سونىمەن قاتار, سالىق تولەمدەرىن توقتاتۋ, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلەرگە ارەندا تولەمىن كەيىنگە شەگەرۋ سىندى شارالار قابىلدانىپ وتىر. ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى, «ەسەپ, اۋديت جانە كارجى» كافەدراسىنىن دوتسەنتى اجار بەيسەنباەۆانىڭ ايتۋىنشا, COVID-19 پاندەمياسىنا بايلانىستى داعدارىس جاعدايىندا حالىق پەن كاسىپكەرلەردىڭ قارجىلىق جاعدايىن ۋاقتىلى قولداۋ جاھاندىق ەكونوميكا ءۇشىن نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولماق. وسى داعدارىستا ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن قالىپتى دەڭگەيدە ۇستاۋ ءۇشىن مەملەكەت ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, قۇقىقتىق جاعدايلار جاساۋعا مىندەتتى. ياعني, ەل ەكونوميكاسىنا بولىنگەن قارجىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋى ءۇشىن باسقارۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. بۇكىل الەمدە بەلەڭ العان داعدارىس شاعىن كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتتى. ءوندىرىس قۋاتتىلىعى, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسى, سۇرانىس تومەندەدى, نەسيەلەر قىمباتتادى. دەگەنمەن تۋىنداعان پروبلەمالارمەن قاتار شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ دە وزىندىك ارتىقشىلىقتارى بار.
̶ كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 7 نەگىزگى باعىتتى قامتيتىن شۇعىل شارالار كەشەنى ازىرلەندى. وسى قابىلدانعان شارالار كاسىپكەرلەرگە دەگەن سەنىم ارتتىرىپ وتىر. پرەزيدەنتتىڭ حالىققا جولداعان مالىمدەمەسىنەن كەز كەلگەن قازاقستان ازاماتى وزىنە تيەسىلى جاردەم اقىسىن, ال كاسىپكەرلەر بەرىلگەن مۇمكىندىكتى ءوز مەرزىمىندە قولدانىسقا ءتيىمدى پايدالانۋى قاجەت. ەندى ۇكىمەت الدىنداعى باستى مىندەت بالىنگەن قارجى ماقساتتى جۇمسالۋىن قاداعالاۋ ءۇشىن رەتتەۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ءتارتىبىن بەكىتۋى ءتيىس, ̶ دەدى ساراپشى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى قىسىلتاياڭ ۋاقىتتا الەمدىك مۇناي باعاسىنىڭ ارزانداۋى جاعدايدى تىپتەن ۋشىقتىرىپ وتىر. وسى رەتتە, سىرتتان كەلەتىن تاۋارلارعا قويىلعان شەكتەۋ دە ءبىزدىڭ قانشالىقتى يمپورتقا تاۋەلدى ەكەنىمىزدى كورسەتۋدە. باعانىڭ تۇراقتى بولۋى اسا ماڭىزدى.
̶ بۇگىندە مۇناي باعاسىنىڭ ارزانداۋى شەتەلدىك ۆاليۋتانىڭ باعامىن كوتەرگەندىكتەن يمپورتتالاتىن تاۋار باعاسىندا جوعارلاتىپ وتىر. ياعني, داعدارىستا كۇن كورىس دەڭگەيى تومەندەگەن حالىققا, شيكىزات نەمەسە قىزمەتىنە پايدالاناتىن ءونىمدى سىرتتان اكەلەتىن كاسىپكەرلەرگە قارجىلىق جاعدايىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى. كاسىپكەرلەر وندىرىستىك نەمەسە قىزمەتىنىڭ كولەمىن ازايتۋعا ءماجبۇر بولادى. سوندىقتان وتاندىق تاۋاروندىرۋشىلەر مۇددەسىن قورعاۋ باستى مىندەتىمىز. ەلىمىزدە حالىق سىرتتان تاسىمالداناتىن تاۋارعا بەيىمدەلىپ العان. بۇگىندە شەتەلدەن تاسىمالدانعان يمپورت 2019 جىلدىڭ قاڭتارىمەن سالىستىرعاندا 8,1% ءوسىپ, 1,4 ملرد دوللاردان استى. دوللاردىڭ باعامى وسكەندە بۇل قۇبىلىس ەكونوميكامىزعا كەرى اسەر تۋعىزۋى ءمالىم. دەمەك, شيكىزات پەن ماتەريالداردى ءوز ەلىمىزدە ءوندىرىپ, وڭدەپ حالىقتىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ وتە پايدالى, ̶ دەدى اجار بەيسەنباەۆا.
