پرەزيدەنت تاپسىرماسى قالاي ورىندالۋدا؟
«...ءبىز ادامعا ول ءۇشىن مەملەكەت بارلىق پروبلەمالاردى شەشىپ بەرۋىن كۇتپەي, ءوزىن بيزنەستە سىناپ كورۋگە, ەلدە جاسالىپ جاتقان ەكونوميكالىق وزگەرىستەرگە تولىققاندى قاتىسۋشىعا اينالۋىنا جاعداي تۋعىزۋىمىز كەرەك».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
(«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان).
كوزىن تاپقان كول-كوسىر پايداعا كەنەلەدى
«ساۋساعى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەمەي مە؟ سول سەكىلدى, مىنا زاماندا كوزىن تاپقانعا كول-كوسىر پايدا بار. ول ءۇشىن مەملەكەت تە بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر. حالىقتىڭ ءارتۇرلى كاسىپپەن اينالىسۋى ءۇشىن ارنايى باعدارلامالار جاساپ, جولىن كورسەتىپ, قارجىسىن بەرىپ, جۇمىسىن ودان ءارى دوڭگەلەتىپ اكەتۋىنە نەگىز سالادى. ەگەر كاسىبي ءبىلىمى بولماي جاتسا, قايتا وقىتادى. بىلە-بىلسەك, جەر بەتىندەگى بىردە-ءبىر مەملەكەت حالقىنا مۇنداي جاقسىلىقتى جاساپ وتىرعان جوق.
كوزىن تاپقان كول-كوسىر پايداعا كەنەلەدى
«ساۋساعى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەمەي مە؟ سول سەكىلدى, مىنا زاماندا كوزىن تاپقانعا كول-كوسىر پايدا بار. ول ءۇشىن مەملەكەت تە بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر. حالىقتىڭ ءارتۇرلى كاسىپپەن اينالىسۋى ءۇشىن ارنايى باعدارلامالار جاساپ, جولىن كورسەتىپ, قارجىسىن بەرىپ, جۇمىسىن ودان ءارى دوڭگەلەتىپ اكەتۋىنە نەگىز سالادى. ەگەر كاسىبي ءبىلىمى بولماي جاتسا, قايتا وقىتادى. بىلە-بىلسەك, جەر بەتىندەگى بىردە-ءبىر مەملەكەت حالقىنا مۇنداي جاقسىلىقتى جاساپ وتىرعان جوق.
قىزىلوردا قالاسىنىڭ ىرگەسىندە قىزىلجارما دەگەن اۋىل بار. سول اۋىلدا شاريفجان نۇرتازاەۆ دەگەن ازامات تۇرادى. بۇل – مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىن كورىپ, شارۋاسىن جۇرگىزىپ وتىرعان كىسى. ءشاكەڭنىڭ نەگىزگى ماماندىعى كولىك جۇرگىزۋشىسى. قالتاسىندا «ءبىرىنشى ساناتتاعى جۇرگىزۋشى» دەگەن قۇجاتى دا بار. كەڭەس زامانىندا العان ءتۇرلى ماقتاۋ قاعازدارى مەن ماراپاتتارى بايبىشەسىنىڭ ساندىعىندا جاتىر. دەگەنمەن, ءبىر كولىكپەن بەس بالانى اسىراپ, ولاردى وقىتىپ-شوقىتىپ, ءۇيلەندىرىپ-جايلاندىرىپ, ەنشىسىن بەرىپ, بولەك شىعارا الاسىڭ با؟ ارينە, جوق. سودان ءارتۇرلى شارۋانىڭ باسىن شالىپ كورەدى. بولمايدى. ىڭعايى كەلمەيدى. اقىرى اتاكاسىپ مال شارۋاشىلىعىنا بەت بۇرادى.
