاق حالىق بي ءانسامبلىن ۇيىمداستىردى. بي ۇجىمىنىڭ رەپەرتۋارىن «قارا جورعا», «اقساق كيىك», «قاراساي», «قۇسبەگى-داۋىلپاز», «ورمەك ءبيى», «سايىس ءبيى», «قىلىش ويىنى», «ناسىبايشى», «جاستار ءبيى», «القاقوتان», «ايقوساق» جانە باسقا دا بيلەرىمەن بايىتتى. بۇل ونەردى ول اكەسى ىسمايىل مۋسيننەن ۇيرەنگەندىگىن, ول كىسى, سونداي-اق, حالىق اۋىز ادەبيەتىنىڭ بىلگىرى, كەرەمەت سىقاقشى بولعاندىعىن ايتقان. «اۋباكىر اعا شەبەر دومبىراشىلىعىمەن قاتار پيانينو, گارمون جانە گيتارا اسپاپتارىندا ويناي بەرەتىن. ول كىسىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى حالىق اۋىز ادەبيەتىندەگى اڭىز-اڭگىمەلەردى جيناقتاپ, ونى وتە اسەرلى ەتىپ اڭگىمەلەۋشى ەدى» دەپ ساعىنىشپەن ەسكە الادى كەيىنگى ارىپتەستەرى.
كينو اكتەرى رەتىندە اۋكەڭ «تاقيالى پەرىشتە», «كوگىلدىر مارشرۋت», «ءبىزدىڭ سۇيىكتى دارىگەر», «كوكجيەكتەر» فيلمدەرىنە ءتۇسىپ, ايرىقشا دارىنىمەن كورەرمەندەر قوشەمەتىنە بولەنە ءبىلدى. اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ (1913-1999) ءومىربايانىن قارت جۋرناليست, ەنتسيكلوپەديست-جازۋشى اسان ءجۇمادىلدين ءوز اۋزىنان جازىپ العان. ول بىلاي دەيدى: «مەن, دوكۋمەنت بويىنشا 1913 جىلى, ال شىنىندا 1910 جىلى قازىرگى قاراعاندى وبلىسى, تەلمان اۋدانى, شەرۋباي-نۇراداعى «جارتاس» دەگەن جەردە, № 6 اۋىلدا تۋعانمىن. اكەم ىسمايىل اعىلشىن كونسەنەرلەرى تۇسىندا سپاسسكىدە جۇمىسكەر بولعان. شەشەمنىڭ اتى ءماريام, رۋى توقا, ساكەندەرگە جاقىن تۋىس بولادى. اكەم نىلدىدە جۇمىس ىستەگەن.
قارساقپايعا نىلدىدەن, سپاسسكىدەن سايمانداردى كولىكپەن تاسىدى. سوندا پاگونششيك - كولىك ايداۋشى بولدىم. بالا
كەزىمدە نىلدىدە جۇرگەندە-اق سۋرەت سىزا باستاعان ەدىم, 1925 جىلى قىزىلورداعا باردىم. ساكەن مەنى الا كەل دەگەن ەكەن. «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنە ورنالاستىردى, گرافيك-سۋرەتشى بولدىم. اباي مەكتەبىندە وقىدىم. قازتسيك جانىنداعى عاني مۇراتباەۆ اتىنداعى پيونەر وتريادىندا ۆوجاتىي بولدىم. ءبىر جارىم جىل ساكەننىڭ ۇيىندە بىرگە تۇردىم. ساكەن مەنى يزو كونسۋلتاتيۆنىي كرۋجوكتارعا قاتىستىردى. ساكەن مەنى پەتروپاۆلدىڭ دەتكوممۋناسىنا وقۋعا جىبەردى. وندا يزو كرۋجوگى بار ەكەن, 1927 جىلدارى «قازكوممۋنا» دەپ اتالادى. ول مەكتەپتىڭ يزو كرۋجوگى موسكۆامەن بايلانىس جاساپ تۇرادى. وندا گ.ك.ساۆيتسكي دەگەن پروفەسسيونال حۋدوجنيك ارنايى ساباق بەردى. قويشىباەۆ, شەگەباەۆ, سارسەنباەۆ سياقتى تالانتتى جىگىتتەر بار ەدى. بۋراباي, كوكشەتاۋعا اپارىپ تابيعات سۋرەتىن سالدىراتىن. پەتروپاۆلدىڭ مۋزەيى مەن تەاتر كلۋبىندا سۋرەتشى بولىپ ىستەدىم. زەملەمەرلەرگە كارتوگراف بولدىم».
قارا جورعا ءبيىن1928 جىلى كازكوممۋنانىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى اقتاي مامانوۆتان ۇيرەنىپ, ءا.ىسمايىلوۆ سۋرەتشى دوسى ا.شەگەباەۆپەن بىرگە پەتروپاۆل مادەنيەت ءۇيىنىڭ ساحناسىندا العاش رەت بيلەگەن. «بۇل ءبيدى اتاقتى حالىق ونەرپازدارى دوسەي الىمباەۆ مەن ءباجىباي ىسقاقوۆ كەرەمەت بيلەۋشى ەدى» دەپ جازادى اۋكەڭ بي تاريحى تۋرالى ءوز ەستەلىگىندە.
