اتالعان جوبا اياسىندا اۋىلداردىڭ ساۋلەتى ارتىپ, تىرلىگى تىكتەلدى. ماسەلەن, سارىكەمەر اۋىلىنىڭ ورتالىعىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ ىرگەتاسى 1976 جىلى قالانعان ەكەن. سالىنعانىنا قىرىق جىلدان استام ۋاقىت وتسە دە, 2009 جىلى عانا نىساننىڭ قاسبەتىنە سوڭعى رەت اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپتى. ءتىپتى كەيىننەن عيماراتتىڭ قاسبەتىنىڭ بوياۋى وڭىپ, اكتەرىنىڭ ءتۇسىپ قالعانىن تۇرعىندار تالاي رەت ماسەلە ەتىپ كوتەرگەن. نىساننىڭ الدىڭعى الاڭشاسىنا 2004 جىلى توسەلگەن تاقتاتاستاردىڭ دەنى سىنعان, بۇلىنگەن, كەي جەرلەرى ويىلىپ كەتكەن بولاتىن. مۇنداعى جارىق شامدار, توقسانىنشى جىلدارى سالىنعان سۋبۇرقاقتار مەن ورىندىقتار جارامسىز بولىپ قالعان ەدى. ەندى, مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە اۋدان ورتالىعىنداعى مادەنيەت ءۇيىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن جوبالىق قۇنى 14 ملن 664 مىڭ تەڭگەنى قۇرايتىن اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. اۋەلى نىساننىڭ قاسبەتىنە ارلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جاڭارتىلدى. عيماراتتىڭ الدىڭعى الاڭشاسىنىڭ ەسكى تاقتاتاستارى اۋىستىرىلىپ, دالىزگە ىشكى ارلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. ەسىك-تەرەزەلەر جاڭارتىلىپ, نىساننىڭ الدىڭعى جاعىنا جاڭادان ورىندىقتار قويىلىپ, جارىق شامدارى قالپىنا كەلتىرىلدى. مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدىنا ءال-فارابي ەسكەرتكىشى ورناتىلدى. سونىمەن قاتار نىساننىڭ قاراۋسىز جاتقان وڭ جاق بولىگىندەگى الاڭعا دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن 10 ملن تەڭگەگە بىرقاتار جۇمىس اتقارىلعانى دا ەلگە يگىلىك بولدى. بۇگىندە مۇندا اللەيا اشىلىپ, شىرشالار ەگىلىپ, جاڭادان اۆتوتۇراق سالىنعان. جاڭا ورىندىقتار قويىلىپ, اينالاسىنىڭ جارىقتاندىرىلعانى دا نىسانعا ءسان بەرىپ تۇر. سونىمەن قاتار اۋداندىق ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسىنىڭ كىتاپ قورىن ساقتاۋ بولمەسىنىڭ ەسكىرگەن شاتىرى جوندەلىپ, قابىرعالارى تەگىستەلگەن. جوبا اياسىندا اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ عيماراتىنا 3 ملن 372 مىڭ تەڭگەگە قوسىمشا ەكى بولمە سالىنعان. اۋدان ورتالىعىنداعى بىرقاتار بالالار باقشالارىنا دا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلگەنىن ايتقان اتا-انالار مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا ءدان ريزاشىلىعىن بىلدىرۋدە. 280 ورىندىق «بالدىرعان» بالاباقشاسى 1983 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن ەكەن. مۇندا قازىرگى ۋاقىتتا 36 پەداگوگ, 34 كىشى قىزمەتكەر جۇمىس اتقارادى. 12 توپتا 300 بالا تاربيەلەنۋدە. 36 جىلدان بەرى كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن مەكەمە ەسكىرگەندىكتەن, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا جالپى قۇنى 41 ملن 951,4 مىڭ تەڭگەگە «بالدىرعان» بالاباقشاسىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپتى. سول سياقتى 30 جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەگەن «تەرەموك» بالاباقشاسىنا اتالعان جوبا اياسىندا جالپى قۇنى 164 ملن 475 مىڭ تەڭگەگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. عيماراتتىڭ شاتىرى تۇگەل اۋىستىرىلىپ, سىرتقى جانە ىشكى قابىرعالارى تەگىس جاڭارتىلىپتى. بۇگىندە بالاباقشاداعى 6 توپتا 140 بالا تاربيەلەنۋدە. جالپى قىزمەتكەرلەر سانى 46 ادام, ونىڭ ىشىندە 22 پەداگوگ قىزمەتكەر بار.
سول سياقتى سارىكەمەر اۋىلىنداعى جازعى تەاترعا 5 ملن 908,7 مىڭ تەڭگەگە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, اۋداندىق «جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنا» جەكە عيمارات رەتىندە بەرىلىپتى. اۋىل ورتالىعىندا ورنالاسقان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اقادىل سۋحانباەۆ اتىنداعى ورتالىق ساياباققا 5 ملن 908,7 مىڭ تەڭگەگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. «ساياباققا اسپالى شامدار ورناتىلىپ, 2734 شارشى مەتر گازون, 220 شارشى مەتر جەرگە تاقتاتاس توسەلدى. جولداردىڭ بارلىعىنىڭ جيەگىنە 1100 شارشى مەتر جيەكتاس, 1500 شارشى مەتر جەرگە پوليەتيلەن قۇبىرلارى تارتىلىپ, سۋارۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. 100-دەن اسا قىلقانجاپىراقتى اعاشتار جانە اققايىڭنىڭ كوشەتتەرى ەگىلدى. بالالار وينايتىن ءتۇرلى اتكەنشەكتەر بوي كوتەردى, ساياباققا سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار, زاماناۋي ورىندىقتار مەن قوقىس جاشىكتەرى ورناتىلدى. قازىرگى تاڭدا ساياباق تۇرعىنداردىڭ ءجيى كەلەتىن سۇيىكتى ورنىنا اينالعان», دەيدى اۋدان اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ.
