27 اقپان، 2020

تۋريزم: اتىراۋ وبلىسىندا جەتى كيەلى جەر ورنالاسقان

364 رەتكورسەتىلدى

اتىراۋ وبلىسى — قازاقستاننىڭ ەڭ دامىعان يندۋستريالىق وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى. مۇندا شەتەلدىك جانە وتاندىق كاپيتال سالىمدارى شوعىرلاندىرىلعان، بۇل وبلىستىڭ عانا ەمەس، جالپى رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكاسىنىڭ قارقىندى ءوسۋىن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتەدى. 

سونىمەن قوسا، تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. ىسكەرلىك تۋريزم بويىنشا وبلىس قازاقستاندا كوشباسشى ورىنداردىڭ ءبىرىن الادى.

2019 جىلى ءىىى توقساندا ىشكى تۋريزم بويىنشا 130 685 كەلۋشىگە (2018 جىلعى دەڭگەيگە 29 312 ادامنان استام)، كەلۋ ءتۋريزمى بويىنشا — 57 251 كەلۋشىگە (2018 جىلعى دەڭگەيگە 7 837 ادامنان استام) قىزمەت كورسەتىلدى. 

وبلىستا مادەني-تانىمدىق تۋريزم (ولكە تاريحىمەن، ونىڭ سالت-داستۇرىمەن تانىسۋ)، سپورتتىق-اۋەسقويلىق (اڭ اۋلاۋ جانە بالىق اۋلاۋ)، ەتنوگرافيالىق، ەكولوگيالىق جانە ساۋىقتىرۋ ءتۋريزمى دامىتىلا باستادى. 

3

قازىرگى كەزدە اتىراۋ قالاسىندا شولۋ ەكسكۋرسياسى باعدارلاماسى ازىرلەنگەن جانە جۇمىس ىستەيدى، وندا كوپتەگەن قىزىقتى تاريحي، مادەني كورنەكتى جەرلەردىڭ، ەسكەرتكىشتەر مەن ويىن-ساۋىق نىساندارىنىڭ، سونداي-اق وڭىردە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ءتۇرلى حالىقتاردىڭ اس مازىرلەرىن قامتىعان مەيرامحانلار مەن ءدامحانالار قامتىلعان. سونىمەن قوسا، تۋريستەر شىعارماشىلىق ورتالىققا بارا الادى، وندا اپتا سايىن قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرى كورسەتىلەدى. 

سونداي-اق جاز مەزگىلىندە قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن اتىراۋ قالاسىنىڭ ءدال ورتالىعىنان اعىپ وتەتىن جانە قالانى ەكى قۇرلىققا: ەۋروپا مەن ازياعا بولەتىن جايىق وزەنى بويىنشا ەكسكۋرسيالىق تەپلوحودپەن سەرۋەندەۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. 

«اقجايىق» مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتىنىڭ اۋماعىندا كاسپي تەڭىزىنىڭ جاعالاۋىندا قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن سيرەك كەزدەسەتىن قۇستاردىڭ بىرەگەي تۇرلەرى بار جانە مۇندا اۋەسقويلىق سپورتتىق بالىق اۋلاۋعا رۇقسات ەتىلگەن، بۇل تۋريستەر ءۇشىن اسا قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى.

جازعى كەزەڭدە قالا قوناقتارى «ارقان پاركتەرى»، «قۇزعا شىعۋ»، «جىلقى مەن تۇيەمەن سەرۋەندەۋ» تۇرىندە ويىن-ساۋىق قىزمەتتەرى ۇسىنىلاتىن، جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى تۋربازالارعا بارا الادى. 

وڭىردە قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ تىزىمىنە ەنگەن 7 تاريحي ەسكەرتكىش بار (ماحامبەت اۋدانى: «سارايشىق» مەموريالدىق كەشەنى; جىلىوي اۋدانى: اقمەشىت قورىمى، قۇلشان اتا جەراستى مەشىتى، ارالتوبە قورعانى، يمانقارا كەشەنى، ۇشقان اتا قورىمى; يندەر اۋدانى: ماحامبەت وتەمىس ۇلى مازارى).

