تانىم • 01 مامىر, 2020

نيەت بولسا, ءتىل ۇيرەنۋ قيىن ەمەس

324 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ قاي ازاماتىن بولسىن, شەتەلدە قازاق دەپ قابىلدايتىنى راس. جاقىندا وسىلاي ءسوزىن ساباقتاعان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى جەردە تۇرىپ جاتقان حالىق, ەتنوستىق توپتار شىنداپ كەلگەندە ءبىر ۇلت بولىپ سانالاتىنىن ايتتى. ال ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ ءۇشىن ءتىل بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە ورنىعۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى بار. ولاردىڭ بىرقاتارىن سوزگە تارتىپ, ساۋالداما جۇرگىزگەندە ءبارى ءبىراۋىزدان نيەت بولسا, مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ قيىندىعى جوق ەكەنىن العا تارتتى.

نيەت بولسا, ءتىل ۇيرەنۋ قيىن ەمەس

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»

رۋسالينا پرياكينا:

– مەن تاراز قالاسىنداعى №22 ورتا مەكتەپتەن تۇلەپ ۇشتىم. وقۋشى كەزىمدە قازاق ءتىلىنىڭ مۇ­عالىمى شاكيزات مەيىر­بەك­قىزى قازاق تىلىنە دەگەن قىزى­عۋ­شىلىعىمدى وياتتى. سودان مەم­لەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋگە تال­پىنىپ, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىن ەكى تىلدە قاتار وقىدىم. قازاق ءتىلىن بىل­گە­نىمنىڭ ارقاسىندا بىرقاتار باي­قاۋدا جۇلدەلى ورىن الىپ, ءتىپتى رەسپۋبليكالىق بايقاۋدا دا توپ جاردىم. كەيىن بۇل جەتىستىكتەرىم ەكى بىردەي ۋنيۆەرسيتەتتىڭ گرانتىن ۇتىپ الۋىما سەپتىگىن تيگىزدى. قازىر م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «مادەنيەتتانۋ» ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىرمىن. قازاقستاندا تۇراتىن بارلىق ازامات مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ ارقىلى ەلگە ۇلكەن قۇرمەتپەن قاراۋى قاجەت. بۇل – ىزگىلىكتى قوعامنىڭ ءبىر سيپاتى.

يۋري ميحۋليا:

– قاراعاندى قالاسىندا تۇرا­مىن. جاستايىمنان قازاق بالا­لارمەن دوس بولىپ ءوستىم. بۇل مەنىڭ قازاق تىلىندە ەمىن-ەركىن سوي­لەپ كەتۋىمە ۇلكەن كومەك بولدى. وسى ەلدە كۇن كەشكەن ءاربىر ازامات وتانعا دەگەن ماحابباتىن, سۇيىسپەنشىلىگىن مەملەكەتتىك ءتىلدى قۇرمەتتەۋ ارقىلى تانىتۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستاندىقتاردىڭ ءبارى قازاق ءتىلىن بىلۋگە مىندەتتى. بارلىق ءىس-شارا, جينالىس مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلەتىن بولسا, ونىڭ مارتەبەسى ودان سا­يىن اسقاقتاپ, قازاق تىلىنە دە­­گەن قاجەتتىلىك ارتا تۇسەر ەدى دەپ وي­­لايمىن. «دامۋدىڭ جولى – بىرلىكتە, تابىستىڭ جولى – تىر­لىك­تە» دەگەندەي, ەڭبەگىمىزدىڭ جانۋى ورتاق ءۇيىمىزدى بەيبىتشىلىك بەسىگىندەي باعالاۋىمىزعا بايلانىستى. باستى قۇندىلىعىمىز – ىنتىماعىمىز.

