100 • 07 ءساۋىر، 2020

«سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى: قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ

89 رەتكورسەتىلدى

بۇگىن قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى. وراسان كۇشتىڭ يەسى، كۇرەستىڭ بىرنەشە تۇرىنەن الەم چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش قازاق الىبى. تەڭدەسسىز ونەرىمەن جەر شارىن ارالاعان، 54 مەملەكەتتە كۇرەسكە ءتۇسىپ، 48 مەدال ولجالاعان قاجىمۇقانداي مىقتى XX عاسىردىڭ باسىندا تۇركى حالىقتارىنىڭ ىشىندە قازاقتا عانا بولدى. 1948 جىلى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ تۋرالى شىققان ماقالانى نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. 

فرانتسۋزشا كۇرەستە سان رەت دۇنيە ءجۇزىنىڭ جانە ەۆروپانىڭ چەمپيونى اتاعىن العان اسقان سپورتشى-پالۋان قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ 77 جاسىندا قايتىس بولدى.

قاجىمۇقان اقمولا وبلىسىندا كەدەي سەميادا تۋدى. ول جاس كەزىندە جەتىم قالىپ، جاستىق ءومىرى اۋىر جاعدايدا ءوتتى. 9 جاسىنان 20 جاسىنا دەيىن بايلاردىڭ جالشىلىعىندا بولدى.

جاراتىلىسىنان ەرەكشە كۇشتى تۋعان قاجىمۇقان جاس كەزىندە-اق كۇرەسكە اۋەستەندى. العاشقى رەت 1895 جىلى كيەۆ قالاسىندا فرانتسۋزشا كۇرەستە دۇنيەجۇزىلىك ءبىرىنشى ورىن الۋ ءۇشىن كۇرەستى. بۇل كۇرەستە جەڭىپ شىعىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ چەمپيونى اتاعىن الدى.

ونان كەيىنگى كۇرەستەرىندە قاجىمۇقان تالاي رەت دۇنيە ءجۇزىنىڭ جانە ەۋروپانىڭ چەمپيونى دەگەن اتاققا يە بولدى، بىردە-ءبىر رەت جىعىلماي، روسسيا سپورتشىلارىنىڭ باتىرلىق كۇشى مەن شەبەر­لىگىنىڭ داڭقىن بۇكىل دۇنيە جۇزىنە جايدى.

1904 جانە 1905 جىلداردا حاربين قالاسىندا بولعان سامبو كۇرەسىندە جاپونيانىڭ چەمپيونى تساركيندى جىقتى.

1906 جىلى قاجىمۇقان بەرلين قالاسىندا ەۆروپانىڭ چەمپيونى، نەمىس پالۋانى تون-كونەتتى جىعىپ، ەۆروپادا ءبىرىنشى ورىن الدى.

1910 جىلى بەرليندە دۇنيەجۇزىنىڭ چەمپيونى كانس-كاۋندى جىعىپ، دۇنيەجۇزىلىك ءبىرىنشى ءبىرىنشى ورىن الدى.

1913 جانە 1916 جىلداردا پاريجدا دۇنيە ءجۇزىنىڭ چەمپيونى ستۋر-مەنتانى جىعىپ، بۇل جولى دا دۇنيەجۇزىلىك ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدى.

قازاقتىڭ اتاقتى پالۋانى ءوز ءومىرىنىڭ 56 جىلىن فيزكۋلتۋرا مەن سپورتقا ارنادى. قاجىمۇقان ءوز باسىنىڭ تابىستارىن جانە وراسان مول تەحنيكالىق سپورت تاجىريبەسىن توزىمدىلىكپەن جاس ۇرپاققا ۇيرە­تىپ كەلدى.

حالىقارالىق سپورت مايدانىنداعى ۇزدىك جەڭىستەرى ءۇشىن قاجى­مۇقان 48 رەت التىن جانە كۇمىس مەدالدارمەن ناگرادتالعان.

قاجىمۇقان ءوز وتانىنىڭ جالىندى پاتريوتى ەدى. ازامات سوعىسىنىڭ اۋىر جىلدارىندا ول قولىنا قارۋ الىپ، ءوز حالقىنىڭ باعىتى ءۇشىن كۇرەستى، ول كەزدە بۋىنى قاتپاعان جاس سوۆەت وكىمەتىن اق گۆاردەيتسەۆتەر باندالارىنان، كولچاك جانە الاشوردا باندالارىنان قورعاستى.

گيتلەرشىل گەرمانياعا قارسى سوۆەت حالقىنىڭ ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا قاجىمۇقان ءوزىنىڭ جيناعان قارجىسىن جوعارعى باس كوماندوۆانيەنىڭ قاراماعىنا سامولەت جاساۋعا بەردى، مۇنىڭ ءۇشىن ستالين جولداستىڭ وزىنەن العىس الدى.

قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ 25 جىلدىعىندا سوۆەت ۇكىمەتى قاجى­مۇقاندى «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىمەن ناگرادتادى.
جالىندى پاتريوت، اسقان سپورتشى قاجىمۇقاننىڭ جارقىن بەي­نەسى ماڭگى ۇمىتىلمايدى.

 

قازاق سسر مينيسترلەر سوۆەتى جانىنداعى
فيزكۋلتۋرا جانە سپورت ىستەرى جونىندەگى كوميتەتى.

«سوتسياليستىك قازاقستان»، 20 اۆگۋست، 1948 جىل

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرتەڭ قىزىلوردادا كۇن كۇرت ىسيدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:22

اقمولادا 3 ادام سۋعا كەتتى

ايماقتار • بۇگىن، 13:42

ۇقساس جاڭالىقتار