سونداي-اق اۋداندىق حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ عيماراتى دا 3 ملن 449,5 مىڭ تەڭگەگە جاڭعىرتىلسا, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ اياسىندا ورتالىق اۋرۋحانانىڭ قابىلداۋ بولىمشەسى دە اعىمداعى جوندەۋدەن وتكەن. مۇندا جالپى قۇنى 7 ملن 790 مىڭ 357 تەڭگەنىڭ جۇمىستارى اتقارىلعان. اعىمداعى جوندەۋ بارىسىندا جالپى 13 ەسىك اۋىستىرىلىپ, 160 شارشى مەتر ەدەنگە لينولەۋم جانە 418 شارشى مەتر كەراموگرانيت پليتا تاستارى توسەلگەن. بۇدان وزگە دە اتقارىلعان جۇمىستار بار. عيماراتتىڭ وتا جاساۋ بولىمشەسىنە دە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. اۋىلدا عاني مۇراتباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيا بار. مەكتەپ جانىنان 2012 جىلى شاعىن فۋتبول الاڭشاسى سالىنعان. مۇندا بىلتىرعا دەيىن دەيىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرمەگەندىكتەن, الاڭشانىڭ قورشاۋى جانە تورى, جاساندى توسەنىشى, بوياۋلارى ابدەن توزىپ, جارامسىز جاعدايعا جەتكەن ەدى. بۇل ولقىلىقتىڭ دا ورىنى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى ارقىلى تولىپ, وتكەن جىلى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 12 ملن 358 مىڭ تەڭگە قاراجات ءبولىنىپتى. بۇگىندە بۇل تولىعىمەن يگەرىلگەن. الاڭشاعا قورشاۋ جۇرگىزىلىپ, جاساندى توسەنىش توسەلسە, قورشاۋدىڭ تورى اۋىستىرىلىپ, تىرەكتەر سىرلانعان. قازىرگى تاڭدا تولىق پايدالانۋعا بەرىلگەن فۋتبول الاڭىندا اۋىل جاستارى سپورتپەن اينالىسادى.
سارىكەمەر اۋىلىنان 2001 جىلى ج.ۇشكەمپىروۆ اتىنداعى №1 بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى اشىلعان بولاتىن. الايدا عيماراتتىڭ شاتىرىنان سۋ اعىپ, سىرتقى قابىرعالارىنىڭ سىلاعى ءتۇسىپ, كىرپىشتەرى ۇگىتىلە باستاعان. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 22 ملن 382 مىڭ 479 تەڭگەگە ءىشىنارا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپتى. بۇگىندە نىسان جوعارى دەڭگەيدە جۇمىس ىستەپ تۇر. تۇرعىنداردىڭ دەنى نەگىزىنەن اۋىلداعى كوپتەگەن نىساننىڭ قايتا جوندەلىپ, ەل يگىلىگىنە بەرىلگەنىنە ريزاشىلىق بىلدىرۋدە. سول سياقتى, سارىكەمەر اۋىلىنداعى №2 بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىنىڭ ورتالىق ستاديونىندا ورنالاسقان باسكەتبول الاڭشاسى 1993 جىلى سالىنعانىمەن, قۇرىلىسى اياقتالماعان ەكەن. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا باسكەتبول الاڭشاسىنىڭ رەتكە كەلتىرىلگەنى دە جاستارعا قۋانىش. كوپتەن بەرى تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسىنە اينالىپ كەلگەن اۋىل ىشىندەگى جولدار دا جوندەۋدەن ءوتىپ, كوشەلەر جارىقتاندىرىلعان. ەندى وبلىستىق ماڭىزى بار «تاراز – سارىكەمەر – تۇيمەكەنت – اقشولاق» اۆتوجولىنىڭ 3,4 – 14,4 شاقىرىم ارالىعىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. جوبانىڭ جالپى قۇنى 2 ملن 533,7 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ 2019-2020 جىلدارعا جوسپارلانىپتى.
سونداي-اق سارىكەمەر جانە بايتەرەك اۋىلدارىنداعى كوشە شامدارىنىڭ اۋىستىرىلىپ, تىرەكتەرى جاڭعىرتىلعانى دا كوپشىلىك ءۇشىن قۋانىش. جوبا اياسىندا 100-دەن استام كوشەگە 348 ملن 587 تەڭگەنىڭ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. اۋىل حالقىنىڭ تۇرمىسىن كوتەرۋگە باعىتتالعان اۋقىمدى جوبا شەڭبەرىندە بيىل 7 جوبا ىسكە اسادى. ونىڭ ىشىندە قوستوبە ورتا مەكتەبىنە قوسىمشا سپورت زال, اكت زال, اسحانا جانە ءۇش سىنىپ بولمەسىن سالۋ, بايزاق اۋىلىندا سپورتتىق ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋ, №1مەكتەپ-گيمنازيانىڭ وقۋ كورپۋسىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ, ن.كيىكباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيانىڭ شاتىرىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جانە وزگە دە نىسانداردى جوندەۋ جۇمىستارى بار. اتالعان جوبالاردىڭ جالپى قۇنى 972 ملن 689 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. «جالپى, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا اتقارىلعان, اعىمداعى جىلى جوسپارلانىپ وتىرعان جوبالار اۋقىمدى, جوبالاردىڭ يگىلىگىن ەل كورۋدە», دەيدى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ.
جامبىل وبلىسى
