ەكونوميكا • 05 ءساۋىر، 2020

ءار تەڭگە ءۇشىن ەسەپ بەرۋگە دايىنبىز

122 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىندە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن السىرەتپەۋ، ەكونوميكانى قولداۋ شارالارى كورىنىس تاپتى.

پرەزيدەنت ءار سالاعا بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ تەتىگىن كورسەتتى. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قۇرعان ۇلتتىق قوردى مىسالعا الا وتىرىپ، بارلىق قاراجات كوزدەرىن پايدالانۋدى تاپسىردى. ءارى ەكونوميكامىزدى ناقتى ءارى جەدەل قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن دە قاراستىراتىنىن مالەمدەدى. ولاردىڭ قاتارىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى، ۇلتتىق بانكتىڭ رەسۋرستارى مەن قۇرالدارى، «بايتەرەك»، «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى»  بار. ەڭ باستىسى، بۇل قارجىلاي قولداۋ ەكسپورتتىق الەۋەتى بار، تەز دامىپ كەلە جاتقان ورتا دەڭگەيلى كومپانيالارعا ارنالادى. سەبەبى، مۇنداي كومپانيالار داعدارىستان شىعۋدىڭ توتە جولى بولماق.

داعدارىسقا قارسى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا «بايتەرەك» حولدينگى جىلدىق 6% سىياقى مولشەرلەمەسىمەن جانە 12 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە جالپى سوماسى 600 ملرد تەڭگەدەن اسپايتىن وبليگاتسيالىق قارىز تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل قاراجات وڭىرلەردى دامىتۋ ءۇشىن اكىمدىكتەردى قارجىلاندىرۋعا باعىتتالادى. وسى شارا 250 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە وڭىرلەر مەن ءىرى قالالارداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جاردەمدەسەدى.

مەنىڭ ويىمشا، بۇل ەلدەگى ءارى جەكەلەگەن ايماقتاعى ەكونوميكالىق احۋالعا وڭ مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر ەتەدى. كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ۇتىمدى ءتاسىلى دە بولماق.

سونىمەن قاتار، مەملەكەتتىڭ حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋعا قوسىمشا قاراجات ءبولۋدى ماقۇلدادى.

«بايتەرەك» حولدينگى قارجى نارىعىندا 180 ملرد تەڭگە تارتۋ جۇمىستارىن اياقتاۋدا. بۇل قاراجات اكىمدىكتەردىڭ وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىگى ارقىلى كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي سالۋعا باعىتتالادى. ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە قوسىمشا 16 مىڭنان استام پاتەر سالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇل مەحانيزمدى، ياعني اكىمدىكتەردىڭ وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋدى ءبىز 2017 جىلدان باستاپ «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا قولدانىپ كەلەمىز. اتالعان مەحانيزم اقشالاي قاراجاتتى "رەۆولۆەرلىك" قاعيدات بويىنشا ءار ەكى جىل سايىن اينالىمدا ۇستاۋعا، ياعني تۇرعىن ءۇيدى ساتۋدان تۇسكەن قاراجاتتى جاڭا قۇرىلىسقا قايتا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جالپى جيىنى 340،2 ملرد تەڭگە سوماسىنا اكىمدىكتەردىڭ وبليگاتسيالارى ساتىپ الىندى، وسىلايشا، بۇكىل ەل بويىنشا 1،8 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي نەمەسە 30،3 مىڭ پاتەر سالىنىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى.

«بايتەرەك» حولدينگى قازىر ءوزىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمى – «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى ارقىلى اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ءبىز مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق شارالارىن تولىق كورسەتۋدى جالعاستىرۋدامىز.

«بايتەرەك» حولدينگى جانە ءبىزدىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارىمىز حالىققا بارىنشا قولداۋ كورسەتۋدە. ماسەلەن، قازاقستاندىق ينۆەستيتسيالىق قور ەنشىلەس ۇيىمى شوب ءۇشىن جالداۋ اقىسىن تولەۋدى ءۇش ايعا توقتاتتى، ال تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى، قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى، بايتەرەك دەۆەلوپمەنت يپوتەكالىق تولەمدەردى تولەۋدى ءۇش ايعا ۇستەمەاقىسىز جانە ايىپپۇلسىز كەيىنگە قالدىردى.

ءاردايىم اشىق جۇمىس ىستەيمىز جانە مەملەكەتتىڭ داعدارىسقا قارسى شارالارى اياسىندا بولىنگەن ءاربىر تەڭگە بويىنشا ەسەپ بەرۋگە دايىنبىز دەپ سەندىرەمىن.

 

ايدار ءارىپحانوۆ،

«بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارما توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

پاۆلوداردا ەكوبازار اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:09

ۇقساس جاڭالىقتار