قۇرمانعازى اۋدانى مۇندا دەمالىس ورىندارىندا قيعاش وزەنىندەگى بالىق اۋلاۋ جانە اڭ اۋلاۋ جۇمىستارىنىڭ جولعا قويىلعانىمەن ەرەكشە. قيعاش وزەنى جاعالاۋىنىڭ ادەمى تابيعي ورنى مەن تازا اۋاسى ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن ۇلكەن الەۋەتكە يە.

وبلىس قوناقتارى مەن كەلۋشىلەرى اگروونەركاسىپتىك سەكتور وبەكتىلەرىنە، اتاپ ايتقاندا، تۇيە، جىلقى جانە باسقا دا فەرمالارعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى.

وبلىستىڭ تۋريستىك كومپانيالارى ىشكى جانە سىرتتان كەلۋ ءتۋريزمىن دامىتۋ ماقساتىندا مارشرۋتتاردى بەلسەندى ازىرلەۋدى جالعاستىرۋدا.

ءوڭىردىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆالىى تۋريستىك نىساندارىنىڭ ءبىرى — ۇلى جىبەك جولىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى ەجەلگى «سارايشىق» قالاشىعى. تۋريستەر مەن ساياحاتتاۋشىلار ادەتتە وسى نىسانعا اسا قىزىعۋشىلىق تانىتادى. 

جىل سايىن «سارايشىق» مەموريالدىق كەشەنىنە كەلۋشىلەر سانى 12-دەن 15 مىڭ ادامعا دەيىن قۇرايدى. نىساننىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ، «ورتاعاسىرلىق سارايشىق» كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جوباسىنىڭ جوسپارى ازىرلەندى. بۇگىنگى تاڭدا ەجەلگى قالا جوباسىنىڭ ماكەتى مەن عىلىمي نەگىزدەمەسى ازىرلەندى. «ورتاعاسىرلىق سارايشىق» تۋريستىك نىسانى قۇرىلىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى — ۆيزيت-ورتالىعىنىڭ سالىنۋى.

2017 جىلى ۆيزيت-ورتالىقتىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋگە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 43،6 ملن تەڭگە ءبولىندى. بۇگىنگى تاڭدا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ جاتىر.

يندەر اۋدانىندا تۇزدى كولدىڭ بولۋى وسى جەردە ساۋىقتىرۋ ءتۋريزمىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وتكەن جىلى وبلىس عالىمدارى يندەر تۇزدى كولىنىڭ بالشىعى مەن تۇزىن ەمدەۋ ماقساتىندا پايدالانۋ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى جانە ءارتۇرلى اۋرۋلار كەزىندە ولاردىڭ باعالىعىنا بايلانىستى وڭ ناتيجە الدى. تۇزدى كولدى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا «نەفتەسترويسەرۆيس» جشس مۇددەلى ينۆەستورعا يندەر تۇزدى كولىنىڭ جاعاسىنان 50 گا جەر ۇسىنىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان مەكەمە توپوگرافيالىق ءتۇسىرىلىم مەن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋدە. «نەفتەسترويسەرۆيس» جشس دەرەكتەرى بويىنشا جوبا بىرنەشە كەزەڭ بويىنشا جۇرگىزىلەدى.

سونداي-اق جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن اتىراۋ قالاسىندا ەتنواۋىل سالۋ جوسپارلانۋدا. قازىرگى تاڭدا ينۆەستورلارعا «اتىراۋ» اكك» اق-مەن بىرلەسىپ «نۇرلى تاۋ» جشس قۇرىلدى جانە جارعىلىق كاپيتالى انىقتالدى، سونداي-اق ساراپتامادان ءوتىپ جاتقان جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالدى. ەتنواۋىل قۇرىلىسىنىڭ باستالۋى 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىنا جوسپارلانعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار