بايىرعى بابالاردىڭ ازاتتىق ءۇشىن كۇرەسى ءححى عاسىردىڭ كۇن تارتىبىندەگى كەز كەلگەن وزەكتى ماسەلەمەن قوسىلا ورىلەتىنىن قايتەرسىز. تاريحتىڭ دا ايتىلاتىن جەرى بار. ۋاقىتى بار, ءجونى بار. ال ءبىز كوز ىلەسپەس كەزەڭدە ۋاقىتتىڭ تەگەرشىگىن توقتاتىپ قويىپ, عاسىرلار بويى كۇرەسكەن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قۇنى قانشالىقتى قىمبات ەكەندىگىن ايتىپ, قادىر-قاسيەتىنىڭ ۇلىلىعىن تەرەڭنەن قوزعايمىز. اقىرىندا, اڭگىمەنىڭ اياعى تاۋەلسىزدىك تۇعىرىنىڭ بەرىك بولۋى ەلدىڭ تاتۋلىعى مەن بىرلىگى تۋرالى تۇجىرىمعا بارىپ ءبىر-اق تىرەلەدى...
«مەن – قازاقپىن. ءوز حالقىمدى ماقتان تۇتامىن. ماعان ونىڭ قىم-قۋىت تاريحى, ودان دا گورى بۇگىنگى كۇنى قىمبات» دەگەن ەدى قايسار اقىن جۇبان مولداعاليەۆ جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە قاتىستى جازۋشىلار وداعىندا سويلەگەن سوزىندە. تاريح كوشىنە كوز جىبەرىپ, بۇرىنعى بابالارىمىزدىڭ داڭقى مەن ەرلىككە تولى ىستەرىنە مالدانۋ بۇگىنگى تىرلىگىمىزدىڭ تۇزەلۋىنە قانشالىقتى اسەر ەتەدى؟ بوس ماقتان بولىپ شىقپاي ما؟ قايتا ونىڭ ورنىنا وركەنيەتتى قوعام قۇرۋ جولىنداعى ناقتى قام-قارەكەتىمىز بولاشاققا باستاۋ بولماي ما؟ جۇبان اقىن «بۇگىنگى كۇنى قىمبات» دەگەندە وسىنى ايتقان بولار. ويتكەنى ازاماتتارىنىڭ قۇقىعىن باستى قۇندىلىق سانايتىن الدىڭعى قاتارلى ەلدەرگە قاراپ بوي تۇزەۋىمىز مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ دە مارتەبەسىن اسقاقتاتا تۇسسە كەرەك-ءتى.
«ورنىن تاۋىپ الا الماي تۇرىپ, سول ورىنعا ابدەن جايعاسىپ ۇلگەرمەي تۇرىپ, كەۋدە قاعۋ – ەرجەتەتىن ەمەس, كەر كەتەتىن قاۋىمنىڭ ءىسى. ويتكەنى كەشەگى وتارشىلدىق – بىرەۋدىڭ الدىندا عانا تاۋەلدى بولىپ, قالعان دۇنيەمەن سول ارقىلى جالعاسۋ. ال بۇگىنگى تاۋەلسىزدىك – بىرەۋدىڭ ەمەس, كۇللى دۇنيەنىڭ احۋالىنا تاۋەلدى بولۋ; سول تاۋەلدىلىگىڭدى ەسكەرە وتىرىپ كۇللى دۇنيەمەن بىرگە ارەكەتتەسىپ, بىرگە ىقپالداسا ءبىلۋ» دەگەن ەدى ابىز ءابىش كەكىلباي ۇلى. ءسوز ۇعار جانعا قازىرگى قام-قارەكەتىمىزدىڭ باستى كرەدوسى ىسپەتتى وسى تۇجىرىم.
«كۇللى دۇنيەنىڭ احۋالىنا تاۋەلدى بولعان» تۇستا, تورتكۇل دۇنيەدەگى قارىم-قاتىناس عارىشتىق جىلدامدىقپەن وزگەرىسكە ۇشىراپ جاتقاندا جايباراقات بولۋ دەگەنىڭىز ءاۋ باستا تاريح ساحناسىنا كەلگەندەگى نەسىبەڭنەن قۇر قالۋ دەگەن ءسوز. باسقالاي ايتقاندا, «دۇنيەگە ءبىر ءسابي كەلسە, ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى» دەگەن قاناتتى ءسوزدى قازىرگى زاماننىڭ قارىم-قاتىناس قاعيداسىنا قيىستىرۋ قيىن. باسەكەلەستىكتىڭ داۋرەنى بەلەڭ العان ۋاقىتتا كىرىپتارلىق قاقپانىنا ءتۇسىپ قالماس ءۇشىن ەلدىكتىڭ ماسەلەسىن «كۇللى دۇنيەمەن بىرگە ارەكەتتەسىپ, بىرگە ىقپالداسا», جانتالاسا ءجۇرىپ شەشۋگە تۋرا كەلەدى. وعان قوسا حالىق تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋى دا باستى ماسەلە. بابالار عاسىرلار بويى ارمانداعان, سول ءۇشىن كۇرەسكەن تاۋەلسىزدىك سوندا عانا تولىققاندى بولادى.
تاۋەلسىزدىك جاريالاۋمەن ءىس بىتپەيتىنى, ءا دەگەننەن حالىقتىڭ داۋلەتى تاسىپ, توعىزىنشى تەرريتوريادا «قوي ۇستىندە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان» ورنامايتىنى بەلگىلى عوي. دەسە دە, مەملەكەتتىڭ الەۋەتى مەن حالىقتىڭ داۋلەتىن تارازىعا تارتاتىن بولساق, ءالى دە بيلىك تاراپىنان اتقارىلاتىن شارۋانىڭ شاش-ەتەكتەن ەكەنىن كورەمىز. وسى تۇستا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ءمانى زور ەكەندىگىن ايتۋىمىزعا تۋرا كەلەدى. گاپ وسى تۇجىرىمدامانىڭ ناقتى ءىس جۇزىنە اسۋىندا عانا. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» دەمەكشى, حالىق ۇنىنە قۇلاق اسۋ كەز كەلگەن ۇجىمنان باستاۋ الۋى كەرەك. ياعني مەكەمە باسشىسى قۇزىرىنداعىلاردىڭ تالاپ-تىلەگىنە قۇلاق ءتۇرىپ, ۇجىمدا جاقسى احۋال ورنىقتىرۋ ارقىلى سول سالانىڭ وركەندەۋىنە, جەتىستىككە جەتۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. حالىق دەگەنىڭىز ءتۇرلى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن قىزمەتشىلەر ەمەس پە؟ ءاربىر ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن, الەۋمەتتىك ماسەلەسىن شەشۋ نەگىزىندە مەملەكەتتەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ دە ءتۇيىنى تارقاتىلادى.
توقسان ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنىن ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحاننىڭ ء«بىزدىڭ جۇرت بوستاندىق, تەڭدىك, قۇرداستىق, ساياسي ءىسىن ۇعىنباسا, تەزەك تەرىپ, تاريح جولىندا ارتتا قالادى. باقىت, ماحابباتتان تىسقارى بولادى. بۇل ەكەۋى جوق جۇرتقا تىرشىلىك نەگە كەرەك؟!» دەگەن سوزىمەن تۇيىندەگىمىز كەلەدى. ولاي بولسا, ەيفوريادان گورى پراگماتيزمگە باسىمدىق بەرۋ مەملەكەتتىڭ وركەنيەتتى قوعام قالىپتاستىرۋىنا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز!