1928 جىلى قازاقستاننىڭ تاريحىندا ءبىرىنشى رەت جىلجىمالى كوركەم سۋرەتتەر كورمەسى اشىلادى. سوعان قاتىسقان قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ ەڭ جاسى اۋباكىر ىسمايىلوۆ ەدى. كورمەگە كەلۋشىلەر نازارىنا ونىڭ «سارىارقا دالاسى», «بەتپاقدالاداعى مەرگەن», «باتىراقتار» دەگەن ت.ب. 20-دان استام سەريالى قارىنداشپەن سالىنعان كارتينالارى, «ءنىلدى», «سپاسسك», «بۋراباي», «ساكەن گوركيمەن بىرگە بۋرابايدا دەم الدى» دەگەن سۋرەتتەرى ۇسىنىلدى. وسى كورمە پەتروپاۆلدان كەيىن پاۆلودار, سەمەي, قارساقپايعا قويىلدى. ن.ي.كرۋتيلنيكوۆ, ف.ي.بولكوەۆ, م.ا.بەلوۆ, ۆ.ي.ۋفيمتسەۆ سياقتى تالانت يەلەرىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن جىلجىمالى كورمە كوپشىلىكتىڭ زور قۇرمەتىنە بولەنەدى. بۇل تۋرالى جەرگىلىكتى «سمىچكا» گازەتى سول كەزدە بىلاي دەپ جازدى: «كورمەگە تىرناقالدى سۋرەتتەرى قويىلعان جاس قازاق – كوممۋنا كۋرسانتى اۋباكىر ىسمايىلوۆ جاي اۋىلدى سۋرەتتەپ قانا قويماعان. ول سوۆەت وكىمەتى تۇسىنداعى ويانعان, جاڭارعان اۋىل تۇرمىسىن تولعانا كورسەتكەن: ءبىر سۋرەتىندە قازاقتار قاراشا ءۇي جانىندا گازەت وقىپ جاتىر; ەكىنشىسىندە قالادان ورالعان جالشى قىزىقتى اڭگىمە شەرتىپ, ۇگىت جۇرگىزىپ وتىر... ارينە, ىسمايىلوۆ ەرەكشە تالانت يەسى ەكەنىن ءوزى دە سەزبەيتىن بولار, كورمە ونىڭ تالانتى جايلى اشىق ايتارى حاق. بالكىم, ونىڭ جيۆوپيس سالاسىندا وقىعانى ءجون بولار, ول وسىلاي ىستەر دە, ويتكەنى, ودان جاقسى قىلقالام شەبەرى شىعاتىنىنا كۇمان جوق». (ەفيموۆيچ ۆ. «ۆ چەم تسەننوست ۆىستاۆكي». – «سمىچكا», پەتروپاۆل, 30 جەلتوقسان 1928 ج.).
جاس سۋرەتشىنىڭ بولاشاعىنا زور ءۇمىت ارتقان ساكەن سەيفۋللين ءا.ىسمايىلوۆتى 1928 جىلى ومبى قالاسىنداعى جوعارى وقۋ ورنىنا ستۋدەنتتەر دايارلايتىن م.ا.ۆرۋبەل اتىنداعى كوركەم-كاسىپتىك تەحنيكۋمنىڭ قازاق جاستارىنا ارنالعان 3 ايلىق كۋرسىنا جىبەرەدى. سودان كەيىن ءا.ىسمايىلوۆ موسكۆاداعى حۋدوجەستۆەننىي ينستيتۋتتىڭ گرافيكالىق فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسەدى. «وسىنىڭ ءبارى مەنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىمدى ۇشتاۋىما ىقپال ەتتى. 1931 جىلى ب.ي.پروروكوۆ, ف.پ. رەشەتنيكوۆ, س.پ.ۋرۋسەۆسكي سىندى بەلگىلى شەبەرلەردىڭ قاتىسۋىمەن ماسكەۋدە وتكەن جاس سۋرەتشىلەردىڭ كورمەسىنە قاتىستىم. ماسكەۋدە اكتەر, رەجيسسەرلەر دايىندايتىن جوعارى وقۋ ورنىندا وقىدىم», دەپ جازىپتى ول ءوزىنىڭ ەستەلىگىندە.