– بالا كۇنىمىزدە مىنا ەسىكتىڭ الدى مالعا تولى بولاتىن. اكەم ەكەۋمىز مامىر ايىندا مالدىڭ قىستىق ازىعىن قامداۋعا كەتەمىز. سودان كۇزگە قاراي ءبىر-اق ورالاتىن ەدىك. بالا كەزدەن كورىپ وسكەن كاسىپ قوي. نەسىبەمدى وسى ارادان تاباتىنىما كۇماندانبادىم,– دەيدى شاريفجان نۇرتازاەۆ.
2001 جىلى مال شارۋاشىلىعىمەن دەندەپ اينالىسا باستايدى. كاسىپتى بىردەن شىر اينالدىرىپ كەتەتىن شاما قايدا؟ اقشا تاپشى. قارجى قولبايلاۋ بولادى. ءارتۇرلى بانكتەردىڭ ەسىگىن قاعادى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتاتىن بانكتەرگە بارادى. نەسيەگە اقشا الادى. قازىر كۇلكىلى كورىنەتىن شىعار. بىراق شاريفجان العاشقى شارۋاسىن بانكتەن 64 000 تەڭگە الىپ باستايدى. ونىڭ ءوزىن سابىلىپ ءجۇرىپ ارەڭ الادى. ۇستەماقىسى دا از ەمەس. قالتاعا كادىمگىدەي تۇسەدى. دەگەنمەن كونبەسكە امالىڭ كەم. اشتان ولەسىڭ بە, ەندى؟ قارىز دەگەن ادامدى دەدەكتەتىپ جىبەرەتىن دۇنيە عوي. ءوزى ىشپەسە دە, كيمەسە دە, الدىمەن قارىزىن تولەيدى. جانە ۋاقىتىنان بۇرىن جابادى نەسيەسىن. سولايشا, ءتورت رەت بانكتەن اقشا الادى. ۇستىندە قالاتىنى از-ماز اقشا عانا. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىن ەستيدى. ورتالىققا بارادى. مال شارۋاشىلىعىن ءجىتى ءبىلىپ تۇرسا دا, وقۋ كەرەك. ونىسىن وقيدى. بيىل شاكەڭ مەملەكەتتەن 3 ميلليون تەڭگە الدى. پايىزدىق ءوسىمى وتە از. قايتارۋ مەرزىمى دە ىڭعايلى. ول اقشاعا ءتورت بۇزاۋلى سيىر, ءۇش بۇقا, جەتى جىلقى ساتىپ الدى. جىلقىسى مەن بۇقاسىن بورداقىلايدى. بۇزاۋلى سيىرلارىن ساۋىپ, ءسۇتىن ساتىپ وتىر. ءبىز ارنايى بارىپ, شارۋاشىلىعىمەن تانىستىق. وسىنىڭ وزىندە ەكى جىلقىسى ساتىلىپ كەتىپتى. ەكى جىلقىنىڭ ۇستىنەن قالعان پايداسىن ايتتى. اجەپتاۋىر اقشا. از عانا ۋاقىتتا ونداي قارجىنى تابۋ قيىن. ال جۇرگىزۋشى بولساڭ, وندا ءتورت-بەس ايلىق جالاقىڭ.
– بۇزاۋلى سيىردى ادەيى الدىم. ءسۇتى مەن ايرانىن ءوزىڭ ىشەسىڭ. ارتىلعانىن ساتاسىڭ. ول دا پايدا عوي. ال انا بۇزاۋلارى العان اقشامنىڭ پايىزدارىن قايتارادى. ولاردى دا ساتامىن عوي كەيىن,– دەيدى شاكەڭ اعىنان جارىلىپ.
3 ميلليون تەڭگە از اقشا ەمەس. ءتىپتى, كەزىندە 64 مىڭ تەڭگە ءۇشىن باسپاناسىن كەپىلگە قويىپ, قارجىنى قايتارا الماي ءۇيسىز قالعان ادامدار بولعان. وسىدان 10 جىل بۇرىن عانا ءبىر ءۇي 64 مىڭ تەڭگەگە كەپىلگە قو
