ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى بيبىگۇل اسىلوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلى ستۋدەنتتەردى باس-اياعى 15 مىڭ جاڭا جاتىن ورىنمەن قامتۋ جوسپارلانۋدا.
– بۇرىن جاتاقحانالاردا تۇرۋ ءۇشىن جالداۋ اقىسىنىڭ شەكتى قۇنىن انىقتايتىن بۇيرىق بار ەدى. الايدا جاتاقحانالاردىڭ قازىرگى جاي-كۇيىنىڭ تومەندەۋىنە ناق وسى قۇجاتتىڭ دا اسەرى بولعانىن ايتۋ كەرەك. جاتاقحانالاردىڭ باسىم بولىگى كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋدا دا قيىندىقتار بار. ياعني, جالعا الۋدان تۇسكەن تولەم نىسانداردىڭ ساپالى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قاراجات قالىپتاستىرۋدى بىلاي قويعاندا, قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءوز قۇنىن دا اقتامادى. مەملەكەتتىك جوو ءۇشىن بۇل ءتۇيىندى ماسەلە بولىپ وتىر. سوندىقتان قازىرگىدەي جالعا الۋ قۇنىن نارىقپەن رەتتەۋ دۇرىسىراق, – دەدى ب.اسىلوۆا.
جاتاقحانا تاپشىلىعىنا قاتىستى ءماجىلىس دەپۋتاتى ءجاميلا نۇرمانبەتوۆا دا پىكىر ءبىلدىردى.
– ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا العاشقى 2019 جىلى – 5000, 2020 جىلى – 15000, 2021 جىلى – 25000 جانە 2022 جىلى – 30000 جاتىن ورىن پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس ەدى. بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 32 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان بولاتىن. پارلامەنتتە وسى ءۇشىنشى باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا زاڭنامالىق بازا قابىلداندى. قۇقىقتىق تۇرعىدا جاعداي جاسالدى, – دەدى ج.نۇرمانبەتوۆا.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلعا جوسپارلانعان 5000 جاتىن ورىننىڭ تەك 2810-ى عانا پايدالانۋعا بەرىلىپتى. ونىڭ جالپى قۇنى 196 ملن 397 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. ياعني, وتكەن جىلعى جوسپار تەك 57%-عا عانا ورىندالىپ وتىر دەگەن ءسوز. سول 2810 جاتىن ورىننىڭ 1209 ورنى جاڭا جاتاقحانا سالۋ ارقىلى پايدالانۋعا بەرىلسە, 1601-ءى قولدا بار جاتاقحانانى قايتا جاڭعىرتۋ ەسەبىنەن ستۋدەنتتەرگە بەرىلىپتى. دەگەنمەن ەلباسى تاپسىرماسىندا جاتاقحانالاردى جاڭعىرتۋ ەمەس, تەك جاڭادان سالۋ ماسەلەسى ايتىلعان ەدى. تيىسىنشە بيۋدجەت تە جاڭا جاتاقحانالاردى سالۋعا قاراستىرىلعان بولاتىن. سوندىقتان ەلباسى باستاماسى وتكەن جىلى تولىق ورىندالدى دەۋگە اۋىز بارمايدى. سەبەبى جاڭا جاتاقحانالاردى قولدانىسقا بەرۋ تاپسىرماسى تەك 25%-عا عانا ورىندالدى.
كوميتەت مۇشەلەرى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمسىز پايدالانعانىنا دا نازار اۋداردى. پارتيالىق باقىلاۋ كوميتەتى كەلتىرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردى جاتاقحانالارداعى ورىندارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس بەرۋگە 15 ميلليارد تەڭگە (2019 جىلى – 1 ملرد تەڭگە, 2020 جىلى – 4 ملرد تەڭگە, 2021 جىلى – 10 ملرد تەڭگە) قاراستىرىلعان. سوعان قاراماستان, وتكەن جىلى مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا بار-جوعى 177 ميلليون تەڭگە يگەرىلىپ, قاراجاتتىڭ 70%-دان استامى قازىناعا قايتارىلدى.
بۇل تۇستا ستۋدەنتتەر تۇرىپ جاتقان جاتاقحانالارداعى جاعداي كوڭىل كونشىتپەيتىنىن ايتۋ قاجەت. كەي جاتاقحانالار وتكەن عاسىردىڭ 60-جىلدارىنان بەرى جوندەۋ كورمەگەن. وسى ورايدا, Jas Otan جاستار قاناتىنىڭ توراعاسى ەلنۇر بەيسەنباەۆ وزدەرى جۇرگىزگەن رەيد ناتيجەلەرىن ورتاعا سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى 130 جوعارى وقۋ ورنىندا 600 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلعىمەن سالىستىرعاندا 10%-عا وسكەن. بۇگىنگى تاڭدا 85 مىڭنان استام قازاقستاندىق ستۋدەنت جاتاقحاناداعى ورىنعا مۇقتاج.
كوميتەت توراعاسى پاۆەل كازانتسەۆ ايماقتار مەن ورتالىقتاعى اقپاراتتاردا سايكەسسىزدىكتەر بايقالاتىنىن ايتتى. جاتاقحانالار قۇرىلىسىنىڭ مەرزىمى كوبىنە بيۋروكراتيالىق كىدىرىستەرگە بايلانىستى ۇزاققا سوزىلادى. ال كەيبىر جاعدايلاردا ۋنيۆەرسيتەتتەر باسشىلىعى ەسكى عيماراتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى جاڭا ورىندار جاسادىق دەپ كورسەتەدى.
– ءبىلىم وردالارى جاڭا جاتاقحانالاردىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەنىن حابارلاعانىمەن, ءبىزدىڭ جۇمىس توبىمىز شىن مانىندە جاتاقحانا قۇرىلىسىنىڭ ءالى ءجۇرىپ جاتقانىن انىقتادى. مۇنداي كوزبوياۋشىلىقپەن اينالىساتىنداردى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستايمىز. Nur Otan پارتياسىنىڭ توراعاسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ستۋدەنتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايلارىن تەكسەرۋدى جانە جاتاقحانالارداعى ورىنداردى بولۋدە جەمقورلىققا جول بەرىلمەۋىن باقىلاۋدى تاپسىردى. سوندىقتان پارتيا بۇل ماسەلەنى ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستايدى, – دەدى پ.كازانتسەۆ.