1932 جىلى ءا.ىسمايىلوۆ قازاقستانعا جوعارى ءبىلىمدى كاسىبي مامان بولىپ ورالىپ, «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە كاريكاتۋراشى-سۋرەتشى بولىپ ورنالاسادى. وسى كەزدە ول تۋعان ولكەسىندەگى كەنشىلەردىڭ بەينەتى مول اۋىر ەڭبەگىن, شاحتالارداعى وڭ وزگەرىستەردى ءوز شىعارمالارىنا ارقاۋ ەتتى. سولاردىڭ ءبىرى «قاراعاندى شاحتەرلەرى زابويدا» اتتى جيۆوپيستىك ەڭبەگى 1934 جىلى موسكۆادا شىعىس مادەنيەتى مۋزەيىندە وتكەن «قازاقستان ونەرى» كورمەسىنە قويىلىپ, جوعارى باعالاندى. ال بۇعان دەيىن, 1933 جىلدىڭ قازان ايىندا ونىڭ الماتىداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە «قازاقستان سۋرەتشىلەرى سوتسياليستىك قۇرىلىس ءۇشىن كۇرەستە» اتتى كورمەسى وتكەن بولاتىن. مىنە, وسى كورمەنىڭ نەگىزىندە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعى قۇرىلىپ, ورنىقتى. قازاقستان سۋرەتشىلەرىنىڭ ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ تۇڭعىش توراعاسى بولىپ سايلانعان 20 جاسار ءا.ىسمايىلوۆ, جاستىعىنا قاراماستان وداق جۇمىسىن وركەندەتۋگە بەلسەنە اتسالىسىپ, تىنباي ەڭبەك ەتتى.
سۋرەتشى اۋباكىر ىسمايىلوۆ ساياسي كاريكاتۋرا مەن پلاكات جانرىندا كوپ ەڭبەك ەتتى. حالىق بايلىعىن تالان-تاراجعا سالۋشىلار, پورتفەلگە يە بولعان الاياقتاردىڭ قولداۋىنا سۇيەنگەن جىمىسقى ادامدار ءدان تولى قانار قاپتاردى ۇرلاپ بارادى. قانقۇيلى جاپون ءميليتاريزمىنىڭ الپاۋىت قورقاۋلارى مانچجۋريا جاعالاۋىندا ورمەلەپ كەلەدى. الەمدە بولىپ جاتقان وقيعالاردى ادامدارعا قاراپايىم دا تاپقىر تىلمەن ءتۇسىندىرىپ بەرەتىن بۇل جانرداعى سۋرەتتەرى حالىق اراسىندا كەڭىنەن تانىمال بولدى.
1936 جىلى سۋرەتشى قازاق ونەرىنىڭ موسكۆادا وتكەن ونكۇندىگىنە قاتىستى. ا.بورتنيكوۆ, ءا.قاستەەۆ, ن.كرۋتيلنيكوۆ, ا.ريتتيح, ق.قوجىقوۆ, ن.حلۋدوۆ شىعارمالارىمەن قاتار, ۇلكەن تەاتر فوەسىندە ءا.ىسمايىلوۆتىڭ دا شىعارمالارى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلدى.
جوعارىدا ءا.ىسمايىلوۆتىڭ ەلىمىزدىڭ بي ونەرىن دامىتۋعا دا وزىندىك ۇلەس قوسقانىن ايتتىق. موسكۆاداعى تەاتر ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن ول حالىق حورەوگرافياسىن جەتە زەرتتەپ, قازاق كسر حالىق ءبيى ءانسامبلىن قۇرىپ ونىڭ ءبىرىنشى جەتەكشىسى بولدى. بيشىلىك ونەر اۋباكىرگە اتاسى مەن اكەسىنەن ميراس بولعان دەسەدى كونەكوز قاريالار. حالىق بيلەرىنە ءتان ارەكەت, قيمىل-قوزعالىستارىن سالعان البوم-وقۋلىق, كەيىن بالەتمەيستەر د.ابىروۆپەن بىرىگىپ «قازاقتىڭ حالىق ءبيى» دەگەن اتپەن كىتاپ بولىپ باسىلىپ شىقتى.
1964 جىلى ساكەن سەيفۋلليننىڭ 70 جىلدىق تورقالى تويىنا وراي جاڭاارقا اۋدانىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە كينواكتەر, رەجيسسەر, حورەوگراف, سۋرەتشى اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ ءوزىنىڭ قاتىسۋىمەن سۋرەت كورمەسى اشىلدى. سۋرەت گالەرەياسىن تاماشالاۋشىلاردىڭ لەگى تولاستاماي, كورمە ەلدىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.
سۋرەتشىنىڭ دارا تالانتى, وزىنە ءتان قولتاڭباسى, تۆورچەستۆولىق ىزدەنىسى, بوياۋ ءتىلىن جەتە مەڭگەرگەن تابيعي دارىنى, ناتۋراعا دەگەن اينىماس ادالدىعى, ەشكىمگە ۇقساماس دۇنيەتانىمى كورۋشىلەردەن ءادىل باعاسىن الدى. ونىڭ سۋرەت كورمەلەرىنىڭ تابىستى وتكەنى ءوز الدىنا, ۇزاق جىلعى شىعارماشىلىق ەڭبەگى ءۇشىن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» (1960ج.) قۇرمەتتى اتاعىمەن,