ساميرا ابدۋللاەۆا:

– 1998 جىلى وتباسىمىزبەن ازەربايجاننان قازاقستانعا كوشىپ كەلدىك. العاش رەت اقتاۋ قالاسىنا كەمەمەن كەلگەن ەدىك. بۇل كەمەلى كوش ءسىڭلىم ەكەۋمىزدى ەرەكشە شاتتىققا بولەپ, ۇمى­تىل­ماستاي بولىپ ەسىمىزدە قالدى. ءسويتىپ تەڭىزدىڭ ارعى جاعىنا ءوتىپ, كيەلى ماڭعىستاۋ جەرىنە قونىستاندىق. جاراتقان يە وسى جەردەن ءدام بۇيىرتىپتى. قازاقتار بىزگە قوناقجايلىق كورسەتىپ, جىلى شىراي تانىتىپ  قارسى الدى. قازاق حالقىمەن ءتىلىمىز, ءدىنىمىز, سالت-ءداستۇرىمىز ۇقساس ەكەنىن, تامىرىمىز ءبىر ەكەنىن مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋ بارى­سىن­دا عانا ءتۇسىندىم, سەزىنە ءتۇستىم. وسى جەردە تۇرىپ جات­قان­دىقتان قازاق ءتىلىن ۇيرە­نەمىن دەپ ماقسات قويدىم. ءار ءسوزدى سىڭىرگەن سايىن قازاق ءتىلىنىڭ وتە باي ءتىل ەكەنىن ۇعىنا باستادىم. راسىندا, مەملەكەتتىك ءتىل – قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگىن بەكىتەتىن ۇلكەن قۇرال. حالىقتىڭ تاتۋ-ءتاتتى تىرلىگىمىز باياندى بولۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ كەرەك.

رۋسلانا حۆان:

– مەن قازىر ورال قالاسىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «كىتاپحانا ءىسى» ماماندىعى بويىنشا قازاق تىلىندە وقىپ جاتىرمىن. قازاقستاندا تۇرىپ جاتقاندىقتان مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ مىندەتىم دەپ سانادىم. وسى ەلدە تىرشىلىك ەتىپ, ءبىلىم الىپ جاتقانىما وتە قۋانىشتىمىن. ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جارقىن بولۋى ءۇشىن جاستار قاشاندا اۋىزبىرلىكتە جۇمىس ىستەۋگە ىنتالى بولۋى كەرەك. ەل جاستارى ءبىر-ءبىرىمىزدى جەتە ءتۇسىنىسىپ, ەتەنە ارالاساۋىمىز ءۇشىن ءبىر تىلدە, مەملەكەتتىك تىلدە قارىم-قاتىناس ورناتۋىمىز ماڭىزدى. سوندا عانا بىرلىگىمىز نىعايىپ, وتان الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىمىز ارتادى. ءتىل بىرلىگى تاتۋلىق, دوستىق سياقتى ورتاق بايلىعىمىزدىڭ بايان­دى بولۋىنا قىزمەت ەتەدى.

ۆيكتوريا ترەگۋبوۆا:

– مەن 1998 جىلى رەسەيدىڭ ۋليانوۆسك وبلىسىندا دۇنيەگە كەلدىم. 2000 جىلى وتباسىمىزبان قازاقستانعا قونىس اۋدارعانبىز. جامبىل وبلىسى مويىنقۇم اۋدانى ۇلانبەل اۋىلىندا ءوستىم. انام – وسى اۋىلدىڭ تۋماسى. ول مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ءبىلىم قۋىپ رەسەيگە بارعان. سوندا وقىپ ءجۇرىپ اكەممەن تانىسىپ, شاڭىراق كوتەردى. ارادا التى جىلداي وتكەندە انام اكەمە تۋعان جەرىن كورسەتكىسى كەلىپ, ءبىزدى قازاقستانعا الىپ كەلدى. اكەمە وسى جەردىڭ تابيعاتى, حالقىنىڭ كەڭ پەيىلى ۇناعانى سونشالىق, ءبىز رەسەيگە قايتا ورالمادىق. مەن رەسەيدە تۋسام دا, قازاقستاندى وتانىم دەپ بىلەمىن. سەبەبى وسى جەردە ءوستىم, ءبىلىم الدىم, ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىن. ءبارىمىز ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ءتىلىن ءبىلىپ, وركەندەۋىنە قىزمەت ەتۋىمىز كەرەك دەپ سانايمىن. بۇل ءبىزدىڭ بىرلىگىمىزدى كۇشەيتە تۇسەدى.

 

جازىپ العان

ورىنبەك وتەمۇرات,

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا كۇن كۇرت سۋىتادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:44

